Vinsamlegast athugið að þetta efni er eldra en 4 mánaða.
Kærkomið ljóðasafn
Líf og starf 31. október 2025

Kærkomið ljóðasafn

Höfundur: Þröstur Helgason

Útgáfusaga Guðrúnar Hannesdóttur ljóðskálds er merkileg. Fyrsta bók hennar kom út árið 2007 þegar skáldið var sjálft komið á sjötugsaldur. Bókin, sem heitir fléttur, vakti mikla athygli. Guðrún var svo til óþekkt sem ljóðskáld en hún hafði komið fram á sjónarsviðið sama ár er hún hlaut Ljóðstaf Jóns úr Vör. Margir spurðu sig hvar þetta ljóðskáld hefði eiginlega haldið sig því að þarna var komin einstaklega sterk og þroskuð rödd. Síðan hefur Guðrún ekki slegið slöku við og sent frá sér níu bækur. Og nú eru þær allar komnar út á einni bók sem heitir einfaldlega Ljóðasafn. Að þessu sinni er titillinn skrifaður með stórum upphafsstaf en ekki litlum eins og allir hinir titlar Guðrúnar. Stóri stafurinn er viðeigandi á ljóðasafninu enda ástæða til þess að kveða með festu upp úr um það að hér er á ferðinni safn ljóða eftir eitt af bestu skáldum síðustu ára.

Litlu upphafsstafirnir í titlum ljóðabóka Guðrúnar og sömuleiðis heitum ljóða segja þó sitt um skáldskapinn, efni hans, efnistök og stíl. Ljóð hennar eru fínlega ofin og nákvæmlega, sérhvert orð er valið af næmleika, tónninn er lágstemmdur og oft eru viðfangsefnin hið smáa og fíngerða í náttúrunni, atvik, minningar, en þegar rýnt er betur kemur iðulega í ljós stærra samhengi, samfélagslegt, hugmyndalegt. Það er nóg um að hugsa í þessum skáldskap.

Ljóðið „von“ er gott dæmi, viðamikið og óhöndlanlegt efnið birtist í hinu smáa og brothætta:

skurnið
brothætt og blátt

fyrir innan
hjartsláttur, hlýir skuggar
(í paradís er engra fóta þörf)
og blind augun sjá
hvað er skrifað
á skjallið

í haust verður hreiðrið tómt
á ný

lófastór betliskál
lyft mót hrímskærum himni

Ljóðið er úr bókinni teikn frá 2012 en tveimur árum síðar hélt Guðrún áfram að setja saman táknmyndir úr veröld fugla í bókinni slitur úr orðabók fugla. Gegnumgangandi yrkisefni í bókum Guðrúnar er þó ekki síður orðin, málið, lestur þess, meðferðin á því og áhrif þess á okkur, merkingin sem stundum vill leysast upp eins og við öll þekkjum. Í titilljóði bókarinnar fingramál frá 2022 er þó skorið úr um að jafnvel það sem hverfur er markvert í málinu:

jafnvel það sem glatast í
þýðingu
er gullvægt og skiptir öllu máli

Bergljót Soffía Kristjánsdóttir skrifar efnismikinn eftirmála við þetta kærkomna ljóðasafn sem opnar augu manns fyrir ýmsum eiginleikum ljóða Guðrúnar. Bókin er fallega útgefin af Dimmu. Þetta er bók sem maður mun leita í aftur og aftur á þessu hausti enda ekki einlesin. 

Stjörnuspá vikunnar
Líf og starf 12. mars 2026

Stjörnuspá vikunnar

Vatnsberinn finnur að hugmynd sem hefur lengi kraumað innra með honum er eitthva...

Jón Geir tekinn inn í Konunglegu landbúnaðarakademíuna
Líf og starf 11. mars 2026

Jón Geir tekinn inn í Konunglegu landbúnaðarakademíuna

Það var ánægjuleg stund hjá Jóni Geir Péturssyni skógfræðingi nýlega þegar hann ...

Vísnahornið
Líf og starf 11. mars 2026

Vísnahornið

Nú hafa menn þraukað þorrann og óhætt mun að taka upp hjal á léttum nótum. Marga...

Ferðast til að halda lífi
Líf og starf 11. mars 2026

Ferðast til að halda lífi

Ég fylgdi félaga mínum síðustu skrefin um daginn. Strætó ferjaði hann langleiðin...

Alheimsvíðátta Jónasar
Líf og starf 11. mars 2026

Alheimsvíðátta Jónasar

Á rómantíska tímanum átti það jafnt við þegar horft var inn í huga sér og út í g...

Stjörnuspá vikunnar
Líf og starf 4. mars 2026

Stjörnuspá vikunnar

Vatnsberinn mun glíma við einhverja óværð eða óværu jafnvel á næstunni. Honum er...

Listaverk úr íslensku byggi
Líf og starf 29. janúar 2026

Listaverk úr íslensku byggi

Listamaðurinn og hönnuðurinn Hanna Dís Whitehead undirbýr sýningu í HAKK gallery...

Vetur í stofunni
Líf og starf 26. janúar 2026

Vetur í stofunni

Að ýmsu er að hyggja til að halda pottaplöntum heilbrigðum og fallegum yfir vetr...