Vinsamlegast athugið að þetta efni er eldra en 9 ára.
Frá fundi samtaka evrópskra bænda og samvinnufélaga í Brussel. Þarna má m.a. sjá konu frá Zambíu sem flutti erindi á fundinum.
Frá fundi samtaka evrópskra bænda og samvinnufélaga í Brussel. Þarna má m.a. sjá konu frá Zambíu sem flutti erindi á fundinum.
Mynd / EB
Fréttir 21. október 2014

Bændur í ESB hafna því að grænvæðing CAP sé fjármögnuð með beingreiðslufjármagni

Höfundur: EB / HKr.

Fulltrúar Bændasamtaka Ís­lands sátu á dögunum sameinginlega fundi Copa og Cocega í Brussel. Copa eru samtök evrópskra bænda og Cocega eru samtök  samvinnufélaga í landbúnaði. Aðalefni fund­arins er endurskoðun sameigin­legu landbúnaðarstefnu Evrópu­sam­bands­ins, CAP.

Evrópsku bændurnir kvarta mikið yfir skrifræði og hafa í umræðum á fundunum alfarið hafnað að færa meiri fjármuni í umhverfisverkefni undir fyrri stoð CAP (CAP pillar 1 - greening og the CAP).

Þetta þýðir að þeir vilji ekki blanda umhverfisstuðningi saman við beingreiðslurnar sem greiddar eru mest út á land samkvæmt stoð 1 í CAP-samningnum. Bændur minna á að þeir hafi öldum saman verið vörslumenn lands og það er þeim sjálfum mest í hag að varðveita landgæðin, sér og komandi kynslóðum til hagsbóta. Slíkt verði ekki gert með skriffinnskuna að aðalvopni.
Einnig hefur komið fram að mikil óánægja heyrðist frá bændum í nýju aðildarlöndunum 13 yfir að jöfnuði skuli ekki vera náð í stuðningi eins og lofað var þegar þau fyrst átta gerðust aðilar 2004. Þá fengu þau í upphafi 25% af beingreiðslu hinna 15 ríkjanna, sem átti síðan að jafnast smám saman til ársins 2013. Þetta hefur ekki gengið eftir og verður ekki náð nú við endurskoðunina sem gildir tímabilið 2014–2020.

Innflutningsbann Rússa er að stórskaða evrópska bændur

Það sem brennur heitast á evrópskum bændum um þessar mundir er innflutningsbann Rússa á landbúnaðarvörum. Þetta veldur offramboði á ESB-markaði og verðfalli á afurðum sem nemur í mörgum tilfelli tugum prósenta. Ungverskir bændur fá sem dæmi aðeins 3 evrucent fyrir hvert kílógramm af eplum. Fyrir þá upphæð borgar sig ekki einu sinni að fara út og tína eplin.

Önnur afleiðing er verðfall á mjólk í Finnlandi sem nemur 25–30% og í Póllandi 40%. Ofan á það þurfa pólskir bændur að borga sekt til ESB fyrir að framleiða mjólk umfram kvóta. Þykir það ansi harkalegt í ljósi þess að kvótakerfið í ESB verður lagt niður 1. apríl 2015. Ákall bænda um að ESB komi með fjárhagslegan stuðning til bænda við þessar aðstæður hefur því verið hávær á fundunum. Rök bænda eru að innflutningsbann Rússa sé afleiðingar pólitískra átaka sem bændur bera enga sök á, en komi eigi að síður þungt niður á þeim fjárhagslega.

Í þessu samhengi vekur athygli að finnska ríkið telur afstöðu ESB til bænda greinilega ekki verjandi. Því hyggst þarlend ríkisstjórn aðstoða finnska bændur sérstaklega samkvæmt upplýsingum sem  komið hafa fram í einkasamtölum fulltrúar BÍ og fulltrúa finnsku bændasamtakanna. Mun finnska ríkið verja 20 milljón evrum til stuðnings finnskum bændum. Verður það gert á grundvelli neyðaraðstoðar eða reglna ESB um ríkisaðstoð (state aid) þar sem hér er um ófyrirsjáanlega erfiðleika að ræða. Líkt og eldgos eða jarðskjálfta.

Evrópunefndin kynnir stuðning sem þykir allt of lítill

Í fréttatilkynningu frá Copa-Cogeca segir að Evrópunefndin (European Commission) hafi tilkynnt að lagðar verði 165 milljónir evra í stuðning við ávaxta- og grænmetisbændur vegna skaða af innflutningsbanni Rússa. Copa-Cogeca segir þetta skref í rétta átt en engan veginn fullnægjandi og harma tafir á þessu máli.

Pekka Pesonen, aðalritari Copa-Cogeca, segir að þessi stuðningur muni draga úr þrýstingi á markaðnum, en skaðinn sé verulegur. Fram að innflutningsbanni Rússa voru að jafnaði 29% af grænmetis- og ávaxtaframleiðslu evrópskra bænda seld til Rússlands. Telur hann nauðsynlegt að veita bændum enn frekari aðstoð. Einnig sé mjög mikilvægt að Evrópunefndin hjálpi til við að finna nýja markaði og ryðji úr vegi ónauðsynlegum viðskiptahindrunum. 

Nýir liðsmenn Bændablaðsins
Fréttir 21. júní 2024

Nýir liðsmenn Bændablaðsins

Lesendur hafa kannski tekið eftir nýjum efnisþáttum í blaðinu í vor. Hugarleikfi...

Opnað fyrir milljarða króna fjármögnun
Fréttir 21. júní 2024

Opnað fyrir milljarða króna fjármögnun

Lítil og meðalstór fyrirtæki á Íslandi fá aðgengi að 3,2 milljarða króna fjármög...

Stækka ræktarland og fjölga vörutegundum
Fréttir 20. júní 2024

Stækka ræktarland og fjölga vörutegundum

Hvítlauksbændurnir í Neðri-Brekku í Dölum fengu nýlega tvo styrki úr Matvælasjóð...

Verðlaunuðu góðan árangur
Fréttir 20. júní 2024

Verðlaunuðu góðan árangur

Tabea Elisabeth Schneider hlaut verðlaun fyrir besta árangur á B.S. prófi þegar ...

Fuglum fækkar vegna óveðurs
Fréttir 20. júní 2024

Fuglum fækkar vegna óveðurs

Samkvæmt fuglatalningu varð algjört hrun í fjölda fugla á Norðausturlandi þegar ...

Óhrædd að takast á við áskoranir
Fréttir 19. júní 2024

Óhrædd að takast á við áskoranir

Tilkynnt var um ráðningu Margrétar Ágústu Sigurðardóttur í starf framkvæmdastjór...

Halla færir út kvíarnar
Fréttir 19. júní 2024

Halla færir út kvíarnar

Halla Sif Svansdóttir Hölludóttir, garðyrkjuframleiðandi og eigandi garðyrkjustö...

Sala Búvís stöðvuð
Fréttir 19. júní 2024

Sala Búvís stöðvuð

Samkeppniseftirlitið hefur komið í veg fyrir að Skeljungur kaupi Búvís ehf. þar ...