Kjöt og kosningar
Eftir nokkra daga mun þjóðin velja þá sem sitja á Alþingi næstu fjögur ár. Kosningabaráttan hefur verið lífleg, nokkuð hefur verið um áhugaverð útspil og umræðan jafnvel svolítið bíræfin.
Stór úrlausnarefni bíða nýrra alþingismanna á málasviði landbúnaðar. Þeir þurfa eflaust að taka afstöðu til næstu skrefa varðandi undanþágur kjötafurðastöðva til samruna og samvinnu. Þá sér í lagi að skoða starfshætti þingsins ofan í kjölinn til að koma í veg fyrir að lögin sem þau setja verði ekki að ólögum. Áhugavert verður að fylgjast með hvernig leyst verður úr þeirri óvissu sem nú er uppi hjá kjötafurðastöðvum en prófessor við lagadeild Háskólans í Reykjavík sagði í viðtali við Vísi að ekki væri útilokað að ríkið hafi bakað sér mögulega skaðabótaskyldu gagnvart fyrirtækjunum.
Þá liggur fyrir að móta þurfi styrkjakerfi landbúnaðarins strax á næsta ári og ákveða þar með hvernig starfsumhverfi landbúnaðar verður til framtíðar. Það er ekkert smáverkefni og mikilvægt að þeir sem halda á stjórnartaumum hafi viðtækan skilning á þessari grunnatvinnugrein landsins.
Kosningapróf geta verið skemmtileg dægradvöl. Fyrir óákveðna kjósendur geta slíkar kannanir haft áhrif á viðhorf kjósenda bæði til framboða og málefna. Vefsíðan Kjóstu rétt býður upp á eitt slíkt próf sem Vísir endurbirtir á sinni síðu. Þar eru settar fram staðhæfingar sem þátttakandi metur hvort hann sé sammála eða ósammála, mjög eða ekki og hversu mikilvægt tiltekið mál kann að vera. Út frá svörum sínum fær þátttakandi svo speglun á hvaða framboð eiga best við skoðanir hans. Á vef Kjóstu rétt er, auk prófsins, hægt að lesa sig til um áherslur stjórnmálaflokka í tilteknum málefnum, s.s. byggðarmálum, skattamálum og umhverfismálum.
Lítil áhersla er lögð á landbúnaðarmál í stefnuskrám stjórnmálaflokka ef marka má það sem þar kemur fram. Landbúnaður er nefndur undir atvinnumálum og loftslagsmálum hjá Framsókn, Viðreisn, Pírötum og Vinstri grænum. Sauðfjárrækt er ekki nefnd sérstaklega neins staðar og ég hef ekki orðið vör við neinar umræður um þá búgrein sérstaklega.
Því kemur á óvart þegar mæla á hversu vel afstaða þess, sem tekur kosningaprófið, rímar við stefnu stjórnmálaflokka í landbúnaðarmálum. Það er m.a. gert með því að kalla fram viðbrögð við eftirfarandi staðhæfingu: „Hið opinbera ætti að leysa vanda sauðfjárbænda vegna búvörusamninga með fjárframlögum.“
Nú verð ég að viðurkenna að ég skil ekki setninguna. Hvaða vanda eiga sauðfjárbændur við að etja vegna búvörusamninga? Ég hef ekki séð neinn flokk setja málefni sín gagnvart landbúnaði fram á þennan hátt en samkvæmt upplýsingum frá stofnanda prófsins eru spurningarnar „unnar í samstarfi við fólk úr háskólanum og þeim er svarað beint af flokkunum sjálfum“.
Í öllu falli er einföldunin gríðarleg. Búgreinar landbúnaðar eru ellefu talsins samkvæmt Bændasamtökum Íslands, og tilheyrir sauðfé einni þeirra. Viðfangsefnin sem heyra undir málaflokkinn eru því ansi víðtæk.
Í þessu tölublaði má nálgast allmargar aðsendar greinar frambjóðenda ólíkra stjórnmálaflokka þar sem þeir tiltaka áherslur sínar í málefnum landbúnaðar og landsbyggðar. Þar er ánægjulegt að lesa sig nánar til um hugmyndir og stefnur framboða til þessa lykilmálaflokks.
