Vinsamlegast athugið að þetta efni er eldra en mánaðar gamalt.
Garðahortensía, hindarblóm eða stofuhind.
Garðahortensía, hindarblóm eða stofuhind.
Mynd / Guðríður Helgadóttir
Líf og starf 20. apríl 2026

Klassísk blómfegurð stofuhindar

Höfundur: Ingólfur Guðnason

Litir og form garðblóma heilla ræktendur en vinsældirnar eru hverfular, nýjar tegundir og yrki koma og fara og sjást stundum ekki aftur fyrr en löngu síðar og erfitt er að sjá fyrir um hvað veldur. Aðrar tegundir hafa haldið sínum virðulega sessi sem glæsilegar garðplöntur í íslenskum görðum. Ein þeirra er garðahortensía, hindarblóm eða stofuhind (Hydrangea macrophylla) sem ættuð er frá Japan og Kóreu. Hún hefur verið reynd hér á landi í heila öld hjá áhugasömu garðræktarfólki en í Evrópu tóku Hollendingar hana til ræktunar skömmu fyrir 1800. Vissulega hefur vegur hennar ekki verið samfelld sigurganga hjá okkur en þeir eru þó margir garðeigendurnir sem geta varla hugsað sér sumarið án þess að hafa nokkra fulltrúa þeirrar tegundar á besta stað í blómakeri eða í uppáhalds blómabeðinu þar sem er bjart, hlýtt og skjólsælt. Þekktust er hún þó sem inniblóm.

Mynd / Guðríður Helgadóttir.

Plönturnar fara að sjást í blómaverslunum bráðlega

Plöntunum er fjölgað með græðlingum og eru seldar með þroskuðum blómbrumum í garðplöntustöðvum á vorin og fram á sumar. Þær eru ræktaðar í tiltölulega stórum pottum því þær verða stórvaxnar og ræturnar þurfa talsvert rými. Allir sem reynt hafa að rækta stofuhind þekkja að hún þarf mikla og reglulega vökvun, sérstaklega á blómgunartímanum. Laufblöðin eru líka stór og taka til sín mikið af vatni. Þá er gott að hafa pottinn í stærra lagi. Koma þarf því þannig fyrir að umframvatn standi ekki uppi í pottinum eftir vökvun því ræturnar þurfa líka á súrefni að halda. Það er semsagt líka hægt að vökva plönturnar of mikið, þótt þær séu þekktar fyrir drykkjuskap.

Sýrustig jarðvegs hefur áhrif á blómlitinn

Algengasti blómliturinn er ljósblár en þau eru einnig til bleik, hvít og rauð. Súr jarðvegur hvetur til myndunar bláa litarins. Notast má við áburð og mold sem ætluð er plöntum sem kjósa súran jarðveg eins og lyngrósir frá vori og fram eftir sumri. Á sama hátt skerpir basískur og kalkríkur jarðvegur með háu sýrustigi lit bleikra eða hárauðra yrkja eins og algengt er í gróðurmold sem ætluð er pottaplöntum. Ef til vill þarf þá að gefa dálítið auka kalk í jarðveginn til að hækka sýrustigið. Hvít blóm halda sínum lit óháð sýrustigi en geta tekið á sig daufbleikan lit með tímanum. Blómin, sem standa mörg saman mynda glæsileg kúlulaga form sem geta orðið stór og fjöldamörg á eldri plöntum. 

Stofuhind launar dekrið

Hér erum við með tegund sem gerir kröfur til síns ræktanda. Við þurfum að sætta okkur við að hafa hana í stórum blómapotti því tegundin er ekki fyllilega kuldaþolin. Jöfn og mikil vökvun á blómgunartíma, birta, skjól, dauf áburðarlausn öðru hvoru og loftríkur jarðvegur fær hana til að njóta sín vel og sýnir hún þá allar sínar bestu hliðar með löngum blómgunartíma. Vegna þess hve kulvís tegundin er þarf að bíða með að setja hana út í garð þar til öll frosthætta er liðin hjá. Það borgar sig líka að líta til með henni og færa hana á skjólbesta stað í illviðrum. 

Vetrarumhirða-blómmyndun

Þegar blómgunartíminn er liðinn að áliðnu sumri er rétt að fjarlægja visin blómin. Þá fer plantan að huga að því að búa sig undir vetrardvala. Að hausti hefur hún hlaðið á sig blómbrumum á enda nýju sprotanna, sem skila enn meira blómskrúði næsta vor. Plönturnar ætti því ekki að klippa niður nema sem nemur hugsanlegu vetrarkali. Langar og brothættar greinar má hins vegar stytta nokkuð.

Hér á landi er ekki hægt að treysta því að stofuhind yfirvetri í garðinum en að áliðnu sumri eru plönturnar færðar inn í svalan gróðurskála þar sem þeim ætti að líða vel þar til vorar á ný, eða jafnvel á svalan stað án birtu meðan á dvalatímanum stendur. Gömul og virðuleg stofuhind ræktuð við bestu aðstæður getur orðið mannhæðarhátt. Að vori er hægt að færa plöntuna út í vel valinn stað í garðinum en þá er gott að muna að henni líkar illa kuldi og vosbúð.

Skylt efni: Blóm mánaðarins

Lausn á vísnagátunni
Líf og starf 26. maí 2026

Lausn á vísnagátunni

Hér er lausn á vísnagátunni úr 9. tbl. Bændablaðisins 2026.

 Sumarblóm í hengipottum – úr ýmsu að velja
Líf og starf 18. maí 2026

Sumarblóm í hengipottum – úr ýmsu að velja

Pottaplöntur heimilisins hafa vonandi komið vel undan vetri en þá er hægt að bei...

Stjörnuspá vikunnar
Líf og starf 14. maí 2026

Stjörnuspá vikunnar

Vatnsberinn finnur fyrir óvæntri spennu og sköpunarkrafti í kringum sig þessa da...

Blómlegt skáklíf í Hafnarfirði
Líf og starf 13. maí 2026

Blómlegt skáklíf í Hafnarfirði

Undanfarna mánuði hefur skáklífið blómstrað í Hafnarfirði. Auk skákæfinga Skákde...

Sveinn Pálsson
Líf og starf 13. maí 2026

Sveinn Pálsson

Eitt af því sem einkennir vora tíma er að flest fyrirbrigði á jörðinni eiga sér ...

Blómin á þakinu á Vesturbæjarskóla
Líf og starf 12. maí 2026

Blómin á þakinu á Vesturbæjarskóla

Mikil gróska er í gróðurhúsinu á þaki Vesturbæjarskóla þar sem nemendur í sjötta...

Vísnahornið
Líf og starf 11. maí 2026

Vísnahornið

Þættinum barst kveðja frá Tómasi Inga Þorgrímssyni varðandi leturstærð:

Hólmavík rétt svar við myndagetraun
Líf og starf 4. maí 2026

Hólmavík rétt svar við myndagetraun

Hólmavík var staðurinn sem sást úr lofti í myndagetraun Bændablaðsins sem kom út...