SKJÓL er sérhönnuð íslensk prjónauppskrift sem gegnir þreföldu hlutverki: fjáröflun, fræðslu og samstöðu. Skilaboð herferðarinnar eru: „Með hverri lykkju styrkir þú starfsemi Kvennaathvarfsins og sendir skilaboð um að engin kona eigi að standa ein. Við sjáum mynstur í ullinni sjálfri; í lykkjum og línum. Í ofbeldissamböndum eru einnig til mynstur sem þó sjást síður. Slík mynstur einkennast af einangrun, stjórnun, ótta og þögn. Ofbeldi í nánum samböndum er sjaldnast einangrað tilvik, heldur endurtekið mynstur sem þróast hægt og verður hluti af hversdeginum.“
SKJÓL er sérhönnuð íslensk prjónauppskrift sem gegnir þreföldu hlutverki: fjáröflun, fræðslu og samstöðu. Skilaboð herferðarinnar eru: „Með hverri lykkju styrkir þú starfsemi Kvennaathvarfsins og sendir skilaboð um að engin kona eigi að standa ein. Við sjáum mynstur í ullinni sjálfri; í lykkjum og línum. Í ofbeldissamböndum eru einnig til mynstur sem þó sjást síður. Slík mynstur einkennast af einangrun, stjórnun, ótta og þögn. Ofbeldi í nánum samböndum er sjaldnast einangrað tilvik, heldur endurtekið mynstur sem þróast hægt og verður hluti af hversdeginum.“
Mynd / Aðsend
Viðtal 5. júní 2026

Rjúfum mynstrið!

Höfundur: Sigrún Pétursdóttir

– Engin kona á að standa ein

Í lok maí kynnti Kvennaathvarfið nýja herferð í samstarfi við hönnuð spánnýrrar prjónauppskriftar sem ber nafnið SKJÓL. Herferðin gegnir þreföldu hlutverki; fjáröflun, fræðslu og samstöðu.

Peysa sem eftir er tekið.

„Við fengum konu sem heitir Tinna Laufdal, hönnuð, til að hanna fyrir okkur prjónauppskrift,“ segir framkvæmdastýra Kvenna- athvarfsins, Linda Dröfn Gunnars- dóttir. Við í athvarfinu höfum alltaf brýnt það fyrir öllum sem heyra að nauðsynlegt sé að þekkja mynstrið. Það hittist nefnilega svo skemmtilega á – ef svo má segja – að í herferðum almennt reynum við að vekja athygli á hvernig ofbeldi í nánum samböndum lýsir sér. Að fólk sé með opin augun fyrir því, bæði varðandi aðstandendur sína og vini en einnig konur sjálfar.

Þannig að fólk þekki munstrið í ofbeldissambandi og geri sér grein fyrir hvenær það er sjálft statt í slíku. Það hefur verið útgangspunkturinn okkar, en á sama tíma að minna á okkur – hér erum við, sjáið okkur og ekki hika við að hafa samband. Það vita það flestir að það er til Kvennaathvarf en ekki allir sem gera sér grein fyrir hversu nauðsynlegt er að leita þangað þegar á reynir. Fyrr en auðvitað að maður lendir í aðstæðunum sjálfur.

En þetta, þó við minnum á að þekkja mynstrið í ofbeldinu, ... auðvitað er þetta orð kannski helst þekkt í sambandi við einhvers konar prjónaskap, þannig við hugsuðum með okkur að auðvitað væri hægt að prjóna peysu sem væri skemmtileg og áberandi og myndi minna á okkur að sama skapi.“

Peysan SKJÓL.

Saman erum við sterkari

„Fólk spyr svo oft hvernig það geti verið til staðar, hvort það geti eitthvað gert og auðvitað endalaust margir sem prjóna – og enn fleiri sem ganga í peysum,“ segir Linda. „Og jafnvel þeir sem bara ganga í peysum, það er annað og ekki síðra, sem gerir okkur sýnileg. Það er mest um vert, að vera sýnileg og að á okkur sé minnt. Þetta er áminning, ekki einungis sem auglýsing, en til þolenda; „þú ert ekki ein, við erum hérna.“ Sem er eitthvað sem þolendur þurfa svo oft að heyra. Þannig ef við náum að gera þetta þekkt og sýnilegt, prjónamunstrið okkar, þá er þetta rétt eins og regnbogafáninn, við erum til staðar, með þér í liði hvenær sem þú ert tilbúin. Þannig þetta var pælingin,“ segir Linda brosandi.

Hún minnist einnig á samfélagið sem skapast svo oft þegar fólk kemur saman við hannyrðir, algerlega öfugt við það sem ofbeldið er, sem er einangrun.

„Fyrsta skref ofbeldis er oftast það að þolandi er einangraður frá sínu tengslaneti, vinkonum og fjölskyldu. Þannig þessi samfélagshugsun, að standa saman, gera eitthvað saman, er líka það, mótsögnin við einangrunina. Saman erum við sterkari. Þannig það voru svo margar tengingar sem við sáum í munsturspælingunni.

