Dökk bændabrúnka til að fylla upp í sálarholurnar sem rigningadagarnir munu skapa í sumar. Einstaklega ljúffeng með mjólk.
Dökk bændabrúnka til að fylla upp í sálarholurnar sem rigningadagarnir munu skapa í sumar. Einstaklega ljúffeng með mjólk.
Mynd / Hari
Matarkrókurinn 30. júní 2026

Bændabrúnka

Höfundur: Haraldur Jónasson

Súkkulaði er einhver stórkostlegasta uppfinning mannsins. Hvernig bitur kakóbaun frá Mið-Ameríku gat orðið að einhverju því besta sem við sem dýrategund njótum er nær óskiljanlegt. Fæst stöndum við þó í því að búa til súkkulaðiplötur heima en við getum bakað kökur. Súkkulaðikökur eru bestar. Sérstaklega klístraðar nær svarbrúnar brúnkur.

Forverar Mexíkóanna í MiðAmeríku, sem fyrstir nýttu sér kakóbaunina, bjuggu aðallega til kakódrykki og brúkuðu frekar í þá chili-pipar en strásykur. Gerir þá sennilega ekki beinlínis aðlaðandi fyrir okkur hér á fróni. Reyndar bjóða gusumeistarar miðaldra fólki í gufubaði oft upp á drykk sem er ansi nálægt þeim mið-ameríska. En við ætlum að vera á lægra plani og alls ekki hollu, nema fyrir sálina. Enda ætlum við að brúka heilmikið af dönskum rófusykri í bændabrúnkuna okkar. Og góðan slurk af sméri.

Áferðarfögur og dökk-dökkbrún

Síðastliðin ár hefur verð á kakói því miður rokið upp úr öllu veldi. Það þýðir að framleiðendur súkkulaðistykkja hafa freistast til að drýgja dýrðindin með hinu og þessu, eins og sojabaunum og miður góðri olíu. Það þýðir að áferð og bragð er svo sannanlega ekki eins og í gamla daga. Þess vegna ætlum við heimabakararnir að passa sérstaklega upp á að okkar útgáfa verði sérstaklega góð í góminn. Klístruð og örlítið seig.

Til að fá rétta áferð á þá brúnu er best að píska saman sykur og smjör undir hita. Gott að nota ekki of breiðan skaftpott til verksins. Þegar smjörsykurinn er kominn saman fer kakóið út í. Hræra það saman með sama písknum. Þá fer potturinn af hitanum og þegar blandan hefur kólnað örlítið fara eggin út í. Pískuð saman við eitt og eitt. Við þetta þykknar blandan. Passa að hræra hratt og örugglega til að ekki verði til mjög svo ógirnileg eggjahræra. Hún á að verða alveg silkimjúk. Þá fer saltið og vanilludroparnir saman við sem og kaffið. Það má sleppa því en ekki gera það samt. Kaffið ýtir undir súkkulaðibragðið. Ef það er ekki espressovél á heimilinu er hægt að nota smá neskaffi í staðinn. Hálfa matskeið eða svo. Að síðustu fer hveitið út í. Best að hræra það ekki of harkalega saman við. Sleppa písknum núna og nota t.d. sílikon-sleikju.

Blandan fer svo í form. Gott að setja bökunarpappír í formið þannig að hann standi upp úr í sitthvorum endunum. Þá er hægt að lyfta kökunni léttilega upp úr.

Formið getur verið alls konar að lögun og stærð. Persónulega finnst mér best að brúnkan sé þunn. Undir tveimur sentimetrum. Einn og hálfur er fullkomið. Styttir líka bökunartímann. Formið sem skilar þeirri þykkt er sirka 20x30 sentímetrar. Það er ekkert lyftiduft hér þannig að formið getur verið eldfastur bakki og það er einmitt það sem er notað hérna á Kársnesinu. Baka við 160 gráður í 25 mínútur til hálftíma.

Betra að hafa örlítið styttri tíma en lengri. Þetta á að vera svolítið gúí. Kippa kökunni upp úr forminu og láta kólna. Gott að nota kæligrind til verksins. Skera í litla munnbita og passa að klára ekki í einni lotu og drekka mjólk með, bláa helst.

Skylt efni: matarkrókur

Bændabrúnka
Matarkrókurinn 30. júní 2026

Bændabrúnka

Súkkulaði er einhver stórkostlegasta uppfinning mannsins. Hvernig bitur kakóbaun...

Grillráð Hafliða!
Matarkrókurinn 15. júní 2026

Grillráð Hafliða!

Það er sennilega tenging við frummanninn í okkur sem gerir að við njótum okkar v...

Pulsuspartí!
Matarkrókurinn 5. júní 2026

Pulsuspartí!

Ég er alinn upp í Kópavoginum og hef alla tíð sagt pulsa. Hef ekkert þar með yps...

Steikt grálúða, villigrjón, grænmetis- og pintóbaunaragú
Matarkrókurinn 26. maí 2026

Steikt grálúða, villigrjón, grænmetis- og pintóbaunaragú

Grálúða er verðmætasti flatfiskurinn við Íslandsstrendur, hún líkist lúðu sem vi...

Þrísaltaðar sumarkartöflur
Matarkrókurinn 8. maí 2026

Þrísaltaðar sumarkartöflur

Sumarið er komið, í það minnsta samkvæmt dagatalinu, og því ekki úr vegi að hugs...

Þrýstipottur og nautarif
Matarkrókurinn 21. apríl 2026

Þrýstipottur og nautarif

Þrýstipottur er afar handhægt tæki sem að mínu viti á heima í öllum eldhúsum og ...

Páskaeggjasalat
Matarkrókurinn 7. apríl 2026

Páskaeggjasalat

Páskarnir eru oft síðasta tækifæri ársins fyrir vetrarhasar. Skíðaferðir milli l...

Steiktur karfi með risotto, sveppum, vorlauk og ertum
Matarkrókurinn 14. mars 2026

Steiktur karfi með risotto, sveppum, vorlauk og ertum

Karfi er afbragðsgóður fiskur, þéttur í sér, heldur vel forminu eftir eldun og e...