Vinsamlegast athugið að þetta efni er eldra en 10 ára.
Lambahryggvöðvi með íslenskri kryddblöndu.
Lambahryggvöðvi með íslenskri kryddblöndu.
Mynd / BGK
Matarkrókurinn 12. febrúar 2016

Lambakjöt og ómótstæðilegir eftirréttir

Höfundur: Bjarni Gunnar Kristinsson
 
 
Fátt er betra í vetrarkuldanum en að gæða sér á góðu lambakjöti. Hér er hryggvöðvi eldaður á klassíska vísu með béarnaise-sósu sem fær flesta til að bráðna. Á eftir ljúffengu lambakjötinu er kjörið að gæða sér á góðum eftirrétti úr vatnsdeigi. 
 
Pierre Hermé er franskur eftirréttasnillingur í París. Hann bakar vatnsdeigsbollur allt árið í löngum lengjum sem kallast Eclair (eða Langi Jón á íslensku) fyllt með súkkulaðikremi eða rjóma með ögn af kakói. Þótt bolludagurinn sé liðinn er alveg óhætt að útbúa eftirrétti úr vatnsdeigi oftar um árið.
 
Vatnsdeigið er eldað í ofni en það má líka djúpsteikja það og gera Churros, spænskar stökkar stangir. Þeim er dýft í heita súkkulaðisósu og er einn besti eftirréttur sem hægt er að hugsa sér.
 
Lambahryggvöðvi með íslenskri kryddblöndu
fyrir 4-6
  • 4 stk. lambahryggvöðvi 
  • 20 g einiber
  • 20 g pipar
  • 20 g salt
  • 30 g þurrkaðir íslenskir sveppir
  • 10 g þurrkað íslenskt blóðberg
  • 10 g birki
  • 10 g hvönn
Aðferð
Nuddið kjötið með kryddblöndunni, brúnið á háum hita í nokkra mínútur og setjið á álpappír eða í álbakka. Bætið við ögn af bjór eða malti til að halda kjötinu röku.
Látið kjötið malla í ofni við vægan hita í um 10 mín. eða eftir stærð steikarinnar og smekk manna. Gott er að nota kjöthitamæli en þegar kjötið er miðlungssteikt er það um 60°C í kjarna.
Borið fram  með salati og bökuðum kartöflum.
 
Íslensk útgáfa af béarnaise-sósu
  • 3 stk. eggjarauður
  • 1 msk. Dijon sinnep
  • 250 ml góð olía (eða smjör)
  • 5 ml hvítvínsedik
  • safi af 1 sítrónu
  • söxuð hvönn (eða estragon) 
  • salt og pipar
Aðferð
Eggin sett í hrærivél með sinnepi. Olíunni hellt rólega út í og allt kryddað til. Þegar olía er notuð í stað smjörs er hægt að geyma sósuna í kæli án þess að hún harðni.
 
Vatnsdeig á tvo vegu
Deigið ætti að gefa þér nóg til að útbúa 20–24 eclairs eða fullt af churros-lengjum.
 
  • 1/2 bolli (125g) nýmjólk
  • 1/2 bolli (125g) vatn
  • 115 g ósaltað smjör, skorið í 8 bita
  • 1/4 tsk. sykur
  • 1/4 tsk. salt
  • 1 bolli (140 g) hveiti
  • 5 stór egg, við stofuhita
Hitið ofninn í 190 ° C (eða hitið djúpsteikingarolíuna).
 
Setjið mjólk, vatn, smjör, sykur og salt í miðlungsstóran pott til suðu. Þegar blandan er byrjuð að sjóða, bætið öllu hveitinu í einum rykk og dragið úr hitanum. 
 
Hrærið kröftuglega með trésleif. Deigið fer gjarnan saman í eina klessu. Hrærið í 2–3 mínútur eða þar til deigið verður mjög mjúkt og slétt. Takið af hitanum áður en bætt er í eggjum.
 
Flytjið deigið í hrærivélaskál og hrærið með spaða eða haldið áfram með höndunum. Bætið eggjunum við einu í einu. Látið samlagast áður en næsta er bætt við. Deigið mun skilja en koma svo aftur saman. Ekki hafa áhyggjur! Haltu áfram að vinna deigið en í lokin ætti það að vera þykkt og glansandi. Þegar deigið er tilbúið þarf að móta það strax.
 
