Gott samstarf gulli betra

Undanfarið hefur umræða um kolefnisjöfnun farið hátt, en kolefnisbinding í skógum er einn hluti þess til gerður að verjast loftslagsbreytingum.

Fór Skógræktin fyrir nokkru af stað með verkefnið Skógarkolefni þar sem viðurkenndu ferli vottunar á bindingu kolefnis með nýskógrækt var komið á. Skógarkolefni tengir þannig saman nýskógrækt á Íslandi og valkvæðan kolefnismarkað.

Landssamtök skógareigenda og Bændasamtök Íslands, í samstarfi við Skógræktina, standa nú fyrir verkefninu Kolefnisbrú. Felst samstarfið í sér undirbúning þess ferlis að koma upp skógi í þeim megintilgangi einmitt að binda kolefni, vottuðu eftir aðferðafræði Skógarkolefnis, verkefni undir hatti Skógræktarinnar sem stuðlar að samræmi í kolefnisverkefnum með nýskógrækt.

Staðlar Skógarkolefnis

Til að undirgangast staðla Skógarkolefnis þurfa, samkvæmt vefsíðunni skogarkolefni.is, hlutaðeigandi að skrá verkefni sín og tilgreina nákvæma staðsetningu þeirra og langtímamarkmið. Fylgja löggjöf og stefnu um skógrækt til að tryggja að skógræktin sé sjálfbær og ábyrg og gera langtímaáætlun um ræktun, umhirðu og stjórn skóganna.

Tryggja þarf að kolefnisbindingin sé mæld með viðurkenndum aðferðum, sýnt verði fram á að kolefnisávinningur verkefnisins sé viðbót við það sem hefði orðið á viðkomandi svæði ef ekkert hefði verið gert og að lokum þarf að viðhalda sannprófun meðan á verkefninu stendur. Eru staðlar þessir afar verðir, en hefur verkefnið fengið lof erlendis frá og vakið áhuga erlendra fjárfesta á nýskógrækt á Íslandi.

Kolefnisbrúin sett á fót

Skógræktin hefur rutt brautina til þessa. Stofnun Kolefnisbrúarinnar sameinar nú þetta hagsmunamál skógarbænda, kolefnisbindinguna, og í samvinnu við Bændasamtök Íslands er lagður enn meiri þungi á að gæta hagsmuna bænda sem hyggjast framleiða kolefniseiningar með skógrækt.

Hafa tilvonandi skógræktarbændur rekið sig á ýmsa þröskulda, t.a.m. kostnaðinn við nýskógrækt, auk þess sem undirbúningur kallar á sérhæfða þekkingu. Í framhaldinu þarf að fylgjast vel með framvindunni, mæla vöxt trjánna, votta og loks koma kolefniseiningunum á markað. Þetta er ferli sem er ekki á færi allra.

Ferli til framtíðar

Í samstarfi við bændur undirbýr Kolefnisbrúin ferlið og tekur þá til ýmissa þátta. Fyrst er land metið með tilliti til mögulegrar bindingar – gera þarf ræktunaráætlun fyrir svæðið. Í henni kemur meðal annars fram hvaða trjátegund hentar í hvaða landgerð, áætlað hversu vel þær muni vaxa og landið svo gróðursett. Nokkrum árum síðar er vöxtur ungu trjánna skoðaður og mældur. Ef allt gengur samkvæmt áætlun má votta mælingarnar og selja það kolefni sem bundið er í trjábolunum. Ein kolefniseining er skilgreind sem eitt tonn af kolefni í föstu formi, en fram kemur á vefsíðu Kolefnisbrúarinnar að „líkt og peningur er hver útgefin kolefniseining eins og ávísun á bundið kolefni í tilteknum skógi“.

Víst er að skógrækt á sér allar forsendur hérlendis. Kolefnisbrúin á sér þá sýn að bændur framtíðarinnar rækti matvöru í skjóli skóga og búi þannig betur er kemur að fæðuöryggi á Íslandi. Timburiðnaður muni dafna og sveitir landsins njóta góðs af í formi búsældarlegs landslags og fjölbreyttrar byggðar á ársgrundvelli um land allt.