Búvörusamningar framlengdir til 2027

Búvörusamningar hafa verið framlengdir um eitt ár en þeir hefðu annars runnið út í lok þessa árs. Heildarframlög til landbúnaðarins verða þau sömu á næsta ári og þau voru í ár en hluti þeirra rennur í sérstakan stuðning við fjárfestingar og nýliðun í greininni. Markmið Bændasamtakanna í komandi viðræðum er að styrkja afkomu bænda og tryggja fyrirsjáanlegt og stöðugt rekstrarumhverfi til lengri tíma.

Samkomulag Bændasamtaka Íslands, atvinnu- vegaráðuneytis og fjármálaráðuneytis um framlengingu búvörusamninga var undirritað í síðustu viku. Tíminn verður nýttur í viðræður um framtíðarskilyrði landbúnaðarins.

Margrét Ágústa Sigurðardóttir, framkvæmdastjóri Bændasamtakanna, segir að áherslan í viðræðum við atvinnuvegaráðuneytið verði á að styrkja afkomu bænda og tryggja fyrirsjáanlegt og stöðugt rekstrarumhverfi til lengri tíma. „Jafnframt að lögð verði áhersla á vernd innlendrar framleiðslu, að efla samkeppnisstöðu íslensks landbúnaðar og styðja við fjárfestingar og nýliðun í greininni. Þá er mikilvægt að skapa skilyrði fyrir áframhaldandi þróun og verðmætasköpun án þess að veikja framleiðslugetu eða fæðuöryggi landsins.“

Hún segir liggja í augum uppi að samningar verði að vera langt komnir í byrjun næsta árs, „þannig að unnt sé að bera nýja samninga undir Búnaðarþing og til að þeir geti fengið viðeigandi þinglega meðferð með tilheyrandi lagabreytingum.“

Trausti Hjálmarsson, formaður Bændasamtakanna, segist fagna því að vinnan við mótun starfsskilyrða bænda og landbúnaðarins sé komin á þetta stig en það hafi legið fyrir lengi að búvörusamningar yrðu framlengdir enda vilji beggja aðila staðið til þess. „Nú getum við hafist handa við samningaborðið og ég geri ráð fyrir að nýir samningar muni renna styrkari stoðum undir íslenskan landbúnað og skapa forsendur fyrir frekari framförum og verðmætasköpun í greininni,“ segir Trausti í fréttatilkynningu frá Bændasamtökunum.

Í grein í blaðinu í dag segir ráðherra eitt mikilvægasta viðfangsefni viðræðnanna vera auðveldun nýliðunar og kynslóðaskipta: „Ástæðan er sú að það er algjört lykilatriði fyrir samfélagið okkar að ungt fólk sjái framtíð og tækifæri í því að starfa við búskap. Nýliðun og kynslóðaskipti eru að mínu mati samofin allri umræðu um hvernig við tryggjum fæðuöryggi þjóðarinnar til framtíðar.“

Í frétt á vef atvinnuvegaráðuneytisins segir að samningarnir verði að mestu óbreyttir, að því frátöldu að fallið var frá því að draga árleg framlög saman um 1% á árinu 2027, eins og gert var árin 2022–2026. „Það svigrúm sem skapast með því, tæpar 200 milljónir króna, verður nýtt til að auka framlög til nýliðunarstuðnings í landbúnaði og til fjárfestingastuðnings í nautgripa- og sauðfjárrækt.“