Vinsamlegast athugið að þetta efni er eldra en 8 ára.
Fríverslunarsamningar og viðskipti með búvörur
Fréttir 19. júní 2014

Fríverslunarsamningar og viðskipti með búvörur

Höfundur: Tjörvi Bjarnason

Ísland hefur í gegnum tíðina gert 26 fríverslunarsamninga við 34 ríki, ásamt öðrum EFTA-ríkjum, um afnám og/eða lækkun tolla á iðnaðarvörum, fiski og unnum og óunnum landbúnaðarvörum. Þessir samningar taka mið af samningum sem Ísland hefur gert við Evrópusambandið og yfirleitt er ekki samið um meiri tilslakanir á tollum en þar er gert. Þetta kom fram í svari Sigurðar Inga Jóhannssonar, sjávarútvegs- og landbúnaðarráðherra, við fyrirspurn Össurar Skarphéðinssonar um tollfríðindi í kjötútflutningi rétt fyrir þinglok.

Fjölbreyttir samningar í gildi

Í svari ráðherra rifjaði hann upp hvaða samningar eru í gildi og hvers eðlis þeir eru. Árið 2005 gerðu Ísland og Færeyjar tvíhliða samning, svokallaðan „Hoyvíkursamning“, sem felur m.a. í sér gagnkvæma fríverslun með landbúnaðarvörur, en hann er mun víðtækari en hefðbundnir fríverslunarsamningar. Í júlí 2013 tók nýr samningur gildi um innflutning á 600 tonnum af kindakjöti til Noregs, en hann leysir af hólmi eldri samning frá árinu 1969. Meginbreytingin er að nýi samningurinn gildir um allt kindakjöt, en eldri samningur var bundinn við kjöt í heilum og hálfum skrokkum og saltað kjöt. Árið 2013 var gerður fríverslunarsamningur milli Íslands og Kína, en Alþingi hefur nýlega heimilað ríkisstjórninni að fullgilda þennan samning fyrir Íslands hönd. Gert er ráð fyrir að hann taki gildi 1. júlí 2014.

Samningi við ESB ætlað að glæða viðskipti með búvörur

Í mars 2007 tók gildi samningur Íslands og Evrópusambandsins á grundvelli 19. gr. EES-samningsins sem leysti af hólmi gamlan viðskiptasamning frá árinu 1972. Samningurinn fól í sér að tollar á ýmsar landbúnaðarvörur voru felldir niður í viðskiptum milli Íslands og Evrópusambandsins. Samningnum var ætlað að leiða til lægra verðs á innfluttum landbúnaðarafurðum á Íslandi og um leið skapa ný sóknarfæri til útflutnings íslenskra landbúnaðarafurða. Samningurinn er gerður á grundvelli 19. gr. samningsins um Evrópska efnahagssvæðið, en þar er kveðið á um reglulega endurskoðun á viðskiptum með landbúnaðarafurðir milli EFTA-ríkjanna innan EES og ESB. Þetta var í fyrsta sinn sem Ísland og Evrópusambandið gerðu samning á grundvelli fyrrnefndar greinar. Í samkomulaginu felast m.a. gagnkvæmar niðurfellingar á ýmsum landbúnaðarvörum. Í samningnum felst einnig að tollfrjáls lambakjötskvóti Íslands er hækkaður úr 1.350 tonnum í 1.850 tonn. Þá fær Evrópusambandið tollfrjálsan kvóta til Íslands fyrir 100 tonn af nautakjöti, 200 tonn af svínakjöti, 200 tonn af kjúklingakjöti, 100 tonn af ostum, 100 tonn af kartöflum og 20 tonn af rjúpum. Þá voru samþykktir gagnkvæmir 100 tonna tollfrjálsir kvótar fyrir pylsur. Ísland fékk aftur á móti 350 tonna tollkvóta fyrir smjör og 380 tonna innflutningskvóta fyrir skyr til ESB-landanna. Þá var um það samið að tollar á kjötvörum úr 2. kafla tollskrár yrðu lækkaðir, að meginreglu til, um 40% frá almennum verð- og magntolli.

