Frach bræður spila á hátíðinni Við Djúpið

Bræðurnir ólust upp á Ísafirði, fluttu til Póllands til frekara náms og starfa í tónlist og koma nú aftur saman og spila á hátíðinni sem hefst á þjóðhátíðardaginn.

Ísafjörður er tónlistarbær sem iðar af lífi í kringum sumarsólstöður þegar alþjóðlega kammertónlistarhátíðin Við Djúpið fer fram í samstarfi við lykilstofnanir í bænum. Hátíðin sameinar innlenda og erlenda tónlistarmenn og laðar að fjölmarga gesti.

Koma aftur saman við Ísafjarðardjúpið

Bræðurnir Mikołaj Ólafur, Nikodem Julius og Maksymilian Haraldur koma fram á þrennum tónleikum á kammertónlistarhátíðinni Við Djúpið, meðal annars á sérstökum tónleikum þeirra og vina þeirra frá Póllandi. Nikodem segir þá bræður hlakka mikið til, „við erum búnir að bíða eftir ferðinni óþolinmóðir. Það er alltaf mjög sérstakt og spennandi að spila fyrir áheyrendur sem þekkja mann frá barnæsku.“

Bræðurnir eru fæddir og uppaldir á Ísafirði, synir hljóðfæraleikara í bænum, Januszar og Iwonu, sem fluttu þangað frá Póllandi um miðjan 10. áratuginn og kenna við tónlistarskólann. Mikil tónlist ómaði á æskuheimilinu. „Þar sem við erum öll í þessu þá kemur mjög sjaldan fyrir að það sé hljótt á heimilinu,“ segir Maksymilian, „það er í rauninni alltaf einhver að spila, syngja eða hlusta á tónlist. En fyrir utan það höfum við alltaf líka verið mikið í íþróttum, sem er líka einkennandi fyrir Ísafjörð og Ísfirðinga. Við höfum allir æft og keppt í sundi og gönguskíðum en ég get núna sagt með fullri hreinskilni að íþróttir hjálpa mikið til við að móta þennan aga sem er nauðsynlegur til að ná árangri á hljóðfæri, þannig að þessir þættir hafa farið mjög vel saman hjá okkur.“

„Tónlistin var alltaf einn mikilvægasti parturinn af lífi okkar sem fylgdi okkur frá æsku. Við höfum í rauninni aldrei ímyndað okkur að gera neitt annað. Samfélagið sem við ólumst upp í hefur hjálpað okkur við að fara þessa leið þar sem á Ísafirði mætti segja að það séu fleiri sem stunda tónlist en gera það ekki,“ segir Mikołaj.

Úr tónlistarbæ í borg

Mikołaj segir breytinguna hafa verið mikla í fyrstu að flytja frá Ísafirði og til Krakár þar sem langt er á milli staða, „en á hinn bóginn hafa opnast fleiri möguleikar fyrir okkur sem atvinnutónlistarmenn. Þetta er ein helsta menningarborg Póllands og alltaf eitthvað um að vera.“

Bræðurnir eru sammála um að Ísafjörður hafi mótað þá sem tónlistarmenn, „Ísafjörður gaf okkur æsku án stressins sem fylgir stórborgum og þess utan rými náttúrunnar sem vekur ímyndunarafl hjá listafólki. Þetta allt gerir það að verkum að áheyrendur sem hlusta á okkur í Póllandi taka oft eftir því að flutningur okkar einkennist af miklum náttúruleika og tónlistarrými sem nær mjög djúpt til þeirra, en ég er viss um að þetta er tengt öllu því sem við fengum að njóta heima fyrir vestan og þessari ótrúlegu náttúru sem fylgdi okkur dags daglega,“ segir Nikodem.

Aðspurðir um muninn á tónlistarhefðinni og tækifærunum í Póllandi og á Íslandi segir Mikołaj: „Á Íslandi eru frábærir tónleikasalir, sinfóníuhljómsveit og gríðarlega öflugir tónlistarskólar. Munurinn er örugglega samkeppnin og verkefnin sem eru miklu fleiri á meginlandinu.“ Maksymilian segir um líf þeirra bræðra í Kraká að þeir taki að sér ýmis verkefni í tónlistarflutningi og kennslu. „Við erum líka meira að spila saman í tríói sem vekur töluverða athygli þar sem það gerist sjaldan að þrír bræður spila samleik á sviði.“

Dagur tileinkaður Póllandi

Þrjú þemu sem tengjast Ísafirði og sögu bæjarins leiða dagskrá hátíðarinnar og eitt þeirra er dagur tileinkaður Póllandi. Bræðurnir ætla að flytja nokkur ástsælustu kammerverk sem flutt eru í helstu tónleikasölum heims segja þeir, m.a. píanókvartett eftir Mahler og píanókvintett eftir Shostakovich. „En að sjálfsögðu mun ekki vanta verk eftir pólsk og íslensk tónskáld, þar á meðal Fryderyk Chopin og Jón Ásgeirsson og með okkur koma frábærir tónlistarmenn og vinir okkar, Piotr Tarcholik, konsertmeistari pólsku útvarpshljómsveitarinnar, og Bartosz Koziak, sem er margverðlaunaður í stærstu alþjóðlegu tónlistarkeppnum og einn fremsti sellóleikari landsins,“ bætir Mikołaj við.

Aðpurðir um uppáhalds íslenska tónlist segir Maksymilian það vera tónlist ísfirska tónskáldsins Jóns Ásgeirssonar. „Við höfum verið mikið að spila og kynna verkin hans hér úti, sem hefur verið mjög vel tekið. Það má nefna að bæði píanókvintett hans og septett hafa heyrt um 2000 manns á tvennum stórum tónleikum í einum stærsta sal í Kraká. Þar sem við erum einhvers konar tenging milli íslenska og pólska menningarheimsins þá reynum við að kynna íslenska tónlist í Póllandi og pólska á Íslandi, sem ég get sagt með stolti að hefur gengið mjög vel síðustu árin.“

Í nýlendunni er yfirskrift hátíðarinnar að þessu sinni og vísar til samfélagsins sem hefur mótast öldum saman á Ísafirði af því lífi sem er í firðinum og smám saman glæðst með ólíkum hópum íbúa sem koma víðs vegar að. Annar dagur verður tileinkaður Ísafirði þar sem sjónum er beint að tónlist úr bænum og úr Djúpinu og að auki verða sögulegum tengslum Ísafjarðar og Danmerkur gerð skil með tónleikum og matarupplifunum.

Á sumarsólstöðum

Við Djúpið er kammertónlistarhátíð sem var fyrst haldin á Ísafirði árið 2003. Hátíðin er haldin árlega í kringum sumarsólstöður, á þessum bjartasta tíma ársins þegar miðnætursólin kyssir hafflötinn og gyllir með geislum sínum. Þjóðhátíðardagurinn markar opnun hátíðarinnar og fyrstu tónleikar fara fram utandyra, með pikknikk í Blómagarðinum síðdegis og öðrum í Hömrum um kvöldið. Hátíðin sameinar alþjóðlega og íslenska listamenn í tónlistardagskrá og sumarnámskeið í tónlist. Fjöldi viðburða er í boði fyrir gesti og ávallt er tónlistin alltumlykjandi. Hátíðin er unnin í samstarfi við Tónlistarskóla Ísafjarðar, Tónlistarfélag Ísafjarðar og Edinborgarhúsið. Hægt er að kynna sér dagskrá hátíðarinnar á heimasíðu hennar, viddjupid.is. Ekki er ólíklegt að gæsahúðar verði vart og kátt í Hömrum og víðar um borg og bý meðan á hátíðinni stendur.