Vinsamlegast athugið að þetta efni er eldra en 6 ára.
Eirný Vals.
Eirný Vals.
Skoðun 20. júlí 2017

Brothætt byggð – þarf að halda þessu öllu í byggð?

Höfundur: Eirný Vals
Ég vinn við byggðafestuverkefnið Brothættar byggðir. Minn partur heitir Skaftárhreppur til framtíðar. Oft þegar ég segi hvað ég vinn við festist fólk í brothættri byggð. Byrjar að tala um hvers vegna ekki var valið annað nafn. Hver vilji eiga heima í byggð sem er með greininguna brotthætt. Hvort það sé líklegt til árangurs (sölulegt) að berja á greiningunni.
 
Ég hef andvarpað innan í mér. Svarað af kurteisi að það voru aðrir en ég sem völdu nafnið. Líklega stjórnarráð Íslands. Þið vitið, það er svo gott að varpa öllu sem er skrítið til stjórnarráðsins. En ég hugsa mitt. Sérstaklega þegar ég skoða dýrgripi mína sem margir eru brothættir og dýrmætir. Bæði í peningum og minningum talið. Glösin sem fara ekki í uppþvottavél, því þau eru brothætt. Peysan sem þvegin er í höndum, því hún er viðkvæm. Gleraugun sem ég gæti vandlega, því þau eru bæði brothætt og viðkvæm. Ætla ég og allir aðrir að taka meðvitaða ákvörðun um að eiga einungis það sem engrar aðgæslu er þörf við í umgengni?
 
Þá er spurt. Hvað er brothætt og hvað ekki? Hverjum hefði dottið í hug að ramakveinið sem rekið var upp á Akranesi þegar HB Grandi tilkynnti um fækkun starfa við vinnslu á bolfiski næði betur eyrum þjóðarinnar og þeirra sem ráða en hróp annars staðar af landinu? Hvenær verður byggð brothætt? Getur það verið að það sem virðist (og er) sterkbyggt geti molnað eins og ekkert er? Alveg eins og að gerðarlegasta fólk brotnar við slæma byltu.
 
Við erum gersamlega meðvituð um að til sé beinþynning í mannverum og málmþreyta í manngerðum hlutum. Erum vakandi fyrir einkennum og leiðum til að minnka skaða. Snúa þróun við. Má það einungis þegar um heilsu er að ræða en ekki byggðir?
 
Svo kemur spurningin. Þarf að halda öllu landinu í byggð? Hver verður skaðinn ef byggðum fækkar? Hvað gerir það að ein byggð sé talin verðmæt umfram aðra og fær að komast í flokk brothættra byggða? Ég hef engin svör við þessum spurningum. Hef þó hugsað margt. Horfi á landið, í huganum. Sé fyrir mér. Langanes, það má nú alveg fara. Svo langt frá öllu nema sjó. Ha? Seltjarnarnes, lítið og lágt, flæðir líklega yfir það er sjávarmál hækkar vegna loftslagsbreytinga.
 
En ef við snúum spurningunni yfir á líkama mannsins og finnum út hvað við gætum verið án. Hvað mætti alveg missa sín án þess að það hefði nokkur áhrif á getu okkar. Er það höfuðið? Kannski endaþarmurinn. Fótleggurinn svo lengi sem við höldum fætinum? Höndin en fingurnir mega fara? Brjóstkassinn og vinstri höndin (ég er rétthent hvort sem er)?
 
Ég veit að það er til fræðilegt mat á verðmæti einstakra parta líkamans. Þó það sé til þá velkist enginn í vafa um að í heilbrigðum líkama er betra að vera. Maður gengur undir manns hönd með ráðleggingar, hreyfðu þig, reyndu á hjartað og lungun. Borðaðu skynsamlega. Notaðu heilann. Lærðu eitthvað nýtt.
Hver ræður hvar er byggð? Er ekki alveg eins hægt að varpa fram þeirri spurningu hvort einhverjir hafi vald til að ákveða að ekki sé búið þar sem fólk vill vera?
 
Með kveðju úr Skaftárhreppi,
Eirný Vals, verkefnastjóri
Skaftárhreppur til framtíðar
Aspir og wasabi ræktuð samhliða
Fréttir 24. maí 2024

Aspir og wasabi ræktuð samhliða

Nordic Wasabi er um þessar mundir að setja á innanlandsmarkað frostþurrkað wasab...

„Bjart fram undan og afurðaverð á uppleið“
Fréttir 24. maí 2024

„Bjart fram undan og afurðaverð á uppleið“

Jóhannes Geir Gunnarsson, bóndi á Efri-Fitjum í Vestur-Húnavatnssýslu, er bjarts...

Fóðra mjölorma til fóður- og matvælaframleiðslu
Fréttir 24. maí 2024

Fóðra mjölorma til fóður- og matvælaframleiðslu

Í samstarfsverkefni Matís og Landbúnaðarháskóla Íslands (LbhÍ) er unnið að því a...

Samdráttur samfélags
Fréttir 23. maí 2024

Samdráttur samfélags

Póstþjónusta landsmanna hefur verið hitamál svo lengi sem menn muna og ekki síst...

Fleiri kostir, meiri sveigjanleiki og bætt nýtni það sem koma skal
Fréttir 22. maí 2024

Fleiri kostir, meiri sveigjanleiki og bætt nýtni það sem koma skal

Út er komin skýrslan Bætt orkunýtni og ný tækifæri til orkuöflunar. Hún hefur að...

Bændur ársins í Norður-Þingeyjarsýslu
Fréttir 22. maí 2024

Bændur ársins í Norður-Þingeyjarsýslu

Ábúendurnir í Hafrafellstungu í Öxarfirði fengu nafnbótina Bændur ársins 2023 í ...

Mikilvægt að bæta merkingar fyrir neytendur
Fréttir 22. maí 2024

Mikilvægt að bæta merkingar fyrir neytendur

Herdís Magna Gunnarsdóttir, nautgripabóndi á Egilsstöðum og stjórnarmaður í Bænd...

Verður milliliður milli ræktenda og kornstöðva
Fréttir 22. maí 2024

Verður milliliður milli ræktenda og kornstöðva

Starfsemi Kornræktarfélags Suðurlands var endurvakin á fundi kornbænda í Gunnars...