Íslensk stjórnvöld hafa um alllangt skeið átt í tvíhliða viðræðum við Evrópusambandið um aukin gagnkvæm viðskipti með landbúnaðarvörur og standa vonir til þess að þeim viðræðum ljúki á næstu mánuðum.

Er þörf fyrir auknar tollaívilnanir vegna útflutnings?

Ráðherra var einnig spurður að því hvort samningar um tollfríðindi svöruðu þeim þörfum sem aukin fullvinnsla og hugsanlegur útflutningur á ferskum afurðum hefði í för með sér. Svaraði hann spurningunni á þá leið að eftir því sem best væri vitað lægi engin slík áætlun fyrir. Sala á kjötafurðum hefði verið svipuð og undanfarin ár en væri þó nokkuð sveiflukennd eftir einstökum kjöttegundum. Innlend framleiðsla hefði ekki náð að fullnægja eftirspurn hér á landi í nautakjöti og einstökum hlutum svínakjöts. Kjúklingaframleiðsla hefði hins vegar náð að svara eftirspurn að mestu leyti. Framleiðsla lambakjöts hefði verið meiri en innanlandsmarkaði næmi til fjölda ára. Á síðustu árum hefði útflutningur kindakjöts verið á bilinu 2.500–3.000 tonn.

Í maí 2011 fóru Landssamtök sláturleyfishafa þess á leit við stjórnvöld að þau beittu sér fyrir samningum við Evrópusambandið um stærri tollfrjálsa innflutningskvóta fyrir lambakjöt á markaði sambandsins. Núverandi innflutningskvóti er 1.850 tonn en óskað var eftir að kvótinn yrði aukinn í 4.000 tonn. Áhugi hefur einnig komið fram frá fulltrúum annarra kjöttegunda um útflutningskvóta fyrir svína- og kjúklingakjöt, sagði í svari Sigurðar Inga.

Bændur bera skarðan hlut frá borði
Fréttir 7. október 2022

Bændur bera skarðan hlut frá borði

Á hagtölusíðu Bændablaðsins er tekið dæmi um hvernig verðmæti á frönskum kartöfl...

Lausnin gegn óstöðugum mörkuðum er landbúnaður
Fréttir 7. október 2022

Lausnin gegn óstöðugum mörkuðum er landbúnaður

Það er ekkert launungarmál að heimsfaraldurinn og síðar innrás Rússa í Úkr...

Fer betur með féð
Fréttir 7. október 2022

Fer betur með féð

Tvær nýjar réttir voru teknar í notkun í Strandabyggð í síðasta mánuði. O...

Gripir að skila sér rýrari af fjalli
Fréttir 6. október 2022

Gripir að skila sér rýrari af fjalli

Myndarlegur fjárhópur á haustbeit í Hænuvík í Patreksfirði. Líklegt er að...

Tugmilljónum alifugla fargað
Fréttir 6. október 2022

Tugmilljónum alifugla fargað

Á síðastliðnu árið, frá 30. september 2021 til 30. september 2022, var um 48...

Endurvakning í uppsiglingu
Fréttir 6. október 2022

Endurvakning í uppsiglingu

Sóttvarnarstofnun Danmerkur hefur gefið út að lýðheilsu standi ekki ógn af e...

Tugprósenta hækkun á áburðarverði
Fréttir 6. október 2022

Tugprósenta hækkun á áburðarverði

Feiknarlegur skjálfti á orkuverði í Evrópu hefur leitt til mikilla verðhækka...

Mikil eftirspurn eftir lóðum
Fréttir 5. október 2022

Mikil eftirspurn eftir lóðum

Töluverð eftirspurn er eftir húsnæði, byggingarlóðum og lóðum undir atvinnun...