Höfundur: Ingvi Stefánsson, formaður búgreinadeildar svínabænda.
Geldingar grísa voru að mestu aflagðar hérlendis árið 2016, bændur nota þess í stað bóluefni gegn galtarbragði, ekki eru gerðar sambærilegar kröfur til samkeppnislanda okkar þar sem bændur og starfsmenn svínabúa gelda grísi.
Ingvi Stefánsson.
Kröfur varðandi aðbúnað og dýravelferð eru mun meiri hérlendis heldur en í þeim löndum sem við erum í samkeppni við um hillupláss.
Lausaganga gyltna á öllum stigum framleiðslunnar (þ.m.t. í goti) er nú þegar komin í notkun á um 20% íslenskra svínabúa og verður að fullu innleidd á allra næstu árum, engin áform liggja fyrir um lausagöngu í goti í okkar helstu samkeppnislöndum.
Kröfur um fjarlægðarmörk við íbúðarhús eru langtum meiri hér en í þeim löndum sem við erum í samkeppni við.
MÓSA (MRSA), sem er meðal algengustu sýkingarvalda í mönnum, er landlæg í svínarækt í mörgum löndum í Evrópu. Þannig mældust mótefni gegn MÓSA í 88% danskra svínabúa árið 2018.
Árin 2008–2016 voru skráð 7.703 tilfelli MÓSA-sýkinga í Danmörku, þar af voru 918 með uppruna frá svínabúum (MRSA 398).
MÓSA hefur enn ekki greinst á svínabúum í Íslandi.
Sökum góðrar heilnæmisstöðu í íslenskri svínarækt getum við einungis flutt inn erfðaefnið frá viðurkenndri kynbótastöð í Noregi, innflutningur frá öðrum löndum er bannaður.
Sýklalyfjanotkun í íslenskri svínarækt er langtum minni en í samkeppnislöndunum
Árið 2003 voru um 4.500 gyltur í landinu og framleidd um 6.200 tonn. Nú, 20 árum síðar, eru um 2.900 gyltur í landinu en framleiðsla síðustu 12 mánaða um 6.700 tonn.
Innflutningur á svínakjöti frá Evrópu hefur á síðustu 15 árum farið úr því að vera nánast enginn yfir í um 2.500 tonn á ári (umreiknað yfir í kjötskrokka).
Það sem svínaræktin leggur áherslu á við gerð nýrra búvörusamninga árið 2026 er m.a. að:
Jafna leikinn, þ.e. gera sambærilegar kröfur til kollega okkar erlendis varðandi dýravelferð þegar kemur að innflutningi á kjöti, 25. grein laga um velferð dýra heimilar einmitt ráðherra að setja ákvæði sem takmarka eða banna innflutning eða dreifingu dýraafurða sem framleiddar eru í andstöðu við íslensk lög.
Auka fyrirsjáanleika m.a. með því að minnka óvissu varðandi tollverndina, íslenskur landbúnaður mun aldrei geta þrifist og dafnað án skýrrar langtímastefnu í tollvernd.
Tryggja bændum aðgengi að lánsfé á kjörum sem landbúnaðurinn getur staðið undir. Einnig að koma aftur á fjárfestingarstyrkjum í greininni.
Vera virkir þátttakendur í að efla innlenda kornframleiðslu.
Einfalda regluverkið til að auðvelda endurbætur og frekari uppbyggingu nýrra svínahúsa. Núverandi umgjörð er verulega hamlandi hvað þetta varðar.
