Vinsamlegast athugið að þetta efni er eldra en 2 ára.
Tálknfirskir sundkálfar
Líf og starf 26. júní 2024

Tálknfirskir sundkálfar

Höfundur: Steinunn Ásmundsdóttir

Orðsins list kemur að þessu sinni frá Viktoríu Bjarnadóttur.

Hún fæddist á Bíldudal 1888. Foreldrar hennar voru Bjarni Friðriksson skipstjóri og kona hans, Jónína Eiríksdóttir. Viktoría átti einn bróður, Aðalbjörn, sem drukknaði árið 1917.

Viktoría dvaldi einn vetur í Reykjavík þar sem hún vann á saumastofu og kynntist Reykjavíkurlífinu af eigin raun áður en hún gifti sig fyrir vestan, Sigurgarði Sturlusyni Hólm. Þau eignuðust tólf börn. Eftir að Viktoría var orðin ekkja, árið 1932, flutti hún aftur til Reykjavíkur, 44 ára gömul, með aldraðan föður sinn. Þar stofnaði hún prjónastofuna Iðunni sem hún rak í meira en áratug en seldi síðan og fór að sinna öðru.

Viktoría var mjög virk í félagsmálum, ekki síst bindindis- málum, og um árabil var hún formaður áfengisvarnarnefndar kvenna í Reykjavík og Hafnar- firði. Vökustundir að vestan, endur- minningar Viktoríu, er eina bókin sem hún sendi frá sér. Lýsingar á aldarfari, mönnum, málefnum og umhverfi eru ljóslifandi og merk heimild. Hún mun hafa ætlað sér að skrifa framhald bókarinnar og segja þar frá lífi sínu í Reykjavík en af því varð því miður ekki.

Viktoría lést í Reykjavík 7. október 1963.

Heimildir: Íslenskar konur, ævisögur 2002. Skald.is.

Kálfar á floti

Viktoría Bjarnadóttir flutti með foreldrum sínum frá Vindheimum að Eysteinseyri í Tálknafirði vorið 1903. Var það mun stærri og búsældarlegri jörð en Vindheimarnir, 18 hundruð að fornu mati og greiddi faðir hennar hana út í gullpeningum. Fyrir þeim hafði hann unnið sem skipstjóri hjá Thorsteinsson á Bíldudal. Eysteinseyri, þá næst innsti bærinn í sveitinni, var fyrst búin af Eysteini, leysingja landnámsmannsins Þorbjörns tálkna er nam Tálknafjörð.

Vorið sem þau fluttu að Eysteinseyri var Viktoría ásamt Aðalbirni bróður sínum að snudda í kringum búslóðina sem var tilbúin til flutnings og beðið báts til að flytja hana frá Vindheimum. Viktoríu segist svo frá:

„... Mér er minnisstæður dagurinn sem við Aðalbjörn fórum frá Vindheimum, en það var hálfan mánuð af sumri.

Þennan morgun hafði kálfunum verið hleypt út í fyrsta sinn, en þeir voru tveir og þurftu auðvitað að bregða rækilega á leik, er þeir komust út í heiminn í fyrsta skipti. Um hádegisbilið urðum við þess vör, að kálfarnir voru horfnir af túninu , og fór Aðalbjörn og hinn drengurinn, sem Kristinn hét, að svipast um eftir þeim. Leið svo löng stund, og ekkert bólaði á kálfunum eða strákunum. Fór ég þá að athuga, hvað af þeim hefði orðið, og sá þá strákana úti við læk, niður undir sjó, en kálfana sá ég hvergi. Gekk ég til strákanna og spurði þá um kálfana. Varð Kristinn fyrir svörum og sagði:

„Þeir eru að synda þarna út frá hjá fuglunum. Þeir hafa bara gott af því; þetta gera gæsirnar á Patreksfirði.“

Sá ég þá hvar kálfarnir voru á sundi úti á firði – höfðu þeir hlaupið í sjóinn undan strákunum. Aðalbjörn komst fram á snös á móts við þá og kastaði fyrir þá grjóti, og að endingu komu þeir svamlandi að landi, og voru þeir orðnir heldur en ekki dasaðir. Var annar orðinn svo máttfarinn, að við urðum að sækja handbörur til þess að bera hann heim. ...“

Vökustundir að vestan, Ísafoldarprentsmiðja, 1958, bls. 56-7.

Sláturdilkum fjölgar á milli ára í fyrsta skipti frá 2017
Fréttir 20. nóvember 2026

Sláturdilkum fjölgar á milli ára í fyrsta skipti frá 2017

Sauðfjárslátrun er nú lokið í öllum stærri sláturhúsum landsins og er nú ljóst a...

66°Norður í félag við kínverskt fatafyrirtæki
Fréttir 19. nóvember 2026

66°Norður í félag við kínverskt fatafyrirtæki

Sjóklæðagerðin sem er framleiðandi og sölulaðili 66°Norður hefur stofnað til sam...

Losunarstuðlar fyrir Ísland innleiddir
Fréttir 19. nóvember 2026

Losunarstuðlar fyrir Ísland innleiddir

Unnið er að því að innleiða íslenska losunarstuðla fyrir framræst votlendi inn í...

Tafir á skýrsluskilum samráðshóps
Fréttir 19. nóvember 2026

Tafir á skýrsluskilum samráðshóps

Til stóð að skýrslu yrði skilað til umhverfis-, orku- og lofts- lagsráðherra 15....

Engin alvarleg frávik á svínabúinu
Fréttir 19. nóvember 2026

Engin alvarleg frávik á svínabúinu

Engin alvarleg frávik frá reglum um velferð svína komu fram í eftirlitsheimsókn ...

Unnið gegn efnahagslegum hvötum sem hafa skaðleg áhrif á náttúruna
Fréttir 18. nóvember 2026

Unnið gegn efnahagslegum hvötum sem hafa skaðleg áhrif á náttúruna

Svokölluð Yerevan áætlun var samþykkt á þingi aðildarríkja um samning Sameinuðu ...

Nýtt fræhús á Vöglum
Fréttir 18. nóvember 2026

Nýtt fræhús á Vöglum

Nýtt fræhús á Vöglum í Fnjóskadal var formlega afhent Land og skógi af Jóhanni P...

Þjónusta Microsoft liggur niðri
Fréttir 13. nóvember 2026

Þjónusta Microsoft liggur niðri

Vegna vandræða í kerfum Microsoft liggur tölvupóstur Bændablaðsins tímabundið ni...