Vinsamlegast athugið að þetta efni er eldra en 4 ára.
Breski fornleifafræðingurinn Howard Carter við fund sinn, gröf Tutankshames konungs.
Breski fornleifafræðingurinn Howard Carter við fund sinn, gröf Tutankshames konungs.
Mynd / Wikicommons
Fréttir 6. janúar 2022

Rýtingur úr loftsteinsmálmi

Höfundur: Sigrún Pétursdóttir

Fyrir allmörgum árum, nánast heilli öld, fannst gröf Tutankhamens konungs (Tuts) sem var uppi í kringum 1340 f. Krist. Gröfin var mörgum fræðingnum áhugaefni og við frekari rannsókn þremur árum síðar, eða árið 1925, fundust meðal annars tveir rýtingar á vel varðveittu líkinu.

Breska fornleifafræðingnum Howard Carter, sem uppgötvaði bæði gröfina og svo rýtingana, þótti heldur mikið til þeirra koma en annar var úr gulli og hinn úr því sem Carter taldi járn. Þó að vanalega þætti gullið verðmætara var járnrýtingurinn það sem raunverulega vakti athygli Carters og annarra fornleifafræðinga.

Á þeim tíma sem konungurinn var uppi, var járn nefnilega talið verðmætara en gull, þar sem það var afar sjaldgæft og tilvísanir í það ekki vanalegar í sögunni fyrr en á fyrsta árþúsundi f.Kr.

Vegna þess voru flestir fornleifafræðingar sammála um að málmurinn sem var notaður til að búa til rýtinginn væri líklegast loftsteinsmálmur, efni sem Egyptar á tímum konungsins Tuts, kölluðu „járn af himni“.
Járnið vakti eðlilega mikla athygli vísindamanna og gegnum tíðina hafa verið getgátur um hvar það hafi myndast eða hvaðan það hafi komið. Vísindamenn 8.–9. áratugarins léku sér áfram með þá hugmynd að blað rýtingsins hafi verið gert úr loftsteini en niðurstöður þeirra rannsókna þóttu ekki gefa fullnægjandi svar.

Á síðasta ári hins vegar notaði hópur ítalskra og egypskra vísindamanna nýja tækni sem kallast röntgenflúrljómun til að skoða rýtinginn aftur. Þær niðurstöður ýttu heldur betur undir hugmyndir vísindamannanna forvera þeirra, en efnainnihald í blaði hans benti eindregið til uppruna ... utan jarðar. Innihaldið, járn, nikkel og kóbalt, finnst m.a. í loftsteinum, sem ýtir undir verðleika niðurstaðnanna.

Rannsakendur vona að uppgötvunin muni hjálpa til við að greina aðra hluti sem fundust í gröfinni, sem áður voru taldir vera járn. Þeir vonast einnig til að það muni gefa innsýn í aðra notkun loftsteinsmálma á þeim tíma.

Þó að það kunni að virðast heldur langsótt að grafhýsi Tútankhamens konungs geymi enn óuppgötvuð leyndarmál, þá er staðreyndin sú að vegna þess hve lengi hún stóð ósnortin gæti það dugað til að halda vísindamönnum og fornleifafræðingum uppteknum í mjög langan tíma og jafnvel er þar að finna fleiri málma sem ekki hafa greinileg kennsl verið borin á.

Skylt efni: Loftsteinar

MR-ingar mótmæla
Fréttir 19. mars 2026

MR-ingar mótmæla

Stytta á kennslu í latínu í Mennta- skólanum í Reykjavík um ár og þessu mótmæla ...

Halla Sif og Stefán Bragi í Útvarpi Bændablaðsins
Fréttir 19. mars 2026

Halla Sif og Stefán Bragi í Útvarpi Bændablaðsins

Fjórtándi þáttur Útvarps Bændablaðsins er kominn í loftið.

Hús byggð úr íslenskum nytjavið
Fréttir 19. mars 2026

Hús byggð úr íslenskum nytjavið

Nú stendur til að byggja tvö einbýlishús úr íslenskum nytjaviði í nýjum byggðakj...

Sextíu nýjar lóðir
Fréttir 18. mars 2026

Sextíu nýjar lóðir

Fyrsta skóflustungan að nýrri íbúðabyggð við Þingborg í Flóahreppi var tekin nú ...

Leitað eftir peningaaðstoð
Fréttir 18. mars 2026

Leitað eftir peningaaðstoð

„Viltu rétta hjálparhönd?“ er yfirskrift auglýsingar, sem var sett nýlega inn á ...

Nýr framkvæmdastjóri ráðinn
Fréttir 18. mars 2026

Nýr framkvæmdastjóri ráðinn

Hestamannafélagið Sprettur á höfuðborgarsvæðinu hefur ráðið Berglindi Guðmundsdó...

Styrkir frá NordForsk
Fréttir 18. mars 2026

Styrkir frá NordForsk

Þrjú íslensk verkefni fengu styrk frá NordForsk í mánuðinum. Þau tengjast náttúr...

Segja blekkingum beitt í tali um aðildarumsókn
Fréttir 17. mars 2026

Segja blekkingum beitt í tali um aðildarumsókn

Frummælendur á fundi samtkanna Til vinstri við ESB í Tryggvaskála á Selfossi á s...