Stundum finnst manni krónunni hent og aurinn hirtur

Besta lausn til að fækka slysum eru forvarnir, en sá galli er á forvörnum að í þeim er sýnilegur kostnaður í krónum. 

 

Ósýnilegi kostnaðurinn er mun stærri, sem er ávinningurinn af fækkun slysa. Í þeim greinum og skýrslum sem ég hef lesið, þar sem rök eru færð fyrir hversu forvarnir voru arðvænlegar, var á bilinu frá tvöföldun og upp í allt að 30-földun hverrar krónu sem lögð var í forvarnir.

 

Mörg banaslys á síðasta ári vekja umhugsun

 

Mörg banaslys voru síðasta ár, sérstaklega var mikil fjölgun banaslysa í umferðinni. Það vekur athygli hversu mikið var af slysum yfir vetrarmánuðina, en skýringin er einföld. Lengra ferðatímabil, fleiri ferðamenn, ódýrara eldsneyti og Íslendingar ferðuðust meira sem gerði að fleiri hafa verið á ferðinni að öllu jöfnu allt árið á vegunum. Sú staðreynd að æ fleiri noti ónegld vetrardekk yfir vetrarmánuðina að áeggjan gatnamálastjóra Reykjavíkur veldur mörgum áhyggjum. Þó að fáir þurfi nagladekk í Reykjavík þá eru nagladekk það eina sem virkar á landsbyggðinni megnið af vetrinum. „Reykjavíkurbíll“ á ónegldum dekkjum á ekkert erindi út fyrir Reykjavík og hvað þá á heiðarvegi. Sú umræða að skattleggja sérstaklega nagladekk er umræða sem þarf að útrýma því maður skattleggur ekki öryggi. Grímur Atlason, fyrrverandi bæjarstjóri Bolungarvíkur, skrifaði eftirminnilega grein um nagladekk árið 2007. Vitna ég orðrétt í gullsetningu sem Grímur skrifaði: „Það gleymdist hins vegar að taka það með í reikninginn að víðast hvar á norðanverðum helmingi landsins – og víðar – eru vegir þannig að fátt kemur til greina annað en að keyra á nöglum. Ég held að þessi svæði þurfi allt annað en frekari álögur af hálfu ríkisins.“

   

Ef eitthvað ætti að styrkja með fjármagni þá eru það forvarnir

 

Væntanlegir eru í prentun forvarnabæklingar sem BÍ er að fara að senda út til sinna félagsmanna, en BÍ leggur í mikinn kostnað í samstarfi við búnaðarfélög og fleiri. Hagurinn af þessum eins og öðrum forvörnum verður strax sjáanlegur. Útlagður kostnaður er örugglega töluverður, en hagurinn er miklu verðmætari sem felst í bættri heilsu, færri heimsóknum á sjúkrahús og læknastofur, en ávinningurinn verður væntanlega mestur fyrir tryggingafélögin og Tryggingastofnun ríkisins í bættri heilsu og færri slysum.

 

Ánægjulegt að lesa um árangur Samherja í fækkun slysa 

 

Ánægjuleg grein var í Morgunblaðinu nú í byrjun árs 2016 sem hófst svona:    Það þarf að vera ákveðið hugarfar og samvinna hjá starfsmönnum til að árangur náist í öryggismálum, en við hjá Samherja höfum náð að fækka slysum um 35% á milli ára með markvissum aðgerðum,“ segir Gunnar Rúnar Ólafsson, öryggisfulltrúi Samherja. Þetta viðtal las ég í tvígang og niðurstaða mín var að almennt þarf hugarfarsbreytingu til að fólk fari almennt að hugsa um forvarnir. Hins vegar, ef við setjum dæmið aðeins öðruvísi upp: Hættum í smá stund að tala um veðrið og tölum um forvarnir í staðinn (gaman að vita hver útkoman verður).