Arfleifð vonar og verndar

Einn áhrifamesti talsmaður náttúrunnar, vísindakonan Jane Goodall, lést í október sl. Hún vann alla ævi af krafti að málefnum náttúru- og dýraverndar og þótti sterk fyrirmynd.

Jane Goddall fæddist árið 1934 í London á Englandi. Hún var aðeins 23 ára gömul þegar hún fór fyrst til Afríku og varð aðstoðarkona fornleifa- og steingervingafræðings sem hvatti hana til að mennta sig í atferli prímata, sem hún og gerði. Frá 1960 sinnti hún rannsóknum á simpönsum, ekki síst í Tansaníu, og gerði merkar uppgötvanir tengdar atferli þeirra.

Goodall, sem ruddi brautina í rannsóknum á simpönsum og breytti skilningi okkar á því hvað felst í að vera mannlegur, var þekkt fyrir óbilandi von og ákall um aðgerðir. „Það sem þú gerir skiptir máli, og þú verður að ákveða hvaða áhrif þú vilt hafa,“ er ein af hennar þekktustu setningum.

Allir hafa áhrif

Í grein á vefmiðlinum BrightVibes er minnt á að áhersla Goodall á ábyrgð einstaklingsins var sem rauður þráður í starfi hennar: „Þú kemst ekki í gegnum einn dag án þess að hafa áhrif á heiminn í kringum þig,“ sagði hún gjarnan. Hún varaði einnig við sinnuleysi: „Stærsta ógnin við framtíð okkar er áhugaleysi.“

Goodall trúði á kraft samtals og skilnings: „Breytingar gerast með hlustun og því að hefja samtal við þá sem gera eitthvað sem þú trúir ekki að sé rétt.“ Hún hvatti til samstöðu: „Við getum átt heim í friði og lifað í sátt við náttúruna, óháð þjóðerni, trú eða menningu.“

Á meðal annarra tilvitnana eru orð um seiglu náttúrunnar: „Staðir sem við höfum eyðilagt geta, með tíma og hjálp, aftur stutt líf.“ Hún lagði einnig áherslu á virðingu: „Hver og einn verður að bera ábyrgð á eigin lífi og sýna virðingu og kærleik fyrir lífverum í kringum sig.“

Að lifa í sátt við náttúruna

Goodall taldi skyldu sína að tala fyrir þá sem eiga sér ekki rödd: „Hið minnsta sem ég get gert er að tala fyrir þá sem geta ekki talað fyrir sig.“ Hún viðurkenndi að varanlegar breytingar krefjast málamiðlana: „Og málamiðlun er í lagi, svo lengi sem gildi þín breytast ekki.“ Lokatilvitnunin fangar kjarnann: „Markmið mitt er að skapa heim þar sem við lifum í sátt við náttúruna. Get ég gert það ein? Nei.“