Dr. Stefán B Gunnlaugsson, dósent við Háskólann á Akureyri
Dr. Stefán B Gunnlaugsson, dósent við Háskólann á Akureyri
Fréttaskýring 16. júlí 2021

Íslenska kvótakerfið er umhverfisvænt

Höfundur: Sigurgeir B. Kristgeirsson

Dr. Stefán B Gunnlaugsson, dósent við Háskólann á Akureyri, hélt í vor afar fróðlegt erindi, í beinni útsendingu á netinu, um þróun íslensks sjávarútvegs síðustu áratugi.

Þar fjallaði hann m.a. um umhverfisvæna hlið íslenska kvótakerfisins. Stefán varði nýlega doktorsritgerð sína um íslenskan sjávarútveg. Hann varð góðfúslega við beiðni okkar um stutt viðtal.

Lélegt fiskirí sem hefur batnað mikið

,,Þegar ég var á sjó um 1990 var fiskirí lélegt. Það þótti gott að fá 10–12 tonn á sólarhring og þá var fiskurinn miklu smærri en hann er í dag. Ég sé þetta í gögnum sem ég hef rannsakað,“ segir Stefán.

,,Nú eru 30 metra togbátar að fylla sig á 2–3 dögum, þetta 40–80 tonn. Þetta hefði ekki verið hægt að gera 1990. Þetta er gríðarleg breyting í veiðum á þorski á þessum tíma, en ég hef mest rannsakað þorskveiðar af botnfisktegundum. Þetta hefur líka mikil og jákvæð áhrif á vinnslurnar. Þær afkasta meiru fyrir vikið og verða hagkvæmari,“ bætir Stefán við.

,,Það hefur margt gengið vel í uppbyggingu þorskstofnsins en þó er eitt sem vantar,“ segir Stefán, ,,og það er að það hafa engir stórir árgangar komið fram eins og áður gerðist þrátt fyrir stærri hrygningarstofn. Ástæða þess er ekki þekkt.“

Kvótakerfið er umhverfisvænt

Alkunna er að olíunotkun íslensks sjávarútvegs hefur dregist saman um 45% frá 1990–2017. Þetta hefur gerst á sama tíma og losun í fiskveiðum heimsins hefur aukist um 28% frá 1990–2011. Það sem skýrir þetta segir Stefán að ,,með kvótakerfinu var sókn takmörkuð og fyrirtækin neyddust til að fækka skipum og sameina aflaheimildir, með öðrum orðum að hagræða. Þannig lækkuðu þau kostnað og urðu arðbær. Stóri ávinningurinn var síðan að veiðistofn mikil­vægustu tegundarinnar, þorsk­urinn, stækkaði mikið og auðveld­ara var að sækja þorskinn. Með þessu mikla fiskiríi og fækkun skipa minnkaði olíunotkun Íslend­inga við veiðarnar. Þetta er algjör bylting því afli á sóknareiningu hefur aukist mikið. Við förum niður en heimurinn upp. Til þess að minnka losun í heiminum þarf að gera tvennt í fiskveiðum, að taka upp kvótakerfi og byggja upp fiskistofna. Allir umhverfis­verndarsinnar ættu því að styðja íslenska kvótakerfið!“ sagði Stefán að lokum.

Íslenska kvótakerfið er umhverfisvænt
Fréttaskýring 16. júlí 2021

Íslenska kvótakerfið er umhverfisvænt

Dr. Stefán B Gunnlaugsson, dósent við Háskólann á Akureyri, hélt í vor afar fróð...

Íslendingar sagðir hafa losað 7,2 milljónir tonna af CO2 á síðasta ári
Fréttaskýring 15. júlí 2021

Íslendingar sagðir hafa losað 7,2 milljónir tonna af CO2 á síðasta ári

Sala uppruna-, eða aflátsbréfa, skila sér enn inn í upprunabókhaldi raforku hjá ...

OECD-forsendur í hvergilandi
Fréttaskýring 13. júlí 2021

OECD-forsendur í hvergilandi

Sagt er að sá merki stjórn­málamaður Lúðvík Jósepsson hafi stundum tekið þannig ...

Forseti Bandaríkjanna kominn með áhyggjur af ónýtum bílarafhlöðum
Fréttaskýring 6. júlí 2021

Forseti Bandaríkjanna kominn með áhyggjur af ónýtum bílarafhlöðum

Rafknúnir bílar seljast nú eins og heitar lummur og flestir eru þeir búnir Liþíu...

Þétting byggðar úrelt hugsun og talin heilsufarslega og félagslega skaðleg
Fréttaskýring 28. júní 2021

Þétting byggðar úrelt hugsun og talin heilsufarslega og félagslega skaðleg

Þétting byggðar hefur verið eins konar töfraorð í íslenskri sveitar­­stjórnarpól...

Hvar eru 500 þúsund tonnin?
Fréttaskýring 28. júní 2021

Hvar eru 500 þúsund tonnin?

Það hefur aldrei þótt til fyrirmyndar að spóla látlaust í sömu hjólförunum. Sjál...

Íslenskur, norskur og japanskur makríll
Fréttaskýring 16. júní 2021

Íslenskur, norskur og japanskur makríll

Nú er makrílvertíðin að byrja og ekkert samkomulag um heildar­kvóta makríls er í...

Liður í heildstæðri endur­skoðun löggjafar um jarðir og fasteignir
Fréttaskýring 15. júní 2021

Liður í heildstæðri endur­skoðun löggjafar um jarðir og fasteignir

Hinn 18. maí síðastliðinn voru samþykkt á Alþingi lög um breytingu á jarðalögum ...