Í Kaliforníu hefur mikill vatnsskortur þvingað bændur til að leita annarra leiða til landnýtingar.
Í Kaliforníu hefur mikill vatnsskortur þvingað bændur til að leita annarra leiða til landnýtingar.
Mynd / Levi Meir Clancy – Unsplash
Utan úr heimi 8. apríl 2026

Sólarorkubúskapur í Kaliforníu

Höfundur: Sigurður Már Harðarson

Geysistór sólarorkugarður er í þróun í hjarta Kaliforníu. Ef hann verður byggður, mun hann þekja 51 þúsund hektara af landi og framleiða 21.000 megavött af rafmagni, sem er nóg til að knýja heilar borgir. Risastórar raf- hlöður munu geyma hluta af þeirri orku þar til hennar er mest þörf.

Greint er frá þessum áformum á vefmiðlinum NPR. Þar segir að bændur séu meðal stuðningsmanna verkefnisins, enda hafi þróunin orðið sú á stórum svæðum Kaliforníu að þeir hafa ekki nægt vatn til að rækta sitt land og leita því að öðrum valkostum til landnýtingar.

Ný vatnskreppa

Haft er eftir bóndanum Ross Franson, sem hefur verið stórtækur í margvíslegri akuryrkju, að bændur myndu helst vilja yrkja jörðina og ef þeir hefðu nægt vatn myndu þeir frekar gera það. „Raunveruleikinn er sá að það er ekki til staðar. Maður verður að spila úr þeim spilum sem manni eru gefin,“ segir Ross sem einnig er í stjórn Westlands Water district, samtaka sem rekin eru af bændum og eru lykilaðili í þessu sólarorkuverkefni. Þau semja við sólarorkufyrirtæki og eftirlitsstofnanir stjórnvalda fyrir hönd félagsmanna sinna. Westlands hefur lengi gætt hagsmuna bænda á stóru landsvæði vestan megin við San Joaquin-dalinn, milli bæjanna Firebaugh og Huron. Fyrir áratugum síðan áttu samtökin þátt í að sannfæra alríkisstjórnina um að byggja risavaxinn skurð til að veita áveituvatni á þetta svæði úr ám alla leið frá Norður-Kaliforníu. Þrátt fyrir áveituvatnið standa bændur á þessu svæði frammi fyrir nýrri vatnskreppu. Skurðurinn hefur skilað minna vatni á undanförnum árum vegna þurrka og samkeppni um vatnið. Þar til nýlega höfðu bændurnir varavatnsból og gátu dælt vatni úr grunnvatnsæðum hundruð metra neðanjarðar. Nú eru hins vegar ný ríkislög að taka gildi sem banna ofdælingu úr grunnvatnsæðinni.

Sólarorkan ný tegund búskapar

Því hafa stór svæði í Westlands ekki verið í ræktun og hefur sólarorku- framleiðandinn Golden State Clean Energy gripið tækifærið og kynnt Westlands Water District nýtt aðal- skipulag sem gerir ráð fyrir klösum af gríðarstórum sólarorkuverkefnum. Eftir nokkurra ára skipulagsferli kaus svo stjórn samtakanna í desember síðastliðnum að taka þátt í verkefninu að fullu og hafa um 150 bændur ákveðið að láta setja upp sólarsellur á hluta af landi sínu.

Líta þeir á sólarorkuna sem nýja tegund búskapar og tekjur af honum munu auðvelda þeim að halda hefð- bundnum búskap áfram á hluta landa þeirra, sem muni halda bændasam- félaginu á lífi.

Í litlu bæjunum í nágrenninu, þar sem margt starfsfólk búanna eiga heima, eru hins vegar áhyggjur af því að íbúar á svæðinu muni ekki sjá mikinn ávinning af verkefninu. Samdráttur í landbúnaður þýði að færri störf verði í boði fyrir það landbúnaðarverkafólk sem vann á búunum.

Tryggði sér keppnisrétt í úrslitakeppni Bocuse d‘Or
Fréttir 8. apríl 2026

Tryggði sér keppnisrétt í úrslitakeppni Bocuse d‘Or

Snædís Xyza Mae Jónsdóttir tryggði sér á dögunum sæti í hinni virtu úrslitakeppn...

Aðildarviðræður uppspretta óvissu
Fréttir 8. apríl 2026

Aðildarviðræður uppspretta óvissu

Óvissa um ESB, endurskoðun búvörusamninga og vernd heimila bænda eru meðal þeirr...

„Það vantar algjörlega fyrirsjáanleika í styrkjakerfin“
Fréttir 8. apríl 2026

„Það vantar algjörlega fyrirsjáanleika í styrkjakerfin“

Stefán Bragi Birgisson, sauð fjár bóndi á Galtastöðum ytri í Hróarstungu, segir ...

Skógarjarðvegur góð kolefnisgeymsla
Fréttir 8. apríl 2026

Skógarjarðvegur góð kolefnisgeymsla

Mestur kolefnisforði er í efsta lagi jarðvegs sem er stærsta kolefnisgeymsla hei...

Framandi tegundir í sjónmáli
Fréttir 7. apríl 2026

Framandi tegundir í sjónmáli

Ekki allar framandi tegundir eru ágengar en mikilvægt er að vakta vel hvaða ágen...

„Við náum ekki að uppfylla markaðsþörf í neinni tegund í dag“
Fréttir 7. apríl 2026

„Við náum ekki að uppfylla markaðsþörf í neinni tegund í dag“

Halla Sif Svansdóttir Hölludóttir, garðyrkjubóndi og eigandi Sólskinsgrænmetis, ...

Þróun sérmerkinga fyrir íslenskt nautakjöt
Fréttir 7. apríl 2026

Þróun sérmerkinga fyrir íslenskt nautakjöt

MATÍS heldur utan um verkefni sem felur í sér að þróa tillögu að aðgreiningu og ...

Stefnumót matvælaframleiðenda og ferðaþjónstuaðila
Fréttir 7. apríl 2026

Stefnumót matvælaframleiðenda og ferðaþjónstuaðila

Slow Food samtökin á Íslandi og sveitarfélögin í uppsveitum Árnessýslu, með stuð...