Góður staður til að gera ekki neitt

Sælureitur í sveit er heiti á verkefni sem Stefán Tryggva- og Sigríðarson og Inga Margrét Árnadóttir, eigendur jarðarinnar Leifshúsa á Svalbarðsströnd, vinna að en það gengur út á að skipuleggja frístundabyggð á ríflega tveggja hektara stórri landspildu á jörðinni.

Spildan er alls 2,1 hektari og var tekin úr landbúnaðarnotkun árið 2005. Hún liggur nyrst og vestast í landi jarðarinnar. Fyrirmyndin er m.a. sótt til Danmerkur þar sem hugmyndin kallast „kolonihave“. Gera þarf breytingu á aðalskipulagi Svalbarðsstrandarhrepps sem og deiliskipulagi og hefur sveitarstjórn samþykkt að vísa skipulagslýsingu vegna breytinganna í kynningu. Stefnt er að því að fyrsta húsið rísi síðsumars eftir að skipulagsferli lýkur.

Stefán og Inga búa á Þórisstöðum og hafa rekið þar ferðaþjónustu um árabil, Hótel Natur, sem tekið var í gagnið fyrir 16 árum. Þau keyptu Leifshús fyrir 6 árum og hófu að byggja upp ferðaþjónustu þar, breyttu fjósi í gistirými og eru þar nú 8 herbergi með 20 rúmum. Lengst af hafa þau rekið gistiþjónustuna í Leifshúsum samhliða hótelrekstrinum.

„Þegar ljóst var að ekki einasta síðasta sumar heldur trúlega komandi sumar einnig, verði ekki svipur hjá sjón miðað við fyrri ár, fórum við að huga að annarri tekjuöflun, frekar en að ganga bara á eignir,“ segir Stefán. Hann keypti stóra bandsög til að framleiða viðarskífur til klæðninga og flutti norður og í kjölfarið dustuðu þau hjónin rykið af gamalli hugmynd um að skipuleggja frístundabyggð á spildu úr landi Leifshúsa.

Stefán keypti stóra bandsög til að framleiða viðarskífur til klæðninga, en þær verða notaðar til að klæða húsin sem reist verða á landi Leifshúsa.

Hver lóð afhent með fullfrágengnu húsi

„Niðurstaðan hjá okkur eftir nokkrar vangaveltur var sú að bjóða upp á það sem í Danmörku er kallað kolonihave, landskika sem fólk getur nýtt til að rækja matjurtir og er með góða aðstöðu til að „hygge seg“ eins og Danirnir segja, njóta friðar og útiveru og geta jafnframt sofið þar þegar hentar, t.d. þegar barnabörnin koma í heimsókn,“ segir Stefán. Landið sem um ræðir er annars vegar tún og hins vegar skógarreitur sem að hluta er óunnið land. Lækur sker svæðið, túnin eru norðan hans en skógarreitur og órækt sunnan megin.

Gert er ráð fyrir að allt að 12 slíkar lóðir verði í boði og hver og ein verði á bilinu 1000 til 1500 m2. Hver lóð verður afhent með fullfrágengnu húsi úr krosslímdum einingum, á bilinu 20 til 40 fermetrar að grunnfleti með bröttu risi og svefnlofti. Húsin verða einangruð og klædd með lerkiskífum sem framleiddar verða á staðnum. Þannig að umhverfisvænna verður það vart. Í hverju húsi verður rafmagn, heitt og kalt vatn og snyrting. Vegtenging verður einnig frágengin að svæðinu og þar verður sameiginlegt aðstöðuhús þar sem hægt verður að geyma bæði tól og tæki sem og uppskeru.

Sérstaðan felst í kyrrð og friði

„Forsenda hugmyndarinnar er að aðstaða af þessu tagi sé í kallfæri við heimili viðkomandi, þannig að það taki innan við klukkutíma að hjóla á staðinn frá heimilinu eða innan við stundarfjórðung að aka,“ segir Stefán. Margt segir hann vissulega líkt með þessu svæði og öðrum frístundabyggðum, en ýmiss konar sérstöðu megi þó nefna. Fyrir utan glæsilegt útsýni út Eyjafjörð, þar sem Kaldbak ber hvað hæst, eru góðar gönguleiðir á svæðinu, niður í fjöru og upp á Vaðlaheiði. Þá er landið frjósamt og veit vel að sólu, jarðvegurinn að mestu frjósöm mómold, rúmur metri á þykkt og undir ísaldarruðningur svo sem víðar er á Svalbarðsströnd.

„Sérstaðan hér felst þó fyrst og fremst í kyrrð og friði sem við viljum tryggja okkar gestum. Við gerum ekki ráð fyrir að bílum sé ekið að húsunum og þá verður aðeins heimilt að útbúa ræktunarbeð á svæðinu og tilheyrandi skjól, en ekki aðrar byggingar en þær sem fylgja með frá upphafi. Með því móti viljum við tryggja að ónæði verði sem minnst, gestagangur í lágmarki og almennt að kyrrð og friður ríki í því náttúrulega umhverfi sem lækjarniður og fuglasöngur bjóða upp á,“ segir Stefán. Þær kvaðir sem fylgja gera hverfið heilsteypt og heillandi og er mikið lagt upp úr því.

Leifshús. Þau Stefán og Inga Margrét keyptu Leifshús fyrir 6 árum og hófu að byggja upp ferðaþjónustu þar, breyttu fjósi í gistirými og eru þar nú 8 herbergi með 20 rúmum.

Hugsað fyrir þá sem vilja njóta en ekki neyta út í eitt

Hann segir að svæðið sé ekki síst hugsað fyrir eldra fólk sem farið er að minnka við sig launavinnu og vill njóta náttúrunnar við ræktun, lestur, hannyrðir, gönguferðir, „og síðast en ekki síst að gera ekki neitt,“ segir Stefán.

„Þetta svæði er sannarlega ekki hugsað fyrir þá sem sífellt vilja vera á ferðinni hvort heldur sem er með bjórkassa og rauðvínsbelju allar helgar í sumarbústað eða í 15 milljóna króna húsbíl á akstri þvert og endilangt um landið, eða helst allan heiminn. Við erum að hugsa svæðið fyrir þá því miður örfáu sem vilja leggja eitthvað af mörkum í baráttunni við loftslagsvána og njóta en ekki neyta út í eitt. Fyrir þá er þetta tækifæri til að tryggja sér afnotarétt til dvalar í sælureit í sveit næstu áratugi fyrir svipað verð og 10 ára fjárfesting í húsbíl kostar,“ segir Stefán.

Hann bætir við að þau hjónin geri sér grein fyrir að hugmyndin sé nýstárleg og þau væru vel sátt ef þau fyndu eina fjölskyldu á þriggja ára fresti, í því 20 þúsund manna samfélagi sem Akureyri er, sem sæju mögulega kostina við að nýta þá aðstöðu sem í boði verður í Leifshúsum.

„Hér á bæ eru til staðar öll tæki og tól til að þjónusta „ábúendur“ varðandi ræktunina, en okkar ávinningur felst einkum í eigin vinnu við að útbúa svæðið og reisa húsin.“