Heitasta lifrarpylsan

Nú með haustinu er ýmislegt sem á alltaf við og hefur verið óhvikult í fjölda ára, hvort sem er kjötsúpugerð úr nýmetinu, sveppatínsla eða sláturtaka.

Þegar daginn er farið að stytta og kuldaboli lætur á sér kræla er ekki úr vegi að njóta íslenskra rétta, jafnvel með smá tvisti. Það má viða að sér hinu og þessu úr nærumhverfinu, enda landið okkar gjöfult á marga vegu.

Kjötsúpa

Íslenska kjötsúpan er í grunninn alltaf eins, gott er að fá í pottinn kjöt af nýslátruðu nú að hausti blandað nýuppteknu grænmeti, en oft hefur hver fjölskylda sína eigin hefð þegar kemur að gerð súpunnar og leyndarmál bragðgæðanna vilja fylgjast á milli kynslóða.

Einhverjir setja í hana haframjöl, hrísgrjón eða bygg á meðan öðrum þykir gott að bragðbæta hana með engifer, hvítlauk eða jafnvel chili. En aðalatriðið er nú auðvitað að njóta hennar til hins ýtrasta því hún er bæði holl og góð.

Sveppir

Besta tímanum til sveppatínslu hérlendis er nú senn að ljúka, og má vænta þess að margir hafi reynt fyrir sér á þeim vettvangi, enda nokkuð sprottið af hinum ýmsu tegundum matsveppa undanfarið.

Ganga þarf vel frá sveppunum eftir ferð í sveppamó, þurrkun eða frysting þarf að eiga sér stað hið snarasta þegar komið er heim, enda talið óráðlegt að geyma ferska sveppi lengur en sólarhring eftir tínslu.

Slátur

Slátur, unnið úr innmat og blóði lamba, er ein allra elsta hefðin sem tengist sláturtíðinni og skiptist í tvær tegundir.

Blóðmör, sem gerður er úr blöndu af nýju blóði, vatni, salti, haframjöli, rúgmöli og söxuðum mör, sett í vömb og soðin að minnsta kosti í tvo og hálfan tíma, og svo lifrarpylsan, sem í dag er vinsælli meðal nýgræðinga, útbúin á sama hátt og blóðmörinn.

Þá í stað blóðs og vatns eru lambalifur og gjarnan nýru hökkuð og sett í uppskriftina auk mjólkur, en mör, salt, rúg- og haframjölið látið halda sér.

Og eins og þorri landsmanna veit er upplagt að bera fram heitt slátur með rófustöppu eða nýsoðnum kartöflum, á pönnu með sykri auk þess að þykja ljúfmeti ofan á vel smurðu brauði. Jafnvel súrsuð við tilefni.

En hins vegar ...

Fyrir þá sem koma ferskir heim úr sveppatínslunni og langar í matarmikla lifrarpylsu með nýju sniði er lifrarpylsan hennar Sólveigar Eiríksdóttur listakokks akkúrat málið.

Sólveig, eða Solla eins og hún er kölluð, er einn helsti frumkvöðull grænkerafæðis hérlendis og mörgum kunn, enda með eindæmum hress og skemmtileg kona sem hefur verið í fararbroddi á heilsusviðinu og brautryðjandi í grænmetis- og hrámatargerð (raw food) á Íslandi í meira en þrjá áratugi.

Solla veit því nákvæmlega hvernig á að meðhöndla grænmeti og gæða hvern rétt einstökum töfrum, þar sem hollusta og bragð fara saman. Forvitnir lesendur sem hafa ekki látið reyna á grænmetisrétti ættu endilega að taka af skarið og skella í eina lifrarpylsu.

Lifrarpylsunnar hennar Sollu má svo njóta ofan á nýbakað brauð, með grjónagrautnum eða bara stýfa hana úr hnefa eins og aðra dásemd sem kemur úr hennar smiðju.