Vinsamlegast athugið að þetta efni er eldra en mánaðar gamalt.
Fylla brauðið með því sem hugurinn girnist – eða bara nautahakki.
Fylla brauðið með því sem hugurinn girnist – eða bara nautahakki.
Matarkrókurinn 1. desember 2025

Bólstrað brauð

Höfundur: Haraldur Jónasson

Brauðbakstur heima er ekki alltaf auðveldur. Flatbrauð er þó auðveldara en brauðhleifur og vasabrauð eða pítubrauð situr þar mitt á milli. Það erfiðasta er oft hvað það tekur stundum langan tíma. Jafn vel marga daga. Þetta pítubrauð tekur rétt um þrjá klukkutíma og bara einn virkan – sem er ekkert í þessum fræðum.

Til þess að fá vasann til að myndast í stórri loftbólu þarf deigið að geta þolað nokkurn þrýsting. Það þýðir meðalrakt deig, þetta er rúmlega 60% blautt. Svo þarf að mynda sterkt og gott net af glútenpróteinum. Til þess að ná því kröftugu þarf að hnoða hressilega. Hægt er að nota hærivél með deigkrók eða hnoða í höndunum. Bæði betra.

Volgt vatn fer í skál. Hræra út í það ger og sykur. Gott að bíða aðeins til að sjá hvort gerið sé ekki örugglega lifandi. Strá hveitinu og saltinu yfir og byrja að hræra allt saman. Þegar deigið er komið saman er það hnoðað. Til að byrja með er deigið veikt eins og smákökudeig en styrkist smátt og smátt þangað til hægt er að toga það til án þess að það slitni. Þá fer deigið í olíusmurða skál og fær að hefast undir plasti eða blautu stykki þangað til það hefur tvöfaldast. Tekur sirka tvo tíma, helst í hendur við styrk gersins og hita „bakarísins“.

Mótun og strekking

Næst er að skipta deiginu í jafna búta. Nett heimapítubrauð ætti að vera í kringum 80 grömm að þyngd. Þegar búið er að skipta deiginu ættu, ef allt hefur gengið vel, að vera 10 deigbútar. Þá þarf að styrkja enn frekar með því að toga tvær hliðar út og þrýsta þeim saman í miðjuna, snúa í hálfhring, toga tvær hliðar í viðbót og setja þær inn í miðjuna. Halda þessu áfram fjórum sinnum sem þýðir 8 togaðir endar. Einmitt jafnmargir og lappirnar á könguló. Gott að ímynda sér að verið sé að setja bleyju á eina slíka. Flippa deigbollunni þannig að samskeytin snúi niður. Draga hana svo eftir borðinu nokkra sentimetra. Ekki nota neitt hveiti á þessu stigi. Mynda núning milli bollunnar og borðplötunnar. Snúa bollunni og endurtaka þangað til bollan stendur slétt, sterk, kringlótt og keik. Þannig hefast hún upp og jafnt sem er upphafið að vasanum. Raða þeim svo öllum undir viskastykki. Hefa í hálftíma eða svo.

Þegar bollurnar hafa stækkað um rúman sentímetra þarf að fletja þær. Færa þær á borðflöt með snefilmagni af hveiti, alls ekki miklu hveiti. Þrýsta örlítið með fingrunum til að byrja með og fletja svo með kökukefli. Ekki of þunnt. 80 gramma bolla endar sem sirka 10 cm hringur, tæpur sentimetri á þykkt. Flytja yfir á vaxpappír eða viskastykki og hafa viskastykki ofan á deiginu svo það þorni ekki. Leyfa disknum að taka sig í korter eða svo á meðan ofninn hitnar.

Hitaboxið

Það er hægt að elda brauðið á marga vegu; pitsuofn er frábær leið og það er hægt að elda pítubrauð á góðri pönnu. Gamli góði bakaraofninn er þó einfaldasta og þægilegasta leiðin. Helst með pitsusteini. Ofnar geta verið mismunandi en 225 gráðu hiti og blástur er ágætis byrjun. Um að gera að prófa sig áfram með hita og blástur.

Velta brauðinu af vaxpappírnum eða viskastykkinu í lófann. Fara varlega, það þarf að passa upp á allt gerprumpið inni í brauðinu. Það mun taka 2–3 mínútur að baka brauðið, flippa því eftir rúma mínútu. Vasinn myndast yfirleitt í seinni hálfleik og það gæti þurft eina eða tvær tilraunir til að ná taktinum.

Fyllingin fer eftir smekk. Allt frá þurrsteiktu hakki upp í kalkúnaloku á þakkarkjörðardaginn.

Pítubrauð í grömmum & bakaraprósentu

500 g hveiti - 100%
315 g vatn - 63%
15 g sykur - 3%
10 g ger - 2 %
10 g salt – 2%

Greiðir tæplega helming skuldar við bændur
Fréttir 16. janúar 2026

Greiðir tæplega helming skuldar við bændur

Vegna rekstrarvanda á undanförnum misserum náði Ístex ekki að standa í skilum vi...

Ingólfur sæmdur fálkaorðunni
Fréttir 16. janúar 2026

Ingólfur sæmdur fálkaorðunni

Halla Tómasdóttir, forseti Íslands, sæmdi fjórtán Íslendinga heiðursmerki hinnar...

Mata fær langmest af kjötkvóta
Fréttir 16. janúar 2026

Mata fær langmest af kjötkvóta

Búið er að úthluta tollkvótum fyrir landbúnaðarvörur frá Evrópusambandinu fyrir ...

2025 hlýjast frá upphafi mælinga
Fréttir 16. janúar 2026

2025 hlýjast frá upphafi mælinga

Árið 2025 var hlýjasta árið á Íslandi frá upphafi mælinga samkvæmt upplýsingum f...

Dæmdur fyrir vanrækslu nautgripa
Fréttir 16. janúar 2026

Dæmdur fyrir vanrækslu nautgripa

Héraðsdómur Norðurlands vestra dæmdi nautgripabónda til sex mánaða skilorðsbundi...

Hvað á klukkan að vera?
Fréttir 15. janúar 2026

Hvað á klukkan að vera?

Nú eru í gangi tveir undirskriftalistar á island.is þar sem annars vegar er bari...

Undanþáguheimildir til sameininga felldar niður
Fréttir 15. janúar 2026

Undanþáguheimildir til sameininga felldar niður

Drög að frumvarpi um breytingu á búvörulögum hafa verið birt á vef Alþingis. Í þ...

Tap af nautaeldi nam 19 krónum á hvert framleitt kíló
Fréttir 15. janúar 2026

Tap af nautaeldi nam 19 krónum á hvert framleitt kíló

Enn er nokkurt rekstrartap af nautaeldi á Íslandi og samkvæmt rekstraryfirliti R...