Vinsamlegast athugið að þetta efni er eldra en 10 mánaða.
Vísindakonan Jane Goodall rannsakaði atferli simpansa og braut blað í skilningi á atferli þeirra og líkindi við mannlega hegðun. Hún sagði stærstu ógnina við framtíð mannkyns vera áhugaleysi.
Vísindakonan Jane Goodall rannsakaði atferli simpansa og braut blað í skilningi á atferli þeirra og líkindi við mannlega hegðun. Hún sagði stærstu ógnina við framtíð mannkyns vera áhugaleysi.
Mynd / Stofnun Jane Goodall
Utan úr heimi 28. desember 2025

Arfleifð vonar og verndar

Höfundur: Steinunn Ásmundsdóttir

Einn áhrifamesti talsmaður náttúrunnar, vísindakonan Jane Goodall, lést í október sl. Hún vann alla ævi af krafti að málefnum náttúru- og dýraverndar og þótti sterk fyrirmynd.

Jane Goddall fæddist árið 1934 í London á Englandi. Hún var aðeins 23 ára gömul þegar hún fór fyrst til Afríku og varð aðstoðarkona fornleifa- og steingervingafræðings sem hvatti hana til að mennta sig í atferli prímata, sem hún og gerði. Frá 1960 sinnti hún rannsóknum á simpönsum, ekki síst í Tansaníu, og gerði merkar uppgötvanir tengdar atferli þeirra.

Goodall, sem ruddi brautina í rannsóknum á simpönsum og breytti skilningi okkar á því hvað felst í að vera mannlegur, var þekkt fyrir óbilandi von og ákall um aðgerðir. „Það sem þú gerir skiptir máli, og þú verður að ákveða hvaða áhrif þú vilt hafa,“ er ein af hennar þekktustu setningum.

Jane Goodall.
Allir hafa áhrif

Í grein á vefmiðlinum BrightVibes er minnt á að áhersla Goodall á ábyrgð einstaklingsins var sem rauður þráður í starfi hennar: „Þú kemst ekki í gegnum einn dag án þess að hafa áhrif á heiminn í kringum þig,“ sagði hún gjarnan. Hún varaði einnig við sinnuleysi: „Stærsta ógnin við framtíð okkar er áhugaleysi.“

Goodall trúði á kraft samtals og skilnings: „Breytingar gerast með hlustun og því að hefja samtal við þá sem gera eitthvað sem þú trúir ekki að sé rétt.“ Hún hvatti til samstöðu: „Við getum átt heim í friði og lifað í sátt við náttúruna, óháð þjóðerni, trú eða menningu.“

Á meðal annarra tilvitnana eru orð um seiglu náttúrunnar: „Staðir sem við höfum eyðilagt geta, með tíma og hjálp, aftur stutt líf.“ Hún lagði einnig áherslu á virðingu: „Hver og einn verður að bera ábyrgð á eigin lífi og sýna virðingu og kærleik fyrir lífverum í kringum sig.“

Að lifa í sátt við náttúruna

Goodall taldi skyldu sína að tala fyrir þá sem eiga sér ekki rödd: „Hið minnsta sem ég get gert er að tala fyrir þá sem geta ekki talað fyrir sig.“ Hún viðurkenndi að varanlegar breytingar krefjast málamiðlana: „Og málamiðlun er í lagi, svo lengi sem gildi þín breytast ekki.“ Lokatilvitnunin fangar kjarnann: „Markmið mitt er að skapa heim þar sem við lifum í sátt við náttúruna. Get ég gert það ein? Nei.“

Sláturdilkum fjölgar á milli ára í fyrsta skipti frá 2017
Fréttir 20. nóvember 2026

Sláturdilkum fjölgar á milli ára í fyrsta skipti frá 2017

Sauðfjárslátrun er nú lokið í öllum stærri sláturhúsum landsins og er nú ljóst a...

66°Norður í félag við kínverskt fatafyrirtæki
Fréttir 19. nóvember 2026

66°Norður í félag við kínverskt fatafyrirtæki

Sjóklæðagerðin sem er framleiðandi og sölulaðili 66°Norður hefur stofnað til sam...

Losunarstuðlar fyrir Ísland innleiddir
Fréttir 19. nóvember 2026

Losunarstuðlar fyrir Ísland innleiddir

Unnið er að því að innleiða íslenska losunarstuðla fyrir framræst votlendi inn í...

Tafir á skýrsluskilum samráðshóps
Fréttir 19. nóvember 2026

Tafir á skýrsluskilum samráðshóps

Til stóð að skýrslu yrði skilað til umhverfis-, orku- og lofts- lagsráðherra 15....

Engin alvarleg frávik á svínabúinu
Fréttir 19. nóvember 2026

Engin alvarleg frávik á svínabúinu

Engin alvarleg frávik frá reglum um velferð svína komu fram í eftirlitsheimsókn ...

Unnið gegn efnahagslegum hvötum sem hafa skaðleg áhrif á náttúruna
Fréttir 18. nóvember 2026

Unnið gegn efnahagslegum hvötum sem hafa skaðleg áhrif á náttúruna

Svokölluð Yerevan áætlun var samþykkt á þingi aðildarríkja um samning Sameinuðu ...

Nýtt fræhús á Vöglum
Fréttir 18. nóvember 2026

Nýtt fræhús á Vöglum

Nýtt fræhús á Vöglum í Fnjóskadal var formlega afhent Land og skógi af Jóhanni P...

Þjónusta Microsoft liggur niðri
Fréttir 13. nóvember 2026

Þjónusta Microsoft liggur niðri

Vegna vandræða í kerfum Microsoft liggur tölvupóstur Bændablaðsins tímabundið ni...