Blómin á þakinu á Vesturbæjarskóla

– Lifandi kennslustofa

Mikil gróska er í gróðurhúsinu á þaki Vesturbæjarskóla þar sem nemendur í sjötta bekk rækta pottaplöntur sem þau ætla að selja á vorhátíð skólans.

Verkefnið er vel nýtt í kennslu og hægt er að haka í mörg box í námskránni segir kennari. Vinna í gróðurhúsinu færir nemendum vellíðan og er skemmtileg segja krakkarnir.

Allir vilja rækta plöntur

Einhugur og ánægja ríkir meðal nemenda, kennara og skólastjórnenda um ræktunarverkefni sem nú stendur yfir í gróðurhúsi á þaki skólans. „Þetta er mjög skemmtilegt, það er svo gaman að sjá hvernig plönturnar vaxa,“ segir einn nemendanna í sjötta bekk í Vesturbæjarskóla um verkefnið og annar bætir við að það sé svo gaman að fylgjast með mörgum ólíkum tegundum plantna. Verkefnið felur í sér að rækta pottaplöntur sem hluta af fjáröflun fyrir ferð í skólabúðirnar að Reykjum í Hrútafirði sem þau fara í á næsta skólaári.

„Þau eru mjög áhugasöm um allt sem tengist ræktuninni og svo finnst þeim gott að geta farið 10-12 saman í hóp og kjarnað sig í gróðurhúsinu. Þau læra líka að taka ábyrgð og vilja öll með tölu taka þátt,“ segir Magnús Haukur Harðarson, einn þriggja kennara árgangsins.

Á upphaflegri teikningu af viðbyggingu við Vesturbæjarskóla sem hýsir 1.-7. bekk var náttúrufræðistofa á efstu hæðinni. Svo kom til sparnaðar og ákveðið var að slá hana út af borðinu. Margrét Einarsdóttir skólastjóri fékk þá hugmynd að í staðinn mætti byggja gróðurhús á þaki skólans og svo varð úr. Í haust kom loks hiti í gróðurhúsið og Margrét vonast eftir því að þau muni geta notað það allan veturinn.

Krakkarnir í lykilhlutverki í fjáröfluninni

Verkefnið er hugmynd Guðfinnu Mjallar Magnúsdóttur vöruhönnuðar sem á barn í sjötta bekk og sinnir verkefninu sem sjálfboðaliði og kemur í skólann á hverjum föstudagsmorgni eftir samsöng. Þá hittir hún krakkana og hjálpar þeim að koma græðlingum til, umpotta, vökva og hlúa að því sem þarf hverju sinni. Græðlingunum söfnuðu krakkarnir að heiman og frá vinum, nágrönnum og vandamönnum og eru þeir orðnir vel á þriðja hundrað.

„Facebook-fjáraflanir hafa tröllriðið öllu í mörg ár og þar eru börnin sjaldnast þátttakendur og fjáröflunin aðallega í höndum foreldra, en hér eru þau í aðalhlutverki og hafa meiri tilfinningu fyrir verkefninu,“ segir Guðfinna.

Á ferð blaðamanns um skólann og á spjalli við nemendur kemur ánægja með verkefnið í ljós. Einn nemandi bendir glögglega á að það sé heilmikil vinna að rækta plöntur en að þau ætli að uppskera ríkulega og selja plönturnar á vorhátíðinni til að komast á Reyki. Þegar nemendur komast að því að hægt sé að læra garðyrkjufræði og vinna við að rækta plöntur verða þau steinhissa.

Jenný Halla Lárusdóttir, sem er einn þriggja kennara árgangsins, bætir við að þetta sé hið fullkomna samstarf heimilis og skóla. „Blómin á þakinu er auðvitað saga úr vesturbænum segir Jenný, „svo þetta eru kannski blómin á þakinu á Vesturbæjarskóla“. „Þetta er fyrsta verkefnið sem unnið er í gróðurhúsinu eftir að hitinn kom svo nú er spennandi að vita hvort við getum ekki haldið áfram, okkur langar mjög að þetta verkefni muni halda áfram í sjötta bekk á næsta skólaári, að það verði einhverjir foreldrar til í að taka við,“ segir Margrét. 

Allar plönturnar nefndar

Sköpunarkraftinn vantar ekki í krakkana í Vesturbæjarskóla frekar en annars staðar og þau ákváðu að hver planta skyldi fá sitt nafn. „Við finnum fyrir ótrúlegri væntumþykju krakkanna gagnvart plöntunum,“ segir Jenný. „Þau hlúa svo fallega að þeim og með því að nefna þær eru þau búin að persónugera þær.“ Krakkarnir segja að þeim þyki vænt um plönturnar, „við erum búin að vera með þær síðan þær voru pínulitlar, þær eru eins og 240 lítil systkini eða vinir“, segir einn nemenda.