Þú getur sprautað deiginu og fryst það (djúpsteikt þegar gesti ber að). Lengjurnar geta haldist góðar í frysti í allt að mánuð. Notið sprautu til að móta eclairs eða Langa Jón.
 
Bakað við 190° í um 15 mín. Lengjurnar falla ef deigið er ekki bakað í gegn.
 
Fyllið svo með súkkulaðirjóma og gljáið með súkkulaðiglassúr eða súkkulaðigljáa.
 
Súkkulaðigljái fyrir Langa Jón
Gerir 1 bolla eða 300 g.
  • 41/3 bolli (80 g) rjómi
  • (100 g) íslenskt súkkulaði, fínt hakkað
  • 4 tsk. (20 g) ósaltað smjör, skorið í fjóra bita, við stofuhita
  • 7 msk. (110 g) súkkulaðisósa (uppskrift hér að neðan), heitt eða við stofuhita
Komið rjóma að suðu í litlum potti. Takið af hitanum og bætið við súkkulaðinu. Hrærið með trésleif eða spaða. Hrærið smjörinu í varlega á eftir súkkulaðisósunni.
Ef súkkulaðigljái er of kaldur gæti þurft að hita hann stuttlega í örbylgjuofni eða yfir vatnsbaði. Það er best að gljáa eclairs með fyrirvara og geyma það í ísskáp.
 
Súkkulaðisósa fyrir Churros
Gerir 1 1/2 bolla eða 525 g
 
130 g íslenskt súkkulaði, fínt hakkað
1 bolli (250 g) vatn
1/2 bolli (125 g) rjómi
1/3 bolli (70 g) sykur
 
Aðferð
Setjið öll innihaldsefni í pott og látið suðuna koma upp. Gætið að því að hræra stöðugt. Minnkið hitann og haldið áfram að hræra með trésleif þar til sósan verður þykk. 
 

4 myndir:

3.750 holdakýr eru í landinu
Fréttir 25. febrúar 2026

3.750 holdakýr eru í landinu

Bændasamtök Íslands í samvinnu við Ráðgjafarmiðstöð landbúnaðarins (RML) stóðu f...

111 bæir sérhæfa sig í eldi holdanauta
Fréttir 23. febrúar 2026

111 bæir sérhæfa sig í eldi holdanauta

Kýr á holdanautabúum eru 3.333 og fæddust 2.466 kálfar á þessum búum á síðasta á...

Nautin uxu hraðast á Efstalandi
Fréttir 23. febrúar 2026

Nautin uxu hraðast á Efstalandi

Daglegur vöxtur ungneytanna á Efstalandi í Öxnadal var að meðaltali 714,5 grömm ...

Feitur ostur getur minnkað hættu á heilabilun
Fréttir 23. febrúar 2026

Feitur ostur getur minnkað hættu á heilabilun

Samkvæmt nýrri rannsókn við Háskólann í Lundi er hægt að tengja neyslu á feitum ...

Hestur í kvöldmatinn?
Fréttir 23. febrúar 2026

Hestur í kvöldmatinn?

Íslenskt hrossakjöt er takmarkað og verðmætt hráefni þar sem framboð er sveifluk...

Áfram stutt við LED-væðingu garðyrkjubænda
Fréttir 18. febrúar 2026

Áfram stutt við LED-væðingu garðyrkjubænda

Loftslags- og orkusjóður úthlutaði nýverið rúmlega 118 milljónum króna í styrki ...

Reykjaböðin verða opnuð í vor
Fréttir 18. febrúar 2026

Reykjaböðin verða opnuð í vor

Nú styttist óðum í að Reykjaböðin opni, en um ræðir nýtt náttúrulón og heilsulin...

Ræktun á burnirót til fæðubótarframleiðslu
Fréttir 17. febrúar 2026

Ræktun á burnirót til fæðubótarframleiðslu

Hafin er ræktun á burnirót í Hnífsdal í þeim tilgangi að framleiða fæðubótarefni...