Vinsamlegast athugið að þetta efni er eldra en 4 mánaða.
Velskir bændur nútímavæðast
Utan úr heimi 9. september 2025

Velskir bændur nútímavæðast

Höfundur: Steinunn Ásmundsdóttir

Tólf velskir bæir hafa lokið sérstöku tilraunamati á kolefnisfótspori.

Niðurstöður matsins sýna mikilvægi þess að bændur skilji gögnin vel til að auka skilvirkni og efla áhuga neytenda á landbúnaðarvörunni. Býlin eru hluti af tengslanetinu Farming Connect Our Farms Network og við úttektirnar var notuð Agrecalc Cloudkolefnisreiknivél sem sérhönnuð er fyrir landbúnað.

Til að fá betri skilning á gögnum býlisins hefur það reynst bændum hjálplegt að skilja hvernig stýring þeirra á verkefnum búsins hefur áhrif á bæði losun gróðurhúsalofttegunda og kolefnisbirgðir býlisins. Að skilja gögnin, sagði Farming Connect, gæti einnig leitt til lækkunar framleiðslukostnaðar og gert bændum kleift að leggja áherslu á umhverfisviðleitni sína, sem gæti hugsanlega aukið áhuga neytenda. Farmers weekly greinir frá.

Lítil útblástur

Rhys Davies, bóndi á mjólkurbúi í Flint-skíri, sagði að matið hefði verið mjög gagnleg æfing. Daviesfjölskyldan framleiðir mjólk úr 113 Holstein Friesians-kúm og kýrnar, sem bera kálfum um átta vikna skeið í apríl og maí ár hvert, gefa nú af sér að meðaltali um 7.500 lítra á kýr á ári, með 4,6% fituhlutfalli og 3,67% próteins.

Í úttektinni kom fram að losun sem myndast á bænum er undir meðaltali í Bretlandi fyrir bú sem eru í sama rekstri og með svipað kerfi.

Losun frá mjólkurbúinu árið 2023 jafngilti 1,09 kg koltvísýringsjafngildis (CO2e) á hvert kíló FPC-mjólkur (fitu- og próteinleiðrétt mjólk), samanborið við 1,19 kg og CO2e/kg meðaltal fyrir svipuð bresk bú með Agrecalc Cloud-reiknivélinni.

„Við höfum nú raunhæfar upplýsingar og getum metið hvar okkur gengur vel í losun og hvar við getum bætt okkur, þótt það sé traustvekjandi að við komum vel út í samanburði við koltvísýringsígildi meðalmjólkurframleiðanda,“ sagði Davies. Hann bætti við að framvegis hygðist hann jafnframt nota árleg gögn Agrinet um grasvöxt (í tonnum af þurrefni á hektara) með kolefnistækjum til að ákvarða hlut graslendis í kolefnisbindingu.

Nautin út

Farmers weekly tekur einnig dæmi um sauðfjárbú í hálendisbrúninni í Montgomery-skíri þar sem unnið hefur verið að því að auka framleiðni í sauðfé og nautum til að draga enn frekar úr losun.

Glyn og Chris Davies, sem nú stunda ræktun á nautakjöti og sauðfé í Awel y Grug og Cefn Coch, hafa sérstaklega einbeitt sér að sauðfjárræktinni.

Losun frá lambakjötsframleiðslu býlisins nam 32,11 kg og CO2e/ kg fallþunga, samanborið við landsmeðaltalið 25,94 kg og CO2e/ kg fallþunga.

Sauðfjárhluti býlisins, með 650 kynblönduðum ám, olli 68% af heildarlosun búsins, en nautaeldishlutinn, 30 Limousinnaut olli 32%. Melting fóðurs var stærsti losunarvaldurinn, 70% af heildarlosun í nautakjötinu og 77% í sauðfjárhópnum.

Nú stendur til að fjölga ánum í 900, hafa útskipti á 200 lömbum árlega og hætta alveg með nautakjötsframleiðslu. Með því að reka „lokaða“ hjörð vonast Davieshjónin til að halda sjúkdómum í skefjum og auka enn frekar framleiðni sauðfjárins.

„Niðurstöður þessarar grunnúttektar eru í samræmi við nokkra þætti ræktunarinnar sem ég stefni að því að bæta, þar á meðal að draga úr aðfangakostnaði með því að rækta rauðsmára, sem hefur vexti lamba og lækkað kostnað við aðkeypt fóður,“ sagði Chris Davies.

Greiðir tæplega helming skuldar við bændur
Fréttir 16. janúar 2026

Greiðir tæplega helming skuldar við bændur

Vegna rekstrarvanda á undanförnum misserum náði Ístex ekki að standa í skilum vi...

Ingólfur sæmdur fálkaorðunni
Fréttir 16. janúar 2026

Ingólfur sæmdur fálkaorðunni

Halla Tómasdóttir, forseti Íslands, sæmdi fjórtán Íslendinga heiðursmerki hinnar...

Mata fær langmest af kjötkvóta
Fréttir 16. janúar 2026

Mata fær langmest af kjötkvóta

Búið er að úthluta tollkvótum fyrir landbúnaðarvörur frá Evrópusambandinu fyrir ...

2025 hlýjast frá upphafi mælinga
Fréttir 16. janúar 2026

2025 hlýjast frá upphafi mælinga

Árið 2025 var hlýjasta árið á Íslandi frá upphafi mælinga samkvæmt upplýsingum f...

Dæmdur fyrir vanrækslu nautgripa
Fréttir 16. janúar 2026

Dæmdur fyrir vanrækslu nautgripa

Héraðsdómur Norðurlands vestra dæmdi nautgripabónda til sex mánaða skilorðsbundi...

Hvað á klukkan að vera?
Fréttir 15. janúar 2026

Hvað á klukkan að vera?

Nú eru í gangi tveir undirskriftalistar á island.is þar sem annars vegar er bari...

Undanþáguheimildir til sameininga felldar niður
Fréttir 15. janúar 2026

Undanþáguheimildir til sameininga felldar niður

Drög að frumvarpi um breytingu á búvörulögum hafa verið birt á vef Alþingis. Í þ...

Tap af nautaeldi nam 19 krónum á hvert framleitt kíló
Fréttir 15. janúar 2026

Tap af nautaeldi nam 19 krónum á hvert framleitt kíló

Enn er nokkurt rekstrartap af nautaeldi á Íslandi og samkvæmt rekstraryfirliti R...