Mikið í húfi

Fulltrúar íslenskra bænda  koma nú saman á Búnaðarþing og funda um sín hagsmunamál. Þeir eru ekki í öfundsverðri stöðu þar sem vel brýndum spjótum háværra hagsmunaafla er beint að þeim úr öllum áttum.

 

Bændur eru líklega manna best meðvitaðir um nauðsyn þess að þróa landbúnaðarkerfið í átt til aukinnar sjálfbærni. Það á bæði við sjálfbærni í nýtingu náttúruauðlinda sem og sjálfbærni í rekstri. Það síðarnefnda er ekki einfalt við að eiga þar sem bændur geta illa verðlagt sínar vörur í takt við raunkostnað. Þar kemur einkum tvennt til. Krafa neytenda um ódýrar matvörur og síðan samkeppni við framleiðslu erlendra bænda sem er stórlega niðurgreidd og tollvarin af viðkomandi ríkjum. Til að íslenskir bændur standi þar á jafnréttisgrunni þarf að beita sömu ráðum hér á landi, þ.e. tollvernd og niðurgreiðslum. 

Illa ígrundað gagnrýnisblaður um að hætta verði niðurgreiðslum og afnema beri tollvernd er einkum haldið á lofti af íslenskum hagsmunaöflum. Þau sjá mikil gróðatækifæri í því að íslenskur landbúnaður leggist af í meira eða minna mæli. Ef það gerist, mun renna upp gósentíð innflytjenda sem geta þá verðlagt sínar landbúnaðarvörur af eigin geðþótta án ótta við innlenda samkeppni. Það mun fela í sér endurreisn einokunarverslunar, því reynslan sýnir okkur að í fákeppni og kunningjasamfélagi eins og hér ríkir, verður seint til alvöru samkeppni í verslun. Þar er nærtækast að líta á aðförina sem gerð hefur verið að svínaræktinni að undanförnu og kjúklingaræktin mun örugglega fá sömu útreið. 

 

Annar angi á þessu er spurningin um heilnæmi matvörunnar sem við framleiðum. Íslendingar hafa lengst af gumað af besta fiski í heimi sem upprunninn sé úr hreinum sjó í kringum Ísland. Þetta hefur skapað íslenskum fiski góða ímynd. Íslenskar landbúnaðarafurðir eru jafnvel enn betur til þess fallnar að geta flokkast sem hreinar vörur. Hér eru ekki notaðir vaxtarhormónar við framleiðsluna og hér eru nánast engin fúkkalyf notuð og alls ekki sem vaxtarhvetjandi efni. Það er gjörólíkt stöðunni í nær allri Evrópu og í Bandaríkjunum. Undanfarin ár hefur verið flutt inn mikið af svína-, nauta- og kjúklingakjöti. Allt kemur það frá ríkjum sem eru hvað mestu notendur lyfja við sína framleiðslu. Vilja Íslendingar virkilega fórna sínum hreina landbúnaði og ómældum atvinnutækifærum fyrir skammtímagróða fáeinna kaupmanna?