Vinsamlegast athugið að þetta efni er eldra en 1 árs.
Vísbendingar eru um að búrhvalir noti sérhæft tungumál og fjölbreyttar
mállýskur til að eiga í samskiptum og veita hver öðrum upplýsingar.
Vísbendingar eru um að búrhvalir noti sérhæft tungumál og fjölbreyttar mállýskur til að eiga í samskiptum og veita hver öðrum upplýsingar.
Mynd / The Marine Mammal Center
Utan úr heimi 5. mars 2025

Búrhvalir spjalla

Höfundur: Steinunn Ásmundsdóttir

Búrhvalir spjalla saman og skiptast á upplýsingum.

Búrhvalir, þessar gríðarstóru og flóknu lífverur, eiga samskipti í flóknum mynstrum. Þeir syngja ekki hljómmikinn, stynjandi hvalasöng eins og t.d. hnúfubakarnir, heldur nota smelli sem kallaðir eru codas. Líkja má hljóðunum við þau sem heyrast þegar popp poppast eða beikon er steikt á pönnu. Vísindamaðurinn David Gruber segir smellina þó mest líkjast mors-kóða eða teknótónlist, í samtali við veftímaritið Reasons to be cheerful.

Gruber, stofnandi CETIverkefnisins (Cetacean Translation Initiative), hlustar tímunum saman á búrhvalaspjall sem teymi hans tekur upp í austurhluta Karíbahafsins.

Sýnt hefur verið fram á að búrhvalafjölskyldur hafa mismunandi mállýskur. Hnúfubakar syngja fyrst og fremst til pörunar en búrhvalir skiptast á upplýsingum og nota hljóð í samskiptum. CETI hefur þegar uppgötvað að samskiptamynstrið er flókið.

„Kóðar þeirra eru smellir, líkt og einn og núll, sem er mjög gott fyrir dulmálsfræðinga,“ útskýrir Gruber. „Þróun háþróaðs vélanáms og lífhljóðvistar er áætlað að verði næsta verkfæri eða tól hvað varðar getu okkar til að hlusta dýpra og skilja lífið á nýju stigi,“ segir hann.

CETI-vísindamennirnir eru að búa til þrívítt gagnvirkt kort af hvölunum í 20 kílómetra radíus undan ströndum Dóminíku, eldfjallaeyju í Karíbahafinu, þar sem búrhvalir halda til. Þar eru hljóð búrhvalanna samkeyrð með ýmsum gögnum, svo sem hjartsláttartíðni hvalanna.

Stofnun atvinnuveganna í stað Matvælastofnunar og Fiskistofu
Fréttir 20. apríl 2026

Stofnun atvinnuveganna í stað Matvælastofnunar og Fiskistofu

Í frumvarpi atvinnuvegaráðherra, sem er til meðferðar á Alþingi eftir umsagnafer...

Kjarnaborun vegna Eyjaganga
Fréttir 20. apríl 2026

Kjarnaborun vegna Eyjaganga

Fyrirtækið Eyjagöng ehf. hefur óskað eftir því við sveitarstjórn Rangárþings eys...

Bleikjur struku
Fréttir 20. apríl 2026

Bleikjur struku

Matvælastofnun var tilkynnt um strok bleikju úr eldisstöð Matorku ehf. að Húsató...

Bændablaðið kennsluefni
Fréttir 20. apríl 2026

Bændablaðið kennsluefni

Í 10. bekk Húnaskóla er Bændablaðið notað sem kennsluefni í íslensku. Nemendur l...

Reglulegar kvikmyndasýningar
Fréttir 17. apríl 2026

Reglulegar kvikmyndasýningar

Laugardaginn 18. apríl verður myndin Duggholufólkið sýnd á vegum Bíóteksins á Þi...

Fosfór úr landeldisseyru gerður nýtanlegur til áburðar
Fréttir 17. apríl 2026

Fosfór úr landeldisseyru gerður nýtanlegur til áburðar

Hjá Matís er nú unnið að verkefni sem hefur það að markmiði að vinna fosfór úr f...

Nýting útilokuð á verndarsvæðum
Fréttir 16. apríl 2026

Nýting útilokuð á verndarsvæðum

Í frumvarpi sem Jóhann Páll Jóhannsson umhverfis-, orku- og loftslagsráðherra mæ...

Beðið útgáfu reglugerðar um eyrnamerki í sauðfé
Fréttir 16. apríl 2026

Beðið útgáfu reglugerðar um eyrnamerki í sauðfé

Á deildarfundi sauðfjárbænda hjá Bændasamtökum Íslands (BÍ) á Búnaðarþingi í mar...