Landgræðsluskólinn hefur útskrifað 240 nemendur
Á undanförnum mánuðum hefur GRÓ Þekkingarmiðstöð þróunarsamvinnu staðið fyrir viðburðaröð þar sem vakin er athygli á árangri þeirra fjögurra skóla sem reknir eru á vegum miðstöðvarinnar og á dögunum var sjónum sérstaklega beint að Landgræðsluskóla GRÓ þar sem 22 nemendur frá Afríku og Asíu stunda nú nám.
GRÓ Þekkingarmiðstöð er rekin undir utanríkisráðuneytinu og starfar undir merkjum UNESCO. Hlutverk miðstöðvarinnar er að efla getu einstaklinga, samtaka og stofnana í þróunarlöndum til að stuðla að framgangi heimsmarkmiða Sameinuðu þjóðanna um sjálfbæra þróun. Fjórir skólar eru starfræktir á vegum GRÓ sem miða að því að byggja upp getu, með áherslu á fjögur þemasvið. Landgræðsluskóli GRÓ leggur áherslu á baráttu gegn landeyðingu, endurheimt vistkerfa og að stuðla að sjálfbærri landnýtingu. Aðrir skólar á vegum GRÓ eru Jafnréttisskóli, Jarðhitaskóli, sem er sá elsti, stofnaður árið 1979, og Sjávarútvegsskóli. Áður en GRÓ var stofnað árið 2020 voru þeir starfræktir sem hluti af Háskóla Sameinuðu þjóðanna.
Ísland býr yfir sérþekkingu
Nám í Landgræðsluskóla GRÓ fer fram í Landbúnaðarháskóla Íslands og alls hafa 240 útskrifast úr skólanum frá því að hann var stofnaður árið 2007. Nemendurnir hafa komið frá 17 löndum í Afríku og Mið-Asíu. Að sögn Nínu Bjarkar Jónsdóttur, forstöðumanns GRÓ, koma nemendur til Íslands til sex mánaða námsdvalar, með áskoranir og verkefni sem skipta miklu máli fyrir þeirra heimalönd, og ljúka lokaverkefnum sem nýtast með beinum hætti í þeirra störfum heima fyrir. „GRÓ veitir einnig styrki til framhaldsnáms – meistara- og doktorsnáms – til útskrifaðra nemenda og þá koma þau aftur og stunda nám við íslenska háskóla. Við höldum líka námskeið í heimalöndum þeirra í samstarfi við útskrifaða nemendur og þeirra stofnanir. Í raun má segja að starf GRÓ sé uppbygging stofnana, við menntum og þjálfum fólk sem nú þegar eru sérfræðingar og starfa hjá stofnunum sem leika mikilvægt hlutverk í þeirra heimalöndum á þessum fjórum sviðum; jarðhita, sjávarútvegi, landgræðslu og jafnrétti. Þetta eru allt svið þar sem Ísland býr yfir sérþekkingu og sem lögðu grundvöllinn að okkar eigin þróun úr sárafátækt til þeirrar velsældar sem við búum við í dag. Það má því segja að við þekkjum á eigin skinni möguleikana sem felast í því að efla þekkingu á umræddum sviðum.
Í viðburðaröðinni höfum við verið að skoða hvernig útskrifaðir nemendur skólanna hafa getað nýtt sér þekkinguna heima fyrir og árangurinn af starfinu, sem telur næstum því fimm áratugi. Nemendurnir sjálfir hafa sagt frá því hvernig þekkingin sem þau öðluðust hér hefur nýst heima fyrir.
Á viðburðinum í síðustu viku var fjallað um áhrifin af starfi Landgræðsluskóla GRÓ. Við höfum mikilvæga sögu að segja um hvernig Íslandi tókst að snúa vörn í sókn, stöðva landeyðingu og endurheimta land sem var farið undir sand. Landeyðing var gífurlegt vandamál hér við upphaf 20. aldar, en árið 1907 hófst skipulögð landgræðsla á Íslandi sem stunduð hefur verið sleitulaust síðan þá,“ segir Nína.
Vitundarvakning í Malaví
Principal Mdolo, fyrrverandi nemandi Landgræðsluskóla GRÓ frá 2016 og lektor við Landbúnaðar- og náttúruauðlindaháskólann í Lilongwe í Malaví, var aðalræðumaður viðburðarins.
Hann sagði að sú þjálfun sem hann hefði fengið á Íslandi hafi dýpkað tæknilegan skilning hans á ferlum landeyðingar og landgræðsluaðferðum, en gefið honum jafnframt færni til að deila þeirri þekkingu og hjálpa til við að byggja upp færni hjá öðrum. Frá því hann sneri aftur heim hafi hann þjálfað meira en 400 manns og stuðlað að vitundarvakningu um landgræðslu í Malaví og þeim áskorunum sem landið stendur frammi fyrir á því sviði. Margir þættir hafi stuðlað þar að minnkandi frjósemi jarðvegs, minni landbúnaðarframleiðni og aukinni viðkvæmni dreifbýlissamfélaga.
Hann lagði sérstaka áherslu á mikilvægi tengslaneta sem skapast í gegnum GRÓ skólana og benti á að uppbygging á færni grundvallaðist á samvinnu milli stofnana, fræðigreina og landa. Útskrifaðir nemendur skólans starfi saman eftir útskrift og eigi einnig samstarf við sérfræðinga og kennara sína á Íslandi.
Þá fjallaði hann einnig um alþjóðlega áskorun landeyðingar og sameiginlega skuldbindingu um að stöðva hana. Í því samhengi lagði hann áherslu á að þekking, ýmis tól og samstarf væru nauðsynlegir þættir til að styðja við árangursríkar aðgerðir við endurheimt landgæða.
Mdolo ræddi mikilvægi Landgræðsluskóla GRÓ þar sem áskoranir aukast vegna loftslagsbreytinga, fólksfjölgunar og hnignunar vistkerfa. „Leiðin fram á við krefst þess að við styrkjum tengslin milli þekkingar og færni. Þjálfun eins og Landgræðsluskóli GRÓ stendur fyrir gegnir lykilhlutverki í þessu ferli,“ sagði hann.
