Vinsamlegast athugið að þetta efni er eldra en 8 mánaða.
Smjörborgari
Líf og starf 23. júlí 2025

Smjörborgari

Höfundur: Haraldur Jónasson

Fita flytur bragð og feitur hamborgari er bragðlaukunum lífsnauðsynleg fæða í sumarhasarnum. Á grillinu má hann jafnvel vera þykkur líka. En það þarf þó ekki XL hamborgarabrauð. Þar drögum við línuna.

Grillborgari er hin fullkomna sumarfæða. Vandamálið er að fá almennilegt hakk. Helst þarf að fara í kjötbúð og greiða steikarverð fyrir feitt hakk. Auðvitað á að gera það endrum og sinnum enda fátt betra en góður borgari úr úrvals hakki með réttri fituprósentu. Gott að blanda saman öxl og bringu. En ef við setjum spilin á borðið þá er ekki alltaf verið að rjúka út í kjötbúð eftir hakki og þá stöndum við frammi fyrir að kaupa hamborgaraplatta í búðinni fyrir nánast sama ef ekki hærra kílóverð og hjá slátraranum. Nú eða kippa með nautgripahakki úr kjötkælinum og fita það einfaldlega upp.

Nautahakk út úr búð er yfirleitt í kringum 10 prósent fita en til að hamborgari sé sæmilega ætur er æskilegt að fituprósentan sé ekki mikið minni en 25 prósent. Sér í lagi ef grillborgarinn á að vera sæmilega þykkur. Því hakk á að vera eldað í gegn. Þykkur borgari þýðir lengri tími á grillinu og há fituprósenta ver borgarann fyrir því að þorna ekki úr hófi fram.

Talandi um úr hófi fram þarf að passa að hamborgarinn endi ekki sem kjöthleifur. Grillborgari ætti að vera á bilinu 100 til 150 grömm að þyngd. Köllum hinn ákjósanlega sumarborgara 135 grömm. Ef próteinþörfin er meiri en það þarf að grilla tvo platta.

Aðferðafræðin

Það eru nokkrar leiðir til að ná upp fituprósentunni en einfaldasta leiðin fyrir hinn venjulega neytanda er að blanda smjöri saman við hakkið. Til að gulltryggja svo djúsínessið má endilega bæta feitum osti út í líka.

Vandamálið er að bræðslustig smjörs er frekar lágt. Trixið er að frysta smjörklump og rífa hann svo niður með grófu rifjárni. Rífa svo Havartí, Sveitabita eða annan gúmmelaðiost niður og blanda hratt og örugglega við hakk úr kjörbúðinni. Þau sem eiga hamborgarapressu nýta hana en aðrir móta kúlu úr blöndunni og kremja hana með verklegum spaða eða stórri niðursuðudós. Gott að nota stóru Ora Grænar dósina sem var keypt fyrir jólin en gleymdist að nota. Fínt að klippa niður smjörpappír og kremja hakkið á milli pappírslaga.

Þetta er ekki mikið flóknara. Grilla við miðlungsháan hita svo osturinn brenni ekki. Muna að grilla í gegn. Krydda með salti og pipar, kannski smá hvítlauksdufti og til að skrúfa herlegheitin upp í ellefu þá er gott að toppa borgarann með meiri osti og þá auðvitað amerískum og appelsínugulum.

Smjör-ostborgari eitt stk.

100 g nautahakk 10 %
20 g ostur 26%
15 g smjör
Örlítið hvítlauksduft
Salt og pipar eftir smekk

Grillborgarasósa
Mæjónes 3 msk.
Tómatsósa 2 msk.
Saxaðar súrar gúrkur 1 msk.
Gult amerískt sinnep 1 msk.

Salt og pipar eftir smekk

Kjarnaborun vegna Eyjaganga
Fréttir 20. apríl 2026

Kjarnaborun vegna Eyjaganga

Fyrirtækið Eyjagöng ehf. hefur óskað eftir því við sveitarstjórn Rangárþings eys...

Bleikjur struku
Fréttir 20. apríl 2026

Bleikjur struku

Matvælastofnun var tilkynnt um strok bleikju úr eldisstöð Matorku ehf. að Húsató...

Bændablaðið kennsluefni
Fréttir 20. apríl 2026

Bændablaðið kennsluefni

Í 10. bekk Húnaskóla er Bændablaðið notað sem kennsluefni í íslensku. Nemendur l...

Reglulegar kvikmyndasýningar
Fréttir 17. apríl 2026

Reglulegar kvikmyndasýningar

Laugardaginn 18. apríl verður myndin Duggholufólkið sýnd á vegum Bíóteksins á Þi...

Fosfór úr landeldisseyru gerður nýtanlegur til áburðar
Fréttir 17. apríl 2026

Fosfór úr landeldisseyru gerður nýtanlegur til áburðar

Hjá Matís er nú unnið að verkefni sem hefur það að markmiði að vinna fosfór úr f...

Nýting útilokuð á verndarsvæðum
Fréttir 16. apríl 2026

Nýting útilokuð á verndarsvæðum

Í frumvarpi sem Jóhann Páll Jóhannsson umhverfis-, orku- og loftslagsráðherra mæ...

Beðið útgáfu reglugerðar um eyrnamerki í sauðfé
Fréttir 16. apríl 2026

Beðið útgáfu reglugerðar um eyrnamerki í sauðfé

Á deildarfundi sauðfjárbænda hjá Bændasamtökum Íslands (BÍ) á Búnaðarþingi í mar...

Tæp fjörutíu prósent telja áframhaldandi búskap ekki tryggðan
Fréttir 16. apríl 2026

Tæp fjörutíu prósent telja áframhaldandi búskap ekki tryggðan

Niðurstöður könnunar sýna að skiptar skoðanir eru meðal bænda um það hvort áfram...