Svo er það alltaf undirliggjandi að við erum alltaf að safna „vinum Kvennaathvarfsins“ en meira en helmingur af okkar rekstrartekjum kemur frá almenningi. Fólk getur alltaf stutt okkur og styrkt og auðveldasta leiðin er að fara á vefsíðuna okkar ef fólk vill gerast vinur. Þar er bæði hægt að styrkja mánaðarlega en einnig bara einu sinni og velja má hvaða upphæð sem er.“

Peysur sem eftir er tekið

Linda segir að kraftur og gleði verði alltaf að vera, fólk megi ekki gleyma því fallega og góða í lífinu þrátt fyrir ýmislegt sem bjáti á. Peysurnar séu einmitt í þeim anda, skærar og glaðlegar og hægt að versla uppskriftina af þeim fyrir að lágmarki 2.500 krónur.

Hún nefnir einnig að yfir tíðina hafi margir haft samband og viljað vera með í baráttunni gegn kynbundnu ofbeldi, hjálpað á einhverja vegu. Með það í huga vatt nytsemi prjónauppskriftarinnar enn frekar upp á sig, því ef fólk vill spreyta sig á prjónunum má selja afurðina.

„Það hafa einmitt komið fyrirspurnir þess efnis hvort megi ef til vill prjóna peysur og selja með það fyrir augum að ágóðinn renni til okkar,“ segir Linda. „Við tökum auðvitað vel í það og höfum verið að benda á Elley, verslun sem rekin er í sjálfboðastarfi, en allur ágóði hennar rennur beint til Kvennaathvarfsins. Þær þar voru búnir að sjá fyrir sér að hafa sérstakan bás bara með peysunum, hvort sem fólk vill prjóna og koma með til styrktar niður í Elley, eða einfaldlega kaupa sér eintak.

Við erum svo þakklátar fyrir þessa verslun og alla sem að henni koma. Ekki síst vegna þess að við höfum sjálf alltaf verið í vandræðum þegar kemur að því að taka á móti fötum, þó við viljum auðvitað hafa eitthvað til reiðu ef konur koma allslausar til okkar. Núna, í stað þess að þurfa að fara í gegnum yfirfulla poka, getum við einfaldlega farið niður í Elley og sótt það sem þarf. Hún er ótrúleg hún Sigríður Marta Harðardóttir, eigandinn, sem er með þetta algerlega á sínum forsendum, og líka allir þeir sjálfboðaliðar sem starfa þarna. Mögnuð hugmynd og þakklátt starf og ég hvet sem flesta til að líta við á Austurströnd 10 á Seltjarnarnesi þar sem Elley er staðsett,“ lýkur Linda máli sínu.

Fyrir þá sem hafa áhuga á að styrkja Kvennaathvarfið er bent á vefsíðuna þeirra eða, eins og segir í skilaboðum herferðarinnar, „Með hverri lykkju styrkir þú starfsemi Kvennaathvarfsins og sendir skilaboð um að engin kona eigi að standa ein.“

Enn þá jafn gaman og þegar ég var sextán ára
Viðtal 26. apríl 2022

Enn þá jafn gaman og þegar ég var sextán ára

Baldur Sæmundsson, áfanga­stjóri í Menntaskólanum í Kópa­vogi, þar sem Hótel- og...

Mikilvægt að mennta fólk fyrir stækkandi atvinnugrein
Viðtal 8. apríl 2022

Mikilvægt að mennta fólk fyrir stækkandi atvinnugrein

Garðyrkjunám sem starfrækt er á Reykjum í Ölfusi mun tilheyra Fjölbrautaskóla Su...

Fann mína ástríðu í þessu starfi
Viðtal 8. desember 2021

Fann mína ástríðu í þessu starfi

„Ég er þakklátur fyrir að hafa kynnst öllu þessu fólki í sveitunum, notið gestri...

„Það eiga allir að gera erfðaskrá“
Viðtal 8. nóvember 2021

„Það eiga allir að gera erfðaskrá“

„Erfðaskrá er til þess fallin að leysa úr mörgum málum sem annars tæki tíma og o...

„Fyrst og fremst er það hljómurinn sem heillar mig“
Viðtal 13. júní 2021

„Fyrst og fremst er það hljómurinn sem heillar mig“

Talið er að harmonikkur hafi fyrst komið til Íslands með frönskum sjómönnum sem ...

Ný Oddakirkja verður byggð og Sæmundarstofa verður menningar- og fræðasetur
Viðtal 19. mars 2021

Ný Oddakirkja verður byggð og Sæmundarstofa verður menningar- og fræðasetur

Landbúnaður á Íslandi stendur frammi fyrir mörgum og ólíkum áskorunum
Viðtal 12. febrúar 2021

Landbúnaður á Íslandi stendur frammi fyrir mörgum og ólíkum áskorunum

Vigdís Häsler lögfræðingur hefur verið ráðinn framkvæmdastjóri Bændasamtaka Ísla...

Þjónusta verði snögg, fagleg og aðgengileg og eftirlitið einfalt, málefnaleg og skilvirkt
Viðtal 12. janúar 2021

Þjónusta verði snögg, fagleg og aðgengileg og eftirlitið einfalt, málefnaleg og skilvirkt