Einhverjar plöntur voru nefndar nöfnum krakka sem fluttu og hættu í skólanum og um þær er sérstaklega vel hugsað. „Verkefnið ræktar samkenndartaugina,“ segir Guðfinna. Plönturnar hafa meðal annarra hlotið nöfnin, Daði og gagnamagnið, Rómeó, Júlía, Bobbi, Lalli og svo er hún Guðmundína sem sett var í sóttkví í einni skólastofunni eftir að nemendur fundu í henni blaðlús sem leiddi af sér að hún var tekin út úr hópnum og til sérstakrar umönnunar. Nokkrir nemendur tóku að sér að rannsaka hvaða aðgerðum þyrfti að beita til að ráða að niðurlögum lúsarinnar. Aðgerðir gengu vel þegar blaðamann bar að garði og Guðmundína öll að taka við sér.

Lifandi kennslustofa

Ljóst er eftir heimsókn í Vesturbæjar- skóla og spjall við nemendur og kennara að verkefnið fellur í mjög góðan jarðveg og að tækifærin eru mörg í að tvinna ræktun á pottaplöntum inn í námsefnið. „Við getum hakað í mörg box í námskránni og það er frábært að vinna með svona raunverulegt verkefni sem er að gerast fyrir framan þau,“ segir Svanhildur Lilja R. Svansdóttir, þriðji kennari árgangsins. Einn nemandi hafði á orði að sér þætti merkilegt að geta lært náttúrufræði með því að fylgjast í rauntíma með því sem náttúran gerir.

Á göngunum hanga litrík plaköt sem eru hluti nýlegs verkefnis. „Við erum að vinna með ljóstillífun, fæðukeðjuna og læra um plöntur sem frumframleiðendur,“ segir Jenný og segir ræktunina vera hluta af náminu, hún sé stöðugt í bakgrunninum og þau nýti sér hana í kennslunni.

„Þau eru að gera langtímarannsókn yfir önnina þar sem þau mæla plönturnar og fylgjast með þeim vaxa. Stundum hafa þær minnkað og þá þurfa þau að velta fyrir sér af hverju og hvort þau voru að mæla á sama hátt og síðast. Þau læra mjög mikið um vísindalegt ferli og áreiðanleika, að þau séu alltaf að framkvæma rannsóknina á sama hátt,“ segir Jenný, það sé einmitt hluti af námskránni. Margrét skólastjóri bætir við að nemendur í öðrum árgöngum setji niður sólblómafræ, svo það er ljóst að margar hendur fá tækifæri til að stinga fingrum aðeins í mold í skólanum.

Krakkarnir í sjötta bekk voru í Stop motion smiðju í haust, þar sem þeim var kennt að búa til hreyfimynd úr röð ljósmynda af sama hlutnum. Aðferðin er vel þekkt úr kvikmyndagerð og gengur út á að láta hlut hreyfast sem virðist vera kyrr. Þau ákváðu að gera slíka hreyfimynd af spírun lárperusteins og hafa nú fylgst með þessu stóra fræi spíra og plöntunni vaxa. Undrunin á ótrúlegum vextinum leynir sér ekki meðal nemenda, sem ólmir vildu sýna blaðamanni bæði plöntuna, sem fékk nafnið Avalíus Steinn, og hreyfimyndina sem sönnun þessa lifandi ævintýris.

Nærandi staður í skólanum

„Æ, verð ég að fara?“ heyrist einn nemandi segja þegar komið er að brottför úr gróðurhúsinu. „Mér finnst mjög gott að fara í gróðurhúsið því þar er svo ferskt loft og mikil birta,“ segir annar nemandi í spjalli blaðamanns við krakkana sem eru vel á sjöunda tug í árganginum. Vellíðan við að hlúa að plöntunum kom berlega í ljós í samtölum, krakkarnir eru þakklátir fyrir tilbreytinguna sem ræktunin felur í sér, þau eru sammála um að hún sé skemmtileg og að það sé gaman að fylgjast með plöntunum vaxa. Sumir krakkanna hafa varla stungið fingrum í mold áður á meðan aðrir hafa einhverja reynslu og geta miðlað til samnemenda sinna.

„Að halda utan um þetta verkefni er gefandi fyrir mig sem foreldri, ég kynnist krökkunum betur og sé gleðina og áhugann svo skýrt,“ segir Guðfinna. Hún segir foreldrastemninguna í fjáröfluninni vera góða og þetta sé einn liður í henni. „Krakkarnir eru fæddir árið 2014 og fyrstu tvö árin þeirra í grunnskóla einkenndust af covid heimsfaraldrinum,“ segir Guðfinna sem telur samveruna í verkefninu vera dýrmætt tækifæri til að þétta hópinn áður en þau fara í unglingadeild. Hún segist þakklát fyrir jákvætt viðmót kennara og skólastjórnenda í garð verkefnisins og samstarfið ríkulegt. Ekki er sjálfgefið að foreldri geti tekið slíkt verkefni að sér, það tekur bæði töluverðan tíma og krefst reglulegra heimsókna eins og kom fljótt í ljós í upphafi verkefnisins en ávinningurinn er ótvíræður og óskandi að verkefnið vaxi og dafni áfram eins og blómin á þakinu og nái jafnvel að sá sér yfir á lóðir fleiri skóla.