Skylt efni

sagnaþáttur

Rándýrir hundar, ódýr börn
Líf og starf 7. september 2026

Rándýrir hundar, ódýr börn

Þegar Alþingi kom saman á Þingvöllum árið 1588 söfnuðust prestar Skálholtsbiskupsdæmis þangað til að velja nýjan biskup. Árið áður hafði Gísli Jónsson látist, fyrsti lúterski biskupinn í Skálholti sem fékk að vera í friði í embætti fyrir sífelldu jagi við Jón Arason Hólabiskup. Reyndar hafði Gísli fengið að kenna illþyrmilega á Jóni því biskupinn k...

Fegursta kona landsins
Líf og starf 24. ágúst 2026

Fegursta kona landsins

Þeir stóðu inni í húsi biskups óðir af reiði og bjuggust til að útkljá málin í einvígi. Kannski ætluðu þeir stíga út fyrir á meðan á því stæði. Kannski ætluðu þeir að standa í biskupsstofu með pístólurnar sem James Savignac hafði komið með og dúndra þar hver á annan. Savignac var svo sem vanur skytteríi. Skotgleði hans var eitt af mörgu sem færði h...

Tak hnakk þinn og hest
Líf og starf 10. ágúst 2026

Tak hnakk þinn og hest

Sú hugmynd að leiða saman helstu hryssur, fola og gæðinga landsins á einn stað og láta kunnáttufólk skera úr um hvert þeirra stæði öðru framar varð að veruleika árið 1950. Þá var fyrsta landsmót íslenskra hestamanna haldið á Leirum á Þingvöllum, á þeim slóðum þar sem vegurinn liggur nú yfir Hvannagjá.

Skoðað í pakkann
Líf og starf 3. júlí 2026

Skoðað í pakkann

Á Alþingi árið 1730 bauð presturinn í Reykjadal í Hrunamannahreppi amtmanni og Skálholtsbiskupi með formlegum hætti á prestastefnu að skoða á sér typpið. Tilefnið var bréf sem hafði borist frá sóknarbörnum hans um að þau grunaði að vinurinn á prestinum væri ekki eins og hann ætti að vera. Þetta hljómar eins og tilbúningur, en nei. Svona var þetta.

Hvíld í nýrri mold
Líf og starf 22. júní 2026

Hvíld í nýrri mold

Um tíuleytið laugardagskvöldið fimmta október árið 1946 renndi vörubíll með segldúk strengdan yfir pallinn í hlað á Möðruvöllum í Hörgárdal. Sóknarprestur Hörg- og Öxndælinga og bóndi á Möðruvöllum, séra Sigurður Stefánsson, heilsaði gesti og spurði frétta.

Saga af tveimur systrum
Skoðun 8. júní 2026

Saga af tveimur systrum

Í ár eru 190 ár liðin frá andláti einnar harmsögulegustu persónu íslenskrar menningarsögu, skáldsins Guðnýjar Jónsdóttur, kenndri við bæinn Klömbur í Helgastaðahreppi, sem þá hét. (Venja er að rita Klömbrur í þágufalli en þágufallsmyndin Klömbur er líka til og mun vera upprunalegri.)

Sumar, vetur, von og haust
Líf&Starf 26. maí 2026

Sumar, vetur, von og haust

Það var á þessum tíma árs, rétt eftir sumarbyrjun, að horfellirinn lét harðast til skarar skríða. Heyin fyrir sauðféð uppurin, ekki tugga aflögu á næstu bæjum og blotinn sem vonast var eftir lét á sér standa – eða það sem verra var – hann snerist í norðanhríð og gadd og hélt sér þannig dögum, jafnvel vikum saman. Sumarið áður hafði verið óþurrkasam...

Sveinn Pálsson
Líf og starf 13. maí 2026

Sveinn Pálsson

Eitt af því sem einkennir vora tíma er að flest fyrirbrigði á jörðinni eiga sér einkennandi dag. Oft eru þessir dagar hafðir í flimtingum, dagur pödduhræddra er kannski gott dæmi, en þeir geta líka ráðið baggamuninn þegar hvetja skal almenning til góðra verka. Einn af dögunum í opinberu almanaki okkar Íslendinga er „Dagur umhverfisins“ sem hvert ár...

Sagnaþáttur - Draugabani
Líf&Starf 27. apríl 2026

Sagnaþáttur - Draugabani

Um þessar mundir er öld liðin frá því að Indriði G. Þorsteinsson rithöfundur fæddist í Gilhaga í mynni Svartárdals í Lýtingsstaðahreppi í Skagafirði en þar kom hann í heiminn 18. apríl 1926. Indriði samdi á ferli sínum þær tvær sögur sem helst koma upp í huga fólks þegar talið berst að þeim miklu breytingum sem urðu á íslensku samfélagi um miðja tu...

Einbúinn á Þelamörk
Líf&Starf 13. apríl 2026

Einbúinn á Þelamörk

Haustið 1788 var Jóni Þorlákssyni veitt embætti sóknarprests á Bægisá á Þelamörk í Eyjafirði. Þetta var þriðja brauðið sem hann þjónaði um ævina. Í bæði fyrri skiptin hafði farið illa. Hann orðið að segja af sér prestsembætti fyrir barneignir utan hjónabands. Það var þó ekki svo að Jón væri dæmigerður kvennaskelfir sem aldrei gat séð vinnukonur í f...

Frá Alsír til Hvalfjarðar
Líf og starf 20. mars 2026

Frá Alsír til Hvalfjarðar

Í um 350 ár hafa Passíusálmar Hallgríms Péturssonar verið lesnir og sungnir á föstunni. Frá lýðveldisstofnun hefur þeim sið verið haldið að lesa einn sálm á dag (nema á sunnudögum!) í útvarpinu í aðdraganda páska og enn er til fólk sem rennir yfir alla sálmana fimmtíu af því tilefni. Á seinni hluta 18. aldar og nánast alla 19. öldina var lestur sál...

Sagnaþáttur: Velkomin Góa
Líf&Starf 10. mars 2026

Sagnaþáttur: Velkomin Góa

Góa er hafin. Mánaðarheitið góa, eða gói eins og forfeður okkar kölluðu þennan næstsíðasta mánuð vetrar, kemur fyrir í Snorra-Eddu og Landnámu og mánaðarins er getið í Orkneyingasögu, Ólafs sögu helga og Sturlungu.