Brunavarnir björguðu fjósinu í Fellshlíð

Eldur kviknaði í tæknirými fjóssins í Fellshlíð í Eyjafjarðarsveit þann 8. nóvember síðastliðinn. Ævar Hreinsson, bóndi í Fellshlíð, segir góðar eldvarnir í bland við heppni hafa ráðið því að tjónið var á afmörkuðu svæði og hægt var að hefja mjaltir á ný nokkrum klukkustundum síðar.

Þegar kviknaði í rétt fyrir klukkan 10.30 að morgni sló öllu rafmagni út á bænum, en Ævar útskýrir að rafmagnið í íbúðarhúsinu komi í gegnum fjósið. Elín Margrét Stefánsdóttir, eiginkona Ævars, var heima og gerði ráð fyrir að öll sveitin væri rafmagnslaus. Hún hafi því stokkið út í fjós til að slá mjaltaþjóninum út og verja hann fyrir mögulegum rafmagnstruflunum. Þá hafi hún uppgötvað að tæknirýmið var fullt af reyk og upp úr rafmagnstöflunni stóð blár rafmagnseldur.

„Hún sá að eitt slökkvitæki myndi duga skammt og hringdi strax í 112. Á meðan hún var að tala við neyðarlínuna sækir hún dóttur okkar sem hringir í Jóhann son okkar sem er bóndi á Stóra-Hamri hér rétt hjá. Hann kom alveg í hvelli og voru þau búin að koma öllum kúnum út um tíu til fimmtán mínútum eftir að eldurinn uppgötvaðist,“ segir Ævar. Á bænum eru í kringum 85 mjólkurkýr.

Bráðið vatnsrör kraftaverk

„Svo gerðist kraftaverkið, en það brann gat á vatnsröri úr plasti uppi í loftinu. Það bjargaði kannski öllu, því að vatnið smúlaðist á réttan stað og ýrðist yfir töfluna af miklum krafti. Eldurinn var orðinn ansi lítill, ef ekki slokknaður, þegar slökkviliðið kom,“ segir Ævar. Reykur hafi að litlu leyti verið farinn að leita fram í fjós.

„Jóhann sonur okkar, sem er rafvirki og var áður róbótaþjónustumaður, smíðaði bráðabirgðatöflu fram í fjósi. Hann fékk nágranna okkar sem er líka rafvirki með sér. Þeir klipptu á gömlu töfluna og tíndu það nauðsynlegasta yfir og við vorum farin að mjólka klukkan fimm síðdegis,“ segir Ævar. Mjaltaþjónninn hafi því verið óvirkur í rétt rúma sex klukkutíma. „Þetta var algjört þrekvirki hjá þeim, því að allt rafmagnsdót og taflan var brunnin til kaldra kola.“

Nágrannar buðu fram aðstoð

Ævar segir að fjósbyggingin sé að grunninum til 60 til 70 ára gömul, en var breytt að miklu leyti fyrir um áratug. „Þá vorum við með mjög góða smiði sem gáfu ekki afslátt á neinum gæðakröfum og þarna var eldvarnarveggur á milli sem hélt.“ Jafnframt hafi komið sér vel að kýrnar höfðu góðar flóttaleiðir, því að stóra rafmagnshurðin sem sé yfirleitt notuð hafi ekki verið virk. „Sonur okkar tengdi rafal sem er knúinn af traktor til þess að koma mjöltum af stað, sem var auðvitað vesen því að tengið fyrir rafalinn kolbrann. Jóhanni tókst að tengja allt rétt í róbótinn í fyrstu tilraun og hann hefur virkað rétt síðan. Svo vorum við komin inn á veiturafmagnið milli 9 og 10 um kvöldið,“ segir Ævar.

Hann segist hafa fundið fyrir miklum velvilja í nærsamfélaginu, en margir sveitungar hans höfðu samband þegar fréttir bárust af brunanum og sögðust geta hýst kýr ef þess þyrfti. Eins kom fólk og aðstoðaði við búverk og kom með mat og kaffi. Viðgerðirnar hafi hins vegar gengið ótrúlega vel, kýrnar komnar aftur inn milli þrjú og fjögur og mjaltir komnar í eðlilegt horf fljótlega eftir að róbótinn var ræstur klukkan 17:02.

Upptök eldsins alveg augljós

Aðspurður segir Ævar ekki enn komið á hreint hvað varð til þess að eldur kviknaði í rafmagnstöflunni. „Rannsóknarlögreglan kíkti á töfluna og sagði augljóst að upptök eldsins hafi verið þar. Án þess að geta sagt það með ábyrgð er talið líklegast að lekið hafi einhvers staðar inn um þakið og vatnsdropar elt kapla ofan í töfluna sem hafi leitt af sér skammhlaup og eld.“

Núna sé unnið að því að koma upp varanlegri rafmagnstöflu og gera við brunaskemmdir. Ævar segir að kýrnar hafi verið fljótar að jafna sig eftir raskið, en mjaltirnar drógust saman um 300 lítra fyrsta sólarhringinn og hafi nokkrum dögum síðar verið komnar í eðlilegt horf.