Veiðar, vernd og vistheimt

Heilbrigð vistkerfi eru nauðsynleg öllu lífi á jörðinni. Með ágengni sinni hefur mannkynið skaðað og eyðilagt stóran hluta náttúrulegra vistkerfa hér á landi sem og á heimsvísu

Á fyrri öldum var þetta oftar en ekki spurning um lífsafkomu en á undanförnum áratugum hefur mannkynið reynt að betrumbæta náttúruna sem hefur stundum valdið gríðarlegum skaða.

Endurheimt glataðra búsvæða og vernd þeirra sem enn eru eftir ætti að vera forgangsmál allra sem vilja nýta landsins gæði. Ísland er um margt sérstætt land, hér er mikið um sjaldgæfar vistgerðir sem gerir þær til dæmis mikilvæg búsvæði viðkvæmra fuglategunda. Slíka sérstöðu þarf að vernda, enda er það vaxandi áhersla á alþjóðavettvangi að vinna með sérstöðu hvers svæðis, og nýta staðbundnar tegundir við endurheimt vistkerfa og búsvæða, til að vernda líffræðilega fjölbreytni á hverjum stað.

Í umræðu vill það oft verða að nýtingarsjónarmið eru sett til höfuðs verndunarsjónarmiðum. Það er villandi og í raun röng framsetning hlutanna. Veiðifólk er meðal þeirra sem hafa hvað mesta hagsmuni af öflugum vistkerfum og óröskuðum búsvæðum. Alþjóðlega er þróunin á þá leið að samtök veiðifólks eru farin að beita sér í síauknum mæli fyrir verndun og eflingu náttúrulegra vistkerfa. Sem dæmi má nefna Evrópusamtök skotveiðifólks (FACE), Ducks Unlimited í N-Ameríku, og Verndarsjóð villtra laxastofna (NASF) en höfuðstöðvar hans eru hér á landi.

Endurheimt votlendis með því að hækka vatnsstöðuna og að beita aðgerðum til þess að endurheimta votlendisgróður, eykur vatnsgæði og minnkar yfirborðsrennsli sem aftur býr til heilbrigðari búsvæði fyrir tegundir eins og laxinn og silunga. Sömuleiðis gerir endurheimt votlendis heilmikið fyrir þær fjölmörgu tegundir vatnafugla sem eru vinsæl bráð skotveiðimanna, þar sem svæði til fæðuöflunar og dvalar stækka og fjölgar við endurheimt.
Endurheimt þurrlendisvistkerfa með innlendum plöntum eins og birki og víði eykur einnig gæði nærliggjandi straum- og stöðuvatna. Ef um vel heppnaðar endurheimtaraðgerðir er að ræða eykst stöðugleiki svæðisins, sem dregur úr setmyndun í ám, en uppsöfnun sets getur skaðað búsvæði fiska.

Endurheimt birkiskóga, birki- og víðikjarrs, mólendis, og graslendis bætir búsvæði fyrir eftirsóttar tegundir til veiða s.s. rjúpur, hreindýr og refi, þar sem aukning verður á svæðum með næga fæðu og skjól.

Framtíð stang- og skotveiða á Íslandi er samofin heilbrigði vistkerfa landsins. Með því að taka þátt í vistheimt og búsvæðavernd, getur stang- og skotveiðifólk gegnt mikilvægu hlutverki í að vernda hina sérstæðu náttúru og líffjölbreytileika hér á landi. Verndun og nýting fer saman enda höfum við öll hagsmuni af sterkari og heilbrigðari íslenskri náttúru. Reynum að forðast mistök fortíðar, leyfum náttúrunni að stjórna ferðinni og hjálpum henni að hjálpa sér sjálfri.