Vinsamlegast athugið að þetta efni er eldra en 3 ára.
130 ný íslensk plöntuættanöfn
Líf og starf 11. júlí 2019

130 ný íslensk plöntuættanöfn

Höfundur: Vilmundur Hansen

Dóra Jakobsdóttir Guðjohnsen grasafræðingur hefur tekið saman og gefið út orðasafn með íslenskum háplöntunöfnum. Í bókinni er einnig að finna alþýðleg ættarnöfn á ellefu erlendum málum auk latneskra nafna.

Að sögn Dóru er megintilgangur með útgáfu orðasafnsins að nöfn sem flestra háplöntuætta séu til á íslensku og aðgengileg á einum stað. „Um er að ræða öll íslensk nöfn háplöntuætta sem komið hafa fram í ýmsum ritum frá 1901, bæði aðalorð og samheiti.

Í bókinni er einnig að finna orðasöfn á ellefu erlendum málum auk latneskra nafna. Þar má finna nöfn á öllum Norðurlandamálum og færeysku, ensku, frönsku, þýsku, hollensku, spænsku og japönsku. Þá eru og birtar þær breytingar sem orðið hafa á flokkun háplöntuætta með tilkomu nýrra rannsóknaraðferða.“

Gömlum flokkunarkerfum hefur verið breytt

Í inngangi að orðasafninu segir Dóra að nýjar rannsóknaraðferðir hafi leitt til þess að laga verður öll gömlu flokkunarkerfi og að niðurstöður þeirra hafi breytt skilgreiningum margra ætta. „Ættkvíslir hafa verið fluttar milli ætta, ættum hefur verið skipt, þær sameinaðar eða skilgreindar að nýju. Því er orðið nauðsynlegt að greiður aðgangur sé að ættaskrá sem er í samræmi við þá þekkingu sem nú liggur fyrir.“

Dóra bendir á í inngangi sínum að nýjar rannsóknir sýni að tvískipting dulfrævinga í ein- og tvíkímblöðunga sé ekki lengur nothæf í flokkunarkerfinu þrátt fyrir að hún notist við þá tvískiptingu í orðaskránni.

Tuttugu ár í vinnslu

Dóra segir að orðasafnið hafi verið í vinnslu í tuttugu ár og að á þeim árum hafi margar breytingar átt sér stað og hún hafi því oft þurft að endurskoða safnið fyrir útgáfu. „Ég held þó að orðasafnið eins og það birtist núna sé nokkuð í takt við það nýjasta í fræðunum í dag.“

Ættir háplantna

Ættir háplantna, það er að segja æðplantna, í heiminum eru 479 en ættir dul-frævinga 416, ættir berfrævinga 12 og ættir byrkninga og burkna 51. Dóra segir að íslensk nöfn á viðurkenndum háplöntuættum séu í dag 293 og af þeim séu um 130 nöfn ný og birtist í fyrsta sinn á prenti í orðasafninu.

Bók sem nýtist mörgum

Orðasafnið, sem er 210 blaðsíður, er aðgengilegt og ætti að nýtast vel öllum þeim sem vinna á sviði grasafræði og ræktunar, skólum við kennslu í umhverfis- og náttúrufræðum og þýðendum og orðabókarhöfundum svo eitthvað sé nefnt.

Nöfn háplöntuætta, orðasafn með skýringum er gefið út af höfundi með styrk frá Málræktarsjóði. Aðgangur að safninu er opinn í Íðorðabanka Stofnunar Árna Magnússonar. Verð bókarinnar er kr. 3.000 og hægt er að panta hana á nofnhaplontuaetta@gmail.com. 

Hækkun upp á 35,5 prósent að meðaltali fyrir dilka yfir landið
Fréttir 30. ágúst 2022

Hækkun upp á 35,5 prósent að meðaltali fyrir dilka yfir landið

Uppfærslur á verðskrám sláturleyfishafa, vegna sauðfjárslátrunar 2022, halda áfr...

Fjár- og stóðréttir 2022
Fréttir 25. ágúst 2022

Fjár- og stóðréttir 2022

Fjár- og stóðréttir verða nú með hefðbundnum brag, en tvö síðustu haust hafa ver...

Riðuþolinn sauðfjárstofn verður ræktaður
Fréttir 7. júlí 2022

Riðuþolinn sauðfjárstofn verður ræktaður

Staðfest er að samtals 128 gripir bera annaðhvort ARR-arfgerð, sem er alþjóðlega...

Bændur borguðu 412 krónur með hverju kílói af framleiddu nautakjöti árið 2021
Fréttir 7. júlí 2022

Bændur borguðu 412 krónur með hverju kílói af framleiddu nautakjöti árið 2021

Afurðatekjur af nautaeldi mæta ekki framleiðslukostnaði og hafa ekki gert síðast...

Sláturfélag Vopnfirðinga boðar verulegar afurðaverðshækkanir
Fréttir 27. júní 2022

Sláturfélag Vopnfirðinga boðar verulegar afurðaverðshækkanir

Sláturfélag Vopnfirðinga boðar umtalsverðar hækkanir á afurðaverði til sauðfjárb...

„Viðnámsþróttur þjóða byggir á öflugri innlendri matvælaframleiðslu“
Fréttir 14. júní 2022

„Viðnámsþróttur þjóða byggir á öflugri innlendri matvælaframleiðslu“

Stjórn Bændasamtakana telur skýrslu og tillögur Spretthóps, sem lagaðar voru fyr...

Spretthópur leggur til 2,5 milljarða króna stuðning
Fréttir 14. júní 2022

Spretthópur leggur til 2,5 milljarða króna stuðning

Spretthópur, sem matvælaráðherra skipaði vegna alvarlegrar stöðu í matvælaframle...

Mjólkurvörur frá Örnu til Bandaríkjanna
Fréttir 13. júní 2022

Mjólkurvörur frá Örnu til Bandaríkjanna

Nýlega skrifuðu forsvarsmenn Örnu í Bolungarvík og forsvars- menn Reykjavík...