Vinsamlegast athugið að þetta efni er eldra en 6 ára.
Sveinn Jónsson í Kálfsskinni á spjalli við Katrínu Úlfarsdóttur og Jóhann Ólaf Halldórs­son en þau tóku saman umfangsmikla mannanafnaskrá sem fylgir útgáfunni. Eins og af myndinni má ráða var hófið haldið á Iðnaðarsafninu á Akureyri.
Sveinn Jónsson í Kálfsskinni á spjalli við Katrínu Úlfarsdóttur og Jóhann Ólaf Halldórs­son en þau tóku saman umfangsmikla mannanafnaskrá sem fylgir útgáfunni. Eins og af myndinni má ráða var hófið haldið á Iðnaðarsafninu á Akureyri.
Mynd / Jakob Tryggvason
Líf og starf 12. ágúst 2019

Ábúendatal jarða rakið aftur á landnámsöld

Höfundur: Margrét Þóra Þórsdóttir
Út er komið verkið Eyfirðingar framan Glerár og Varðgjár,  Jarða- og ábúendatal. Frá elstu heim­ildum til ársloka 2000. Höfundur er Stefán Aðalsteinsson. Sögu­félag Eyfirðinga gefur út.
 
Eyfirðingar framan Glerár og Varðgjár er sex binda verk, 2.377 blaðsíður, þar af eru mannanafnaskrá og afskaplega fróðleg grein ritstjórans, Birgis Þórðarsonar, um hreppa, tæpar 240 blaðsíður. Skrána unnu Jóhann Ólafur Halldórsson og Katrín Úlfarsdóttir.
 
Sögufélagið tók stórvirki Stefáns að sér
 
Útgáfan á sér langan aðdraganda. Stefán hóf að leggja drög að verkinu um 1950 en varð bráðkvaddur í janúar 1975 og átti enn töluvert í land með að leggja lokahönd á ábúendatalið. Síðla árs 2002 tók Sögufélagið að sér stórvirki Stefáns, skipaði ritnefnd sem næstu árin vann að því hörðum höndum að búa Eyfirðinga til prentunar. Birgir Þórðarson á Öngulsstöðum var í formennsku nefndarinnar og hafði sér til fulltingis Kristján Sigfússon á Ytra-Hóli, Bernharð Haraldsson og Hauk Ágústsson en þeir tveir höfðu þá nýlega hætt störfum við Verkmenntaskólann á Akureyri, Bernharð sem skólameistari en Haukur sem kennslustjóri í fjarkennslu.
 
Það má með sanni segja að Eyfirðingar framan Glerár og Varðgjár sé sérstætt verk, jafnvel einstakt í sinni röð. Rakið er ábúendatal jarða aftur á landnámsöld, slitrótt reyndar og ekki allra, en  nokkuð samfellt frá 1703. 
 
En Eyfirðingar framan Glerár og Varð­gjár er ekki þurr upptalning nafna og ártala, því fer fjarri. Víða segir Stefán sögur af ábúendum – jafnvel kjaftasögur – hann er stundum hikandi við að birta lýsingar presta á sóknarbörnum og veltir fyrir sér fjöllyndi eyfirskra bænda.
 

4 myndir:

Skylt efni: ábúendatal | Eyjafjörður

Stjörnuspá vikunnar
Líf og starf 12. mars 2026

Stjörnuspá vikunnar

Vatnsberinn finnur að hugmynd sem hefur lengi kraumað innra með honum er eitthva...

Jón Geir tekinn inn í Konunglegu landbúnaðarakademíuna
Líf og starf 11. mars 2026

Jón Geir tekinn inn í Konunglegu landbúnaðarakademíuna

Það var ánægjuleg stund hjá Jóni Geir Péturssyni skógfræðingi nýlega þegar hann ...

Vísnahornið
Líf og starf 11. mars 2026

Vísnahornið

Nú hafa menn þraukað þorrann og óhætt mun að taka upp hjal á léttum nótum. Marga...

Ferðast til að halda lífi
Líf og starf 11. mars 2026

Ferðast til að halda lífi

Ég fylgdi félaga mínum síðustu skrefin um daginn. Strætó ferjaði hann langleiðin...

Alheimsvíðátta Jónasar
Líf og starf 11. mars 2026

Alheimsvíðátta Jónasar

Á rómantíska tímanum átti það jafnt við þegar horft var inn í huga sér og út í g...

Stjörnuspá vikunnar
Líf og starf 4. mars 2026

Stjörnuspá vikunnar

Vatnsberinn mun glíma við einhverja óværð eða óværu jafnvel á næstunni. Honum er...

Listaverk úr íslensku byggi
Líf og starf 29. janúar 2026

Listaverk úr íslensku byggi

Listamaðurinn og hönnuðurinn Hanna Dís Whitehead undirbýr sýningu í HAKK gallery...

Vetur í stofunni
Líf og starf 26. janúar 2026

Vetur í stofunni

Að ýmsu er að hyggja til að halda pottaplöntum heilbrigðum og fallegum yfir vetr...