Meginþorri losunar frá landbúnaði, eða um 59%, árið 2020 kemur frá búfé, iðragerjun og meðhöndlun húsdýraáburðar.
Meginþorri losunar frá landbúnaði, eða um 59%, árið 2020 kemur frá búfé, iðragerjun og meðhöndlun húsdýraáburðar.
Mynd / Myndasafn Bændablaðsins
Fréttaskýring 23. september 2022

Landbúnaður uppspretta 14% af losun Íslands

Höfundur: Valur Klemensson

Í síðustu skilum Umhverfisstofnunar á bókhaldi gróðurhúsalofttegunda til Rammasamnings Sameinuðu þjóðanna um loftslagsbreytingar var landbúnaður uppspretta 14% af losun Íslands árið 2020, eða 618 þúsund tonn CO2 ígilda. Losunin hefur dregist saman um 7% milli áranna 1990 og 2020.

Valur Klemensson

Til að einfalda alla útreikninga og umfjöllun um losun gróðurhúsalofttegunda er notast við mælikvarða sem kallaður er kolefnisspor, sem gefið er upp í tonnum eða kílóum koltvísýringsígilda, skammstafað tonn CO2 ígildi eða kg CO2 ígildi. Er þá búið að umreikna allar gróðurhúsalofttegundir sem losna vegna athafna mannsins yfir í koltvísýringsígildi.

Metan og glaðloft

Gróðurhúsalofttegundirnar frá landbúnaði eru aðallega metan (CH4) vegna iðragerjunar og glaðloft (N2O) vegna nytjajarðvegs. Meginþorri losunar frá landbúnaði, eða um 59%, árið 2020 kemur frá búfé, iðragerjun og meðhöndlun húsdýraáburðar, og 40% frá nytjajarðvegi.

Losunin hefur haldist nokkuð stöðug og verið á bilinu 600 þúsund til 700 þúsund tonn CO2 ígilda undanfarna áratugi. Helstu breytingar frá 2005 hafa verið vegna aukinnar losunar frá búfé, aðallega vegna aukins fjölda nautgripa 2013 og frá nytjajarðvegi, vegna breytinga á áburðarnotkun sem og breytinga á fjölda búfjár á beit.

Skógrækt á lögbýlum/bændaskógrækt

Fjöldi samninga um skógrækt á lögbýlum er 669 talsins. Samtals ná samningarnir yfir 53.930 hektara. Í ár voru áætlaðar rúmlega 3 milljónir plantna í skógrækt á lögbýlum en gera má ráð fyrir einhverjum afföllum og þar með er rauntalan eitthvað undir 3 milljónum. Árið 2021 var gróðursett í skógrækt á lögbýlum rúmlega 2,4 milljónir plantna árin 2020 og 2019 voru þær rétt rúmlega 2 milljónir og árið 2018, rétt um 1,9 milljónir.

Um 40% af losun frá íslenskum landbúnaði kemur frá nytjajarðvegi.

Samkvæmt útreikningum sem unnir voru árið 2015 var hlutur bændaskógræktar frá og með 1990 um 38% af allri bindingu ræktaðra skóga á Íslandi. Gera má ráð fyrir að þetta hlutfall hafi hækkað eitthvað síðan þá. Í síðustu skilum á bókhaldi gróðurhúsalofttegunda til Rammasamnings Sameinuðu þjóðanna um loftslagsbreytingar var binding ræktaðra skóga metin 381 þúsund tonn CO2. Miðað við að hlutfall bændaskóga í heildarbindingu skóga á Íslandi sé 38% er bindingin a.m.k. 145 þúsund tonn CO2 miðað við árið 2020.

Miðað við þessar forsendur má áætla að nettó losun CO2 ígilda frá landbúnaði sé um 473 þúsund tonn CO2 ígilda miðað við árið 2020.

Heimild: Skógræktin, Umhverfisstofnun

Landbúnaður uppspretta 14% af losun Íslands
Fréttaskýring 23. september 2022

Landbúnaður uppspretta 14% af losun Íslands

Í síðustu skilum Umhverfisstofnunar á bókhaldi gróðurhúsalofttegunda til R...

Endurnýjun innan bændastéttarinnar forsenda fæðuöryggis
Fréttaskýring 9. september 2022

Endurnýjun innan bændastéttarinnar forsenda fæðuöryggis

Á síðustu misserum hafa þjóðir heims áttað sig á því hversu mikilvægur lan...

Telja daga blóðbúskapar talda
Fréttaskýring 5. september 2022

Telja daga blóðbúskapar talda

Að minnsta kosti tvær tilkynningar bárust lögreglustjóranum á Suðurlandi veg...

Tamdar til reiðar og notaðar í blóðtöku
Fréttaskýring 30. ágúst 2022

Tamdar til reiðar og notaðar í blóðtöku

Hanna Valdís Guðjónsdóttir og Illugi Breki Albertsson eru ungir bændur á Só...

Merarnar almennt rólegar frá upphafi til loka meðhöndlunar
Fréttaskýring 29. ágúst 2022

Merarnar almennt rólegar frá upphafi til loka meðhöndlunar

Jón Kolbeinn Jónsson dýralæknir sér um blóðtökur á nokkrum stöðum á lan...

„Hryssurnar skipta okkur öllu máli“
Fréttaskýring 29. ágúst 2022

„Hryssurnar skipta okkur öllu máli“

Þórdís Ingunn Björnsdóttir og Heiðar Þór Sigurjónsson stunda blóðbúskap ...

Landbúnaður í stríðshrjáðu landi
Fréttaskýring 27. júlí 2022

Landbúnaður í stríðshrjáðu landi

Innrás Rússa í Úkraínu hófst 24. febrúar síðastliðinn og ekki sér fyrir...

Of snemmt að breyta um aðferðarfræði
Fréttaskýring 8. júlí 2022

Of snemmt að breyta um aðferðarfræði

Halldór Runólfsson var yfir­ dýralæknir á árunum 1997 til 2012 þegar reglug...