Vinsamlegast athugið að þetta efni er eldra en mánaðar gamalt.
Biðin er ótæk
Mynd / World Bank commodity watch, Bændasamtök Íslands
Skoðun 1. desember 2022

Biðin er ótæk

Höfundur: Gunnar Þorgeirsson formaður Bændasamtaka Íslands

Nú liggur fyrir að þróun áburðarverðs á heimsmarkaðsverði hefur verið heldur á uppleið en hitt. Enn liggur ekki fyrir verð birgja á Íslandi til bænda vegna áburðar fyrir komandi vor, og er sú staða vægast sagt bagalegt þar sem bændur eru að reyna að gera áætlanir fyrir komandi ræktunartíma.

Í fjárlögum ársins 2022 var gert ráð fyrir 650 millj. kr. stuðningi við bændur vegna hækkana á áburðarverði. Á síðastliðnu ári var ástæða til að bregðast við með framlagi frá ríkisvaldinu til stuðnings vegna hækkandi áburðarverðs sem nam 650 milljónum króna, á móti u.þ.b. 3.000 milljóna kostnaðarauka fyrir greinina. Það sé hins vegar ekki hægt fyrir áburðarsala að bíða eftir því og vona að ríkisvaldið komi aftur með stuðning viðlíka þeim sem veittur var í upphafi ársins.

Aukin framleiðsla á köfnunarefnisáburði í Brúnei, Nígeríu og Indlandi er fyrirhuguð á næstu 12–24 mánuðum. Mun það líklega leiða til þess að verð lækki en þó er töluverður tími í að framleiðsla nái aftur fyrra magni án þess að framboð á aðföngum frá Rússlandi, Úkraínu og Hvíta-Rússlandi jafni sig.

Eftirspurn eftir DAP áburði, sem er fosfór- og köfnunarefnisáburður, hefur verið mikil undanfarið vegna sérstakra aðstæðna í Indlandi og í Brasilíu. Þær aðstæður munu líða hjá og mögulega slaka þá á eftirspurnarhliðinni. Einnig er stórum hluta af framleiðslu áburðarins haldið eftir í Kína með útflutningstakmörkunum til að halda aftur af hækkun á heimsmarkaðsverði fyrir ræktendur þar í landi. Hvorugt þessara atriða er líklegt til að vera langvarandi og því eru taldar meiri líkur en minni á því að verð á þess konar áburði muni ganga til baka. Hins vegar er erfitt að spá fyrir um áhrifaþætti langt fram í tímann og því getur enn allt gerst.

Ekki er búist við að verð á MOP, áburði sem inniheldur mikið af kalíum, muni endilega lækka á árunum 2023 né 2024, enda 85% af honum framleiddur í Hvíta-Rússlandi, Rússlandi, Kína, Ísrael og Kanada.

Nýverið gaf Evrópusambandið út tilmæli þar sem aðildarríki sambandsins eru hvött til að tryggja mikilvægum iðnaði, svo sem áburðarframleiðendum, aðgengi að gasi. Jafnframt eru tilmæli um að auka stuðning við bændur vegna kaupa á áburði og ekki síður að takmarka verðhækkanir á orkuverði og þar með framleiðslukostnaði á áburði. Þá hvetja samtökin til þess að auka gagnsæi í viðskiptum með áburð, stuðla að markvissri notkun áburðar og tryggja frjáls og óhindruð viðskipti með áburð. Þá má nefna að í ríkjum Evrópusambandsins er hvatt til þess að stuðningur aðildarríkja vegna áburðarkaupa verði ekki minni vegna komandi uppskerutíma.

Skylt efni: áburðarverð

Orkukreppan hófst strax á árinu 2019
Skoðun 16. janúar 2023

Orkukreppan hófst strax á árinu 2019

Árið 2022 var sögulegt, eftir tveggja ára baráttu við Covid-19 sjúkdóminn, sem e...

Biðin er ótæk
Skoðun 1. desember 2022

Biðin er ótæk

Nú liggur fyrir að þróun áburðarverðs á heimsmarkaðsverði hefur verið heldur á u...

Orkustefna ESB innleidd á Íslandi
Skoðun 24. nóvember 2022

Orkustefna ESB innleidd á Íslandi

Við undirritun EES-samningsins 1992 byggði samstarf ESB á ákveðnum sáttmálum.

Forvarnir og viðbrögð vegna gróðurelda
Skoðun 21. júní 2022

Forvarnir og viðbrögð vegna gróðurelda

Mikið er rætt um breytt veðurfar um þessar mundir og eru allar líkur á því að...

Traust og „chill“
Skoðun 20. júní 2022

Traust og „chill“

Það hlýtur að heyra til undantekninga að landbúnaðarmiðaður prentmiðill sé sa...

Grafalvarleg staða kjötframleiðslu
Skoðun 9. júní 2022

Grafalvarleg staða kjötframleiðslu

Margt fellur með íslenskri kjötframleiðslu, landgæði, vatn, skilningur neytend...

Tækifæri og áskoranir í virðiskeðju íslenska eldislaxins
Skoðun 1. júní 2022

Tækifæri og áskoranir í virðiskeðju íslenska eldislaxins

Síðastliðinn áratug hafa áskoranir laxeldisgreinarinnar á Íslandi breyst að því ...

Nagandi afkomuótti
Skoðun 23. maí 2022

Nagandi afkomuótti

Öllum sem fylgjast með ástandi heimsmála og samfélagsins hlýtur að vera ljóst að...