Vinsamlegast athugið að þetta efni er eldra en 4 mánaða.
Garðahortensía, hindarblóm eða stofuhind.
Garðahortensía, hindarblóm eða stofuhind.
Mynd / Guðríður Helgadóttir
Líf og starf 20. apríl 2026

Klassísk blómfegurð stofuhindar

Höfundur: Ingólfur Guðnason

Litir og form garðblóma heilla ræktendur en vinsældirnar eru hverfular, nýjar tegundir og yrki koma og fara og sjást stundum ekki aftur fyrr en löngu síðar og erfitt er að sjá fyrir um hvað veldur. Aðrar tegundir hafa haldið sínum virðulega sessi sem glæsilegar garðplöntur í íslenskum görðum. Ein þeirra er garðahortensía, hindarblóm eða stofuhind (Hydrangea macrophylla) sem ættuð er frá Japan og Kóreu. Hún hefur verið reynd hér á landi í heila öld hjá áhugasömu garðræktarfólki en í Evrópu tóku Hollendingar hana til ræktunar skömmu fyrir 1800. Vissulega hefur vegur hennar ekki verið samfelld sigurganga hjá okkur en þeir eru þó margir garðeigendurnir sem geta varla hugsað sér sumarið án þess að hafa nokkra fulltrúa þeirrar tegundar á besta stað í blómakeri eða í uppáhalds blómabeðinu þar sem er bjart, hlýtt og skjólsælt. Þekktust er hún þó sem inniblóm.

Mynd / Guðríður Helgadóttir.

Plönturnar fara að sjást í blómaverslunum bráðlega

Plöntunum er fjölgað með græðlingum og eru seldar með þroskuðum blómbrumum í garðplöntustöðvum á vorin og fram á sumar. Þær eru ræktaðar í tiltölulega stórum pottum því þær verða stórvaxnar og ræturnar þurfa talsvert rými. Allir sem reynt hafa að rækta stofuhind þekkja að hún þarf mikla og reglulega vökvun, sérstaklega á blómgunartímanum. Laufblöðin eru líka stór og taka til sín mikið af vatni. Þá er gott að hafa pottinn í stærra lagi. Koma þarf því þannig fyrir að umframvatn standi ekki uppi í pottinum eftir vökvun því ræturnar þurfa líka á súrefni að halda. Það er semsagt líka hægt að vökva plönturnar of mikið, þótt þær séu þekktar fyrir drykkjuskap.

Sýrustig jarðvegs hefur áhrif á blómlitinn

Algengasti blómliturinn er ljósblár en þau eru einnig til bleik, hvít og rauð. Súr jarðvegur hvetur til myndunar bláa litarins. Notast má við áburð og mold sem ætluð er plöntum sem kjósa súran jarðveg eins og lyngrósir frá vori og fram eftir sumri. Á sama hátt skerpir basískur og kalkríkur jarðvegur með háu sýrustigi lit bleikra eða hárauðra yrkja eins og algengt er í gróðurmold sem ætluð er pottaplöntum. Ef til vill þarf þá að gefa dálítið auka kalk í jarðveginn til að hækka sýrustigið. Hvít blóm halda sínum lit óháð sýrustigi en geta tekið á sig daufbleikan lit með tímanum. Blómin, sem standa mörg saman mynda glæsileg kúlulaga form sem geta orðið stór og fjöldamörg á eldri plöntum. 

Stofuhind launar dekrið

Hér erum við með tegund sem gerir kröfur til síns ræktanda. Við þurfum að sætta okkur við að hafa hana í stórum blómapotti því tegundin er ekki fyllilega kuldaþolin. Jöfn og mikil vökvun á blómgunartíma, birta, skjól, dauf áburðarlausn öðru hvoru og loftríkur jarðvegur fær hana til að njóta sín vel og sýnir hún þá allar sínar bestu hliðar með löngum blómgunartíma. Vegna þess hve kulvís tegundin er þarf að bíða með að setja hana út í garð þar til öll frosthætta er liðin hjá. Það borgar sig líka að líta til með henni og færa hana á skjólbesta stað í illviðrum. 

Vetrarumhirða-blómmyndun

Þegar blómgunartíminn er liðinn að áliðnu sumri er rétt að fjarlægja visin blómin. Þá fer plantan að huga að því að búa sig undir vetrardvala. Að hausti hefur hún hlaðið á sig blómbrumum á enda nýju sprotanna, sem skila enn meira blómskrúði næsta vor. Plönturnar ætti því ekki að klippa niður nema sem nemur hugsanlegu vetrarkali. Langar og brothættar greinar má hins vegar stytta nokkuð.

Hér á landi er ekki hægt að treysta því að stofuhind yfirvetri í garðinum en að áliðnu sumri eru plönturnar færðar inn í svalan gróðurskála þar sem þeim ætti að líða vel þar til vorar á ný, eða jafnvel á svalan stað án birtu meðan á dvalatímanum stendur. Gömul og virðuleg stofuhind ræktuð við bestu aðstæður getur orðið mannhæðarhátt. Að vori er hægt að færa plöntuna út í vel valinn stað í garðinum en þá er gott að muna að henni líkar illa kuldi og vosbúð.

Skylt efni: Blóm mánaðarins

Réttalistinn 2026
Líf og starf 2. september 2026

Réttalistinn 2026

Bændablaðið hefur síðustu ár tekið saman réttalista og birtast hér dagsetningar ...

Lausn á vísnagátunni
Líf og starf 31. ágúst 2026

Lausn á vísnagátunni

Hér er lausn á vísnagátunni sem birtist í 15. tölublaði Bændablaðsins.

Stjörnuspá vikunnar
Líf og starf 27. ágúst 2026

Stjörnuspá vikunnar

Meyjan þarf að muna að enginn mannlegur einstaklingur er gallalaus. Hvorki hún s...

Vaðmál og voðir
Líf og starf 26. ágúst 2026

Vaðmál og voðir

Bör Börsson, söguhetja samnefndrar skáldsögu sem flutt var í Ríkisútvarpinu árin...

Þeir skora sem þora!
Líf og starf 25. ágúst 2026

Þeir skora sem þora!

Hart var barist fram á síðasta spil og úrslit tvísýn í viðureign Vestra gegn Kjö...

Teflt erlendis
Líf og starf 25. ágúst 2026

Teflt erlendis

Íslendingar hafa verið iðnir við að tefla erlendis í sumar eins og venjan er. Þó...

Hvað er svona merkilegt  við íslensku ullina?
Hannyrðahornið 24. ágúst 2026

Hvað er svona merkilegt við íslensku ullina?

Landnámsmenn sem fóru þarna forðum frá Skotlandi, Noregi og víðar og héldu í nor...

Vísnahornið
Líf og starf 24. ágúst 2026

Vísnahornið

Stera-Pétur læknir fékk sitt auknefni vegna ummæla er féllu, varðandi notkun kra...

https://bestun.airserve.net/banner_bundles/de3e87e0d8dde67f98882b3ac12f8b2f