Íslenska kýrin í mikilli framför

Það liggur fyrir mikið afrek hjá kúabændum á þessari öld hversu stórstígar framfarir hafa einkennt íslenska kúastofninn og risastökk í aukinni mjólkurlagni.

Í síðasta tölublaði Bænda­blaðsins mátti lesa um kýrnar í Stóru-­Mörk 1 undir Eyjafjöllum þar sem stór hjörð skilaði að meðaltali á tíunda þúsund lítrum eftir árskúna. Önnur frétt um hana Klauf í Lambhaga á Rangárvöllum sem mjólkaði yfir sextán þúsund lítra yfir árið.

Þegar horft er til baka sést best hversu risavaxnar framfarirnar eru. Árið 1990: mjólkuðu þær 4140 kg að meðaltali. Árið 2000: 4657 kg og árið 2023: 6411 kg, fast að 50% aukning á 23 árum. Mörg kúabú með meðalnyt frá sex þúsund og upp í og yfir átta þúsund lítra á ári.

Aðbúnaður kúnna er betri í nýjum fjósum með mjaltaþjóni. Heyskapartækni hefur batnað og endurræktun túna. Engin spurning að bændunum er meiri alvara en áður var. Kynbætur eru á fljúgandi ferð og nú stærsta atriðið í höfn, kyngreint sæði.

Mikið er rætt um meðalaldur bænda og umræðan snýst um að stéttin sé komin á eftirlaunaaldur 67 ára gömul að meðalaldri. Þetta er alrangt, ég sé að Skagfirðingar telja meðalaldur kúabænda sinna vera 47 ár. Þannig að fróðlegt væri að vita þessa tölu í landinu. Sauðfjárbændur eru gerðir með þeim hætti að þeir búa margir ævina út. Landbúnaðurinn er á framfaravegi og ekki síst kúabúskapurinn og hrossa­ búgarðarnir. Munið það, bændur, að fólkið í landinu styður ykkur, þið eigið ekki einir íslensku kúna, ef þið ákveðið að fórna henni þá getur margt breyst í viðhorfinu til ykkar. Árið 2001 höfnuðu íslenskir kúabændur norsku NRF kúnni, 75% sögðu nei við tilrauninni. Þótt þjóðin hafi eignað undirrituðum þessa ákvörðun aftur og aftur voru það bændurnir sjálfir sem gerðu það. Hins vegar var þetta haft eftir mér sem landbúnaðarráðherra: ,,Nú verða menn að una glaðir við sína íslensku kú og hugsa um það eitt að rækta hana.“ Það hafið þið sannarlega gert, kúabændur.

Frétt barst á dögunum um að 85% þjóðarinnar vilja helst að allar landbúnaðarvörur sem hægt er verði framleiddar í landinu. Kjötið, mjólkurvörurnar og grænmetið. Bændurnir eru vinsælir þó þeir viti ekki af því. Það er mikilvægt að verja þessa ánægjuvog, ekki síst nú þegar ESB­aðild er komin á dagskrá. Ef Ísland gengur í ESB færir landbúnaðurinn mestar fórnir.

Stöndum saman, Íslendingar, um að hafna því að ganga í Evrópusambandið. Það strandaði árið 2013, innganga færir okkur einungis fórnir. Við eigum auðlindir lands og sjávar og landbúnaðurinn með sína heilbrigðu búfjárstofna er öryggi barna okkar og framtíðarinnar.