Vinsamlegast athugið að þetta efni er eldra en 6 ára.
Bróðurpartur af kornuppskeru sumarsins er ónýtur
Mynd / GHG
Fréttir 24. september 2015

Bróðurpartur af kornuppskeru sumarsins er ónýtur

Höfundur: Margrét Þóra Þórsdóttir
Bróðurpartur af allri kornuppskeru í Eyjafirði og Suður-Þingeyjarsýslu fór forgörðum á einni frostnótt í lok ágúst. Um er að ræða gríðarlegt tjón fyrir bændur og  hleypur það á tugum milljóna króna.
 
 
Guðmundur H. Gunnarsson.
Guðmundur H. Gunnarsson, starfsmaður Búnaðar­sambands Eyjafjarðar og ráðgjafi í jarðrækt hjá RML, segir að aðfaranótt 30. ágúst síðastliðinn hafi svellköld frostnótt lagt stóran hluta af korni á ökrum bæði í Eyjafirði og S-Þingeyjarsýslu að velli. Frost mældist þessa nótt -3,9 gráður á Möðruvöllum í Hörgárdal og á annarri veðurathugunarstöð í Eyjafirði, Torfum í Eyjafjarðarsveit, mældist það -4,5 gráður.  Frost var í allmarga klukkutíma, frá því fyrir miðnætti og allt fram til morguns.
 
Seinna sáð en í meðalári
 
Guðmundur segir að vorið hafi verið bændum erfitt, kalt var í veðri og snjókoma í lok apríl bleytti akra sem þá voru að verða tilbúnir til jarðvinnslu. Það varð til þess að sáning fór víðast hvar ekki fram fyrr en um eða upp úr miðjum maí, en á síðustu árum hefur oft verið hægt að byrja að sá korni hér norðan heiða seinni partinn í apríl.
 
„Þetta var um hálfum mánuði og allt upp í þremur vikum seinna en vant er.  Við tók svo óvenju kalt sumar, júní og júlí voru sérlega kaldir og seinkaði það verulega skriði kornsins þótt akrarnir litu að öðru leyti vel út þrátt fyrir kalt vor og sumar, því víðast hvar var vandað til verka en margir kornbændur á svæðinu sóttu námskeið í kornrækt síðastliðinn vetur,“ segir Guðmundur.
 
Meðalhiti í Eyjafirði var töluvert undir meðallagi þessa sumarmánuði, í júní og júlí. Sem dæmi má nefna að meðalhiti var 8,4 gráður á Möðruvöllum í Hörgárdal í júlí og 8,7 gráður á Torfum í Eyjafjarðarsveit.
„Það er nálægt því að vera um 2–3 gráðum undir meðaltali síðustu ára og hafði vissulega áhrif á þroska kornsins, sem varð hægari fyrir vikið,“ segir hann. Kornið var því víða skammt á veg komið í þroska þegar frostnóttin umrædda helltist yfir í lok ágúst.
 
Gremjulegt því útlit var fyrir þokkalega uppskeru
 
„Upp úr miðjum ágúst fór veðrið að skána verulega norðan heiða og útlitið var alls ekki slæmt. Margir akranna voru fallegir þrátt fyrir kalt sumar og uppskera hefði orðið þokkaleg því haustið hefur verið ágætt, fínasta veður í september. Vöxturinn hefði því tekið vel við sér og uppskera held ég að hefði síst orðið mikið minni nú í ár en var í fyrra,“ segir Guðmundur.
 
Hann telur að þar sem seint var sáð og kalt var fyrri hluta sumars hafi kornið ekki staðið af sér áfallið í kjölfar frostnæturinnar.  Korn þoli að jafnaði eina og eina frostnótt, en þá þurfi vöxtur að vera lengra kominn en raunin var. 
 
„Kornið þolir ekki frostið þegar það er þetta skammt á veg komið í þroska. Það fór því sem fór og er verulega gremjulegt. Eftir sitja bændur með sárt ennið og gríðarlegt tjón,“ segir Guðmundur.
 
Meðaluppskera í fyrra um 4–5 tonn á ha
 
Í fyrrasumar var korn ræktað á um 460 ha lands í Eyjafirði og S-Þingeyjarsýslu en Guðmundur telur að heldur minna land hafi verið nýtt undir kornrækt nú á liðnu sumri vegna þess hve seint voraði.  Uppskera í fyrra var að meðaltali um 4–5 tonn á ha. Um 40 krónur fengust fyrir kílóið í fyrrahaust.  
 
„Jarðabótaúttekt fer fram þessa dagana, því verki er ekki lokið, en það er alveg ljóst að um heilmikið tjón er að ræða, það nemur einhverjum tugum milljóna,“ segir Guðmundur.
 
Einnig má geta þess að nokkrir akrar á svæðinu skemmdust af völdum sveppasmits sem upp kom á ökrunum. Slíkt smit nær meiri útbreiðslu á köldu og blautu sumri. 
Embluverðlaununum frestað fram í júní
Fréttir 26. janúar 2022

Embluverðlaununum frestað fram í júní

Vegna kórónuveirufaraldursins hefur verkefnastjórn norrænu matvælaverðlaunanna E...

Lagt til að 700 milljóna króna stuðningur fari í niðurgreiðslu á hverju keyptu tonni
Fréttir 26. janúar 2022

Lagt til að 700 milljóna króna stuðningur fari í niðurgreiðslu á hverju keyptu tonni

Í fjárlögum ársins 2022 er gert ráð fyrir 700 milljóna króna stuðningi við bændu...

Tritrichomonas greindist í ketti
Fréttir 26. janúar 2022

Tritrichomonas greindist í ketti

Sníkjudýrið Tritrichomonas foetus greindist nýverið í fyrsta sinn á Íslandi, í s...

Fjallalax fær rekstrarleyfi vegna fiskeldis
Fréttir 26. janúar 2022

Fjallalax fær rekstrarleyfi vegna fiskeldis

Matvælastofnun hefur veitt Fjallalax ehf. rekstrarleyfi til fiskeldis að Hallkel...

DEUTZE-FAHR lagt á 12 glerflöskur
Fréttir 26. janúar 2022

DEUTZE-FAHR lagt á 12 glerflöskur

Í mars 2021 var sett heims­met með stórri fagurgrænni DEUTZE-FAHR TTV Warrior tö...

Endurbygging hefst í mars á hluta Snæfellsvegar
Fréttir 26. janúar 2022

Endurbygging hefst í mars á hluta Snæfellsvegar

Skrifað hefur verið undir samning um framkvæmd við Snæfellsveg, nr. 54, á milli ...

Fjögur félagasamtök styrkt til að hreinsa strandlengjuna
Fréttir 25. janúar 2022

Fjögur félagasamtök styrkt til að hreinsa strandlengjuna

Fjögur félagasamtök verða styrkt til verkefna sem lúta að hreinsun strandlengju ...

Riða greindist í skimunarsýni
Fréttir 25. janúar 2022

Riða greindist í skimunarsýni

Matvælastofnun barst fyrir skömmu tilkynning frá Tilraunastöð HÍ að Keldum um að...