Ályktun um orkuskipti í landbúnaði
Skoðun 20. maí 2026

Ályktun um orkuskipti í landbúnaði

Höfundur: Ottó Elíasson, Sigurður Líndal Þórarinsson og Sveinn Aðalsteinsson

Í kjölfar fjölmenns vefþings um orkuskipti í landbúnaði þann 9. apríl síðastliðinn, haldið undir merkjum verkefnanna RECET og Value4Farm, leggja Eimur og Orkídea áherslu á eftirfarandi:

Í fyrsta lagi eru tækifæri til orkuskipta í landbúnaði raunveruleg og tæknilegar lausnir aðgengilegar víða um heim. Orkuskipti í greininni skipta sköpum fyrir orkuöryggi landsins og þar með matvælaöryggi þjóðarinnar. Stærstu tækifærin liggja í nýtingu lífmassa til framleiðslu lífgass sem unnið er úr lífrænum úrgangi, svo sem kúamykju og öðrum hliðarstraumum matvælaframleiðslu. Þessi auðlind er að stórum hluta í höndum bænda og felur í sér raunhæfa leið til að byggja upp innlenda og endurnýjanlega orkuframleiðslu sem annað getur drjúgum hluta eldsneytisþarfar innan greinarinnar.

Í öðru lagi hvetja Eimur og Orkídea stjórnvöld til að koma á fót markvissum stuðningi við uppbyggingu tveggja tilraunabúa þar sem framleiðsla og nýting lífgass úr lífmassa er innleidd og sannreynd við íslenskar aðstæður. Slík verkefni eru lykilforsenda þess að byggja upp traust, safna gögnum og reyna á þolmörk tæknilausna við íslenskar aðstæður áður en þær eru teknar upp í stærra mæli.

Í þriðja lagi er brýnt að bregðast við þeirri stöðu sem upp er komin á landinu varðandi lífgas og lífdísil sem orkugjafa. Nærtækast er að framleiða innlent eldsneyti úr líforku og ætti það að vera þáttur í bættu orkuöryggi þjóðar, rétt eins og fyrirhuguð lagasetning um 90 daga eldsneytisbirgðir á landinu. Innleiðing kílómetragjalds hefur haft neikvæð áhrif á samkeppnishæfni lífeldsneytis og núverandi regluverk styður ekki nægilega við orkuskipti á þessu sviði. Nauðsynlegt er að endurskoða fyrirkomulagið hið fyrsta, enda verður að telja ólíklegt að þessi niðurstaða hafi verið markmið stjórnvalda.

Að lokum er mikilvægt að horfa til heildarmyndarinnar. Stærstu einstöku þættirnir í auðtækum orkuskiptum hér á landi eru þungaflutningarnir, smábátaflotinn og landbúnaðartækin. Framgangur orkuskipta á þessum sviðum krefst skýrrar stefnu, samræmdra aðgerða og virks samstarfs stjórnvalda og atvinnulífs.

Eimur og Orkídea hvetja stjórnvöld til að stíga skýr og markviss skref í þessum efnum í nánu samstarfi við hagaðila, með það að markmiði að tryggja raunverulegan árangur í orkuskiptum, og lýsa sig reiðubúin að koma að þeirri vinnu með hverjum þeim hætti sem stjórnvöldum hugnast.

Ottó Elíasson og Sigurður Líndal Þórarinsson, Eimi. Sveinn Aðalsteinsson, Orkídeu.

Hafa ferðamenn áhuga á sveitinni?
Skoðun 8. júní 2026

Hafa ferðamenn áhuga á sveitinni?

Ferðaþjónusta hefur verið mikilvæg stoð í íslensku efnahagslífi um nokkurt skeið...

Asparnálar – algengasti sjaldgæfi sveppurinn á Íslandi?
Skoðun 8. júní 2026

Asparnálar – algengasti sjaldgæfi sveppurinn á Íslandi?

Fjöldi sveppategunda á Íslandi telur í þúsundum en þó er erfitt að segja nákvæml...

Innviðir fyrst, uppstokkun síðar
Skoðun 8. júní 2026

Innviðir fyrst, uppstokkun síðar

Stjórnvöld eiga að læra rétta lexíu af ESA-málinu um dýraleifar: Vandinn er ekki...

Aðgerðir í heimabyggð fyrir hnattræn áhrif – dagur líffræðilegrar fjölbreytni 2026
Skoðun 5. júní 2026

Aðgerðir í heimabyggð fyrir hnattræn áhrif – dagur líffræðilegrar fjölbreytni 2026

Líffræðileg fjölbreytni nær yfir allan fjölbreytileika lífsins, ekki aðeins fjöl...

Glæsileg útskriftarhelgi Reiðmannsins
Skoðun 5. júní 2026

Glæsileg útskriftarhelgi Reiðmannsins

Tæplega 250 nemendur útskrifuðust úr Reið manninum helgina 9.–10. maí við hátíðl...

Ekki sama hvernig óbyggð víðerni eru kortlögð
Skoðun 5. júní 2026

Ekki sama hvernig óbyggð víðerni eru kortlögð

Afar nákvæmt kort af óbyggðum víðernum Íslands hefur verið til síðan 2024. Wildl...

Koma, dvelja, búa – á Kirkjubæjarklaustri
Skoðun 5. júní 2026

Koma, dvelja, búa – á Kirkjubæjarklaustri

Hvað þarf til að fólk geti og vilji búa áfram í heimabyggð úti á landi? Hvað þar...

Nýir búvörusamningar verða að styðja við íslenska nautakjötsframleiðslu
Skoðun 4. júní 2026

Nýir búvörusamningar verða að styðja við íslenska nautakjötsframleiðslu

Íslensk nautakjötsframleiðsla stendur á tímamótum. Á sama tíma og eftirspurn eft...