Vinsamlegast athugið að þetta efni er eldra en 12 ára.
Af hverju missir lerki ekki alltaf barrið á veturna?
Gamalt og gott 25. október 2013

Af hverju missir lerki ekki alltaf barrið á veturna?

Lerki missir yfirleitt barrið á veturna og er meðal örfárra tegunda barrtrjáa sem það gerir. Einstök lerkitré missa þó ekki nálarnar eðlilega á haustin og tolla brúnar og visnaðar nálar á þeim yfir veturinn og jafn vel fram á næsta vor.
Meðal trjáa hafa þróast tvær mismunandi leiðir til að forðast skaða yfir veturinn. Flestar tegundir lauftrjáa, og til dæmis lerki meðal barrtrjáa, mynda tiltölulega þunn og „ódýr“ laufblöð sem lifa aðeins eitt sumar og er síðan hent um haustið, oft eftir myndarlega skrautsýningu haustlita. Flestar tegundir barrtrjáa, og til dæmis alparósir meðal laufrunna, mynda hins vegar tiltölulega þykk og „dýr“ laufblöð, oft með þykkri vaxhúð, sem gerir þeim kleyft að lifa af einn eða fleiri vetur á trénu. Þessar mismunandi leiðir hafa þróast í tímans rás undir mismunandi kringumstæðum og virðist hvorug betri en hin.

Hjá öllum eðlilegum trjám er frumulag neðst í blaðstilkum laufblaða/nála sem er viðkvæmt fyrir plöntuhormóninu absissínsýru. Hjá sumargrænum trjám myndast absissínsýra í öllum laufblöðum á hverju hausti, frumulag þetta leysist upp og blöðin falla af trjánum. Hjá sígrænum trjám myndast absissínsýra í blöðum sem eru orðin nokkurra ára gömul og þau falla af trjánum, það er einn árgangur blaða/nála á ári, en yngri blöð/nálar falla ekki.
Lerkitré sem ekki missa nálarnar á haustin eru sennilega með erfðagalla sem felst annað hvort í því að nálarnar mynda ekki næga absissínsýru eða að frumurnar í umræddu frumulagi eru ekki nægilega viðkvæmar fyrir absissínsýru.

Byggt á svari Þrastar Eysteinssonar, sviðsstjóra þjóðskóganna hjá Skógrækt ríkisins, á Vísindavef Háskóla Íslands, en hann tók einnig meðfylgjandi mynd.

Varað við veikingu Hólastaðar og Háskólans
Fréttir 16. mars 2026

Varað við veikingu Hólastaðar og Háskólans

Íbúar og velunnarar Hóla í Hjaltadal og Háskólans á Hólum lýstu áhyggjum sínum a...

Ávinningur af Matvælasjóði
Fréttir 16. mars 2026

Ávinningur af Matvælasjóði

Í úttekt Rannsóknamiðstöðvar Háskólans á Akureyri (RHA) kemur fram a Matvælasjóð...

Ólafur Þórisson í formannsframboð
Fréttir 16. mars 2026

Ólafur Þórisson í formannsframboð

Nautgripabændur velja nýjan formann
Fréttir 16. mars 2026

Nautgripabændur velja nýjan formann

Rafn Bergsson, formaður deildar nautgripabænda hjá Bænda- samtökum Íslands, býðu...

Áætlaður 18% samdráttur í losun frá áburði
Fréttir 16. mars 2026

Áætlaður 18% samdráttur í losun frá áburði

Loftslags- og orkusjóður úthlutaði 80 milljónum króna til 42 verkefna sem fela í...

Hærra afurðaverð í útiræktun – meiri kostnaður í ylrækt
Fréttir 16. mars 2026

Hærra afurðaverð í útiræktun – meiri kostnaður í ylrækt

Rekstrarafkoma garðyrkjubænda versnaði nokkuð á árinu 2024. Þetta kemur fram í n...

Varar við því að samþykkja frjálst flæði lifandi dýra
Fréttir 16. mars 2026

Varar við því að samþykkja frjálst flæði lifandi dýra

Halldór Runólfsson, fyrrverandi yfirdýralæknir, varar eindregið við því að Íslan...

Axel vill halda formennsku áfram
Fréttir 16. mars 2026

Axel vill halda formennsku áfram

Axel Sæland gefur kost á sér til áframhaldandi formennsku í garðyrkjudeild Bænda...