Fjölga þátttakendum

Nú í lok ágúst endurnýjaði Svandís Svavarsdóttir matvælaráðherra samninginn um verkefnið Loftslagsvænn landbúnaður, sem Ráðgjafarmiðstöð landbúnaðarins hefur stýrt frá ársbyrjun 2020 í samstarfi við stjórnvöld, Skógræktina og Landgræðsluna.

Sauðfjár- og nautgripabændum hefur staðið til boða að taka þátt í verkefninu sem felst í grundvallaratriðum í því að gera aðgerðaráætlun fyrir búreksturinn í þeim tilgangi að draga úr losun gróðurhúsalofttegunda og binda kolefni.

Markmið hins nýja samnings, sem gildir út árið, er að efla verkefnið á þessu ári, auðvelda framkvæmd þess, bæta mat á árangri þátttakenda í verkefninu og undirbúa það fyrir frekari stækkun.

Verkefnið var upphaflega hugsað til fimm ára og eru bændurnir styrktir fjárhagslega til að standa straum af kostnaði við það.

Alls 51 bú sem taka þátt

Mesta losun gróðurhúsalofttegunda í landbúnaði er talin vera frá nautgripa- og sauðfjárbúum. Í tilkynningu frá matvælaráðuneytinu vegna endurnýjunar samningsins, kemur fram að mikilvægt sé að auka rannsóknir og fræðslu fyrir þessar tvær búgreinar.

Alls tekur 51 bú þátt í verkefninu í dag; 24 sauðfjárbú eru þátttakendur og 27 nautgripabú vítt og breitt um landið og verður unnið að því að fjölga þátttakendum enn frekar á árinu 2023, auk þess sem stefnt verður á að fjölga búgreinum í verkefninu með víðtæku samstarfi við bændur.

Loftslagsleiðtogar landbúnaðarins

Berglind Ósk Alfreðsdóttir, verkefnisstjóri Loftslagsvæns land- búnaðar hjá RML, segir að þau hlakki til að efla, þróa og stækka verkefnið. „Bændurnir sem taka þátt í verkefninu eru loftslagsleiðtogar landbúnaðarins. Við þann hóp bætast nú fimmtán nýir nautgripabændur. Við stefnum einnig að því að birta fræðslu- og kynningarefni sem mun auka sýnileika og aðgengi bænda að loftslagsvænum lausnum,“ segir hún.

„Styrkleiki loftslagsvæns landbúnaðar felst í því að hver þátttakandi metur möguleika til aðgerða á sínu búi.

Allir þátttakendur hljóta fræðslu og þjálfun í helstu atriðum sem hægt er að framkvæma, annars vegar til þess að minnka losun og hins vegar til kolefnisbindingar. Allar aðgerðir skipta máli, stórar sem smáar.“

Margar leiðir í boði

„Flestir þátttakendur hafa farið í aðgerðir sem snúa að því að minnka olíunotkun, bæta nýtingu búfjáráburðar og tilbúins áburðar eða auka afurðir. Skógrækt er öflug aðgerð til kolefnisbindingar, en hentar ekki öllum enda eru aðstæður á búum mismunandi. Miklir möguleikar eru í bindingu kolefnis í landgræðslu en jarðvegur er öflug geymsla fyrir kolefni.

Allar aðgerðir sem farið er í hafa jákvæðan loftslagslegan ávinning, en getur verið miserfitt að mæla hann og því er horft til aðstæðna á hverju búi þegar loftslagsárangur hvers bús er metinn.

Stór þáttur verkefnisins er fræðsla, þar sem þátttakendur hljóta fræðslu og þjálfun í því að gera búreksturinn loftslagsvænni. Til þess að verða loftslagsleiðtogi er mikilvægt að fræðast um mögulegar leiðir til þess að geta tekið upplýsta ákvörðun um hvað hentar hverju búi.

Til dæmis þá fræðum við um skógrækt og aðferðir hennar, en hver bóndi metur hvort það sé loftslagsaðgerð sem henti hans aðstæðum og búrekstri,“ segir Berglind.Hún segir að meginverkefni ársins muni felast í rekstri verkefnisins, fjölgun þátttakenda og þróun á aukinni stafrænni virkni.

Eining sé stefnt að því að hefja gerð kennslu- og fræðsluefnis um loftslagsvænar lausnir í landbúnaði.