Vinsamlegast athugið að þetta efni er eldra en 6 ára.
Bændur eru þúsundþjalasmiðir
Fréttir 29. ágúst 2016

Bændur eru þúsundþjalasmiðir

Höfundur: Hörður Kristjánsson

Íslenskir bændur eru þúsundþjalasmiðir og afar fjölhæfir í vinnu, samkvæmt nýrri úttekt Arion banka. Virðist afkoma bænda knýja þá til að skjóta fleiri stoðum undir rekstur sinna heimila en almennt gerist. Mikill fjöldi býla byggja því á tekjuöflun eftir öðrum leiðum en beinlínis af landbúnaði.

Einhæf þekking dugir því lítt ef menn hyggjast hefja búskap á Íslandi. Bændur þurfa nefnilega að vera sérfræðingar á fjölmörgum sviðum og handlagni getur oft skipt sköpum. Þannig stunda vel flestir bændur aukastörf af ýmsum toga samhliða hefðbundnum búskap. Þar má nefna verktakastarfsemi í landbúnaði og aðra verktakaþjónustu, skógrækt, tekjuskapandi heimilisiðnað, fullvinnslu búvara, timburvinnslu, framleiðslu á endurnýjanlegri orku, fiskeldi  og ferðaþjónustu, sem fer ört vaxandi.

Í fjölbreyttum hlutverkum

Stór hluti bænda  á Íslandi stundar einhvers konar aðra starfsemi en sem snýr beint að ræktun búfjár og nytjaplantna. Á um 7% býla var stunduð ferðaþjónusta árið 2010 og ætla má að það hlutfall hafi hækkað talsvert þar sem fjöldi ferðamanna hefur meira en þrefaldast síðan þá.

Ýmis verktakastarfsemi er einnig algeng og þá voru 1% býla í framleiðslu endurnýjanlegrar orku svo dæmi sé tekið.

Hér virðist ekki vera tekið tillit til ýmissa hlunninda, sem eru mikilvæg tekjulind fyrir marga bændur. Þar vega veiðiréttindi t.d. þungt.

Þegar litið er á hlutfall býla sem hafa tekjur af annarri starfsemi en beinum búrekstri, þá er hlutfallið langhæst á Suðurlandi. Þar eru hátt í 800 býli með tekjuskapandi starfsemi við hlið hefðbundins búrekstrar. Næsthæst er hlutfallið á Norðurlandi vestra, þar sem um 550 býli eru í svipaðri stöðu. Þar á eftir kemur Norðurland eystra með nærri 500 býli og Vesturland er með rúmlega 300 býli í þeirri stöðu. Á Austurlandi eru þau vel á þriðja hundraðið, á Vestfjörðum eru þau um 150 og ríflega 50 á höfuðborgarsvæðinu og Suðurnesjum.

Ferðaþjónustan fer vaxandi

Mikið hefur verið rætt um vaxandi þjónustu við ferðamenn og þá ekki síst mikla uppbyggingu á því sviði í sveitum landsins. Samkvæmt tölum Arion banka voru um 10% býla á Íslandi með tekjuöflun í ferðaþjónustu á árinu 2010. Ætla má að talsverð fjölgun hafi verið í þeim hópi síðan. Samtals voru þá 13% með verktakastarfsemi og þar af 7% með verktakastarfsemi í landbúnaði. Þá voru 3% býla með skógrækt, eins voru 2% býla með tekjuskapandi heimilisiðnað, um 1% voru í framleiðslu á endurnýjanlegri orku, um 1% í timburvinnslu og 1% í fiskeldi. Athygli vekur að aðeins 2% býla skuli hafa snúið sér að fullvinnslu búvara. Miðað við áhuga neytenda fyrir vörum beint frá býli, mætti ætla að þar liggi talsverðir ónýttir möguleikar til að búa til aukatekjur fyrir bændur.

Að mati Arion banka eru ýmsir möguleikar í stöðu landbúnaðarins. Þar er t.d. bent á að hægt er að nýta fimmfalt meira land til ræktunar en gert er í dag.

Bent er á að Íslendingar séu meðal þjóða heims sem eru með hvað fæst fólk á ferkílómetra.

Skylt efni: bændur | störf til sveita

Úrskurður MAST felldur úr gildi
Fréttir 1. febrúar 2023

Úrskurður MAST felldur úr gildi

Matvælaráðuneytið hefur fellt úr gildi úrskurð Matvælastofnunar sem hafði stöðva...

Enn versnar rekstrarafkoma skuldsettra kúabúa
Fréttir 31. janúar 2023

Enn versnar rekstrarafkoma skuldsettra kúabúa

Ráðgjafarmiðstöð landbúnaðarins (RML) hefur lokið við greiningu á rekstri 154 kú...

Skordýr sem fóður og fæða
Fréttir 31. janúar 2023

Skordýr sem fóður og fæða

Við Landbúnaðarháskóla Íslands er unnið verkefni sem snýr að því að koma upp sko...

Arabískt fyrirtæki fjárfestir í Atmonia
Fréttir 30. janúar 2023

Arabískt fyrirtæki fjárfestir í Atmonia

Efnafyrirtækið Sabic Agri-Nutrients hefur keypt einkarétt á notkun tækni Atmonia...

35 kindur drápust í bruna
Fréttir 30. janúar 2023

35 kindur drápust í bruna

„Aðkoman var óhugnanleg og þetta er mikið áfall,“ segir Guðjón Björnsson, bóndi ...

Innflutningur erfðaefnis skilar góðum árangri
Fréttir 27. janúar 2023

Innflutningur erfðaefnis skilar góðum árangri

Samkvæmt niðurstöðum Ráðgjafarmiðstöðvar landbúnaðarins (RML) úr skýrsluhaldi na...

Verðskrá Skeljungs og Fóðurblöndunnar
Fréttir 27. janúar 2023

Verðskrá Skeljungs og Fóðurblöndunnar

Skeljungur og Fóðurblandan hafa birt verðskrá fyrir þær tegundir af áburði sem f...

Ekkert veiðibann á döfinni
Fréttir 26. janúar 2023

Ekkert veiðibann á döfinni

Veiðibann á grágæs hefur ekki tekið gildi á Íslandi og ekki stendur til að banna...