Óttast kostnað af tilflutningi eftirlits

Deild alifuglabænda í Bændasamtökum Íslands sendi frá sér ályktun þar sem því var beint til stjórnar að kanna hvaða kostnaður muni hlotnast af því að flytja verkefni frá heilbrigðisteftirliti sveitarfélaga til Matvælastofnunnar (MAST).

Í rökstuðningi segir að stjórnvöld hafi boðað breytingar á fyrirkomulagi eftirlits og útgáfu starfsleyfa þar sem verkefni sem nú eru að hluta til á höndum heilbrigðiseftirlits sveitarfélaga verða færð til MAST og Umhverfis og orkustofnunnar (UOS). Slíkar breytingar geta haft veruleg áhrif á framkvæmd eftirlits, stjórnsýslu og þann kostnað sem fellur á bændur í mismunandi búgreinum.

Í dag annast heilbrigðiseftirlit sveitarfélaga útgáfu starfsleyfa og eftirlit með umhverfisþáttum í starfsemi margra búrekstra, sérstaklega smærri rekstrareininga. Stærri starfsemi fellur hins vegar undir UOS. Af fyrirliggjandi gögnum má þó ætla að fyrirhugaðar breytingar geti haft í för með sér að fleiri bú, óháð búgrein eða stærð, falli undir gjaldskrár og verklag UOS.

Samanburður á gjaldskrám bendir til þess að slíkar breytingar geti haft veruleg áhrif á kostnað við útgáfu starfsleyfa og eftirlit. Til dæmis má nefna alifuglarækt þar sem kostnaður við útgáfu starfsleyfis hjá heilbrigðiseftirliti sveitarfélaga er nú fast gjald fyrir tvo tíma, eða um 44.000 kr., auk árlegs eftirlitsgjalds um 82.000 kr. Samkvæmt gjaldskrá UOS er hins vegar innheimt tímagjald fyrir vinnu við útgáfu starfsleyfis, að lágmarki 40 klukkustundir á 22.400 kr. á klukkustund. Lágmarkskostnaður vegna starfsleyfis gæti því numið um 896.000 kr., auk 165.000 kr. fyrir vettvangsheimsókn, eða samtals að minnsta kosti um 1.060.000 kr.

Þar sem ekki virðist vera sérstök gjaldskrá fyrir minni rekstrareiningar gæti kostnaður minni búa margfaldast ef sama gjaldskrá gildir fyrir alla aðila. Ef slíkt fyrirkomulag yrði yfirfært á fleiri búgreinar gæti það haft víðtæk áhrif á rekstur bænda, sérstaklega minni og meðalstórra búrekstra.