Líf og starf 26. maí 2026

Vísnahornið

Höfundur: Magnús Halldórsson

Jósep Húnfjörð var vel þekktur á sinni tíð, hér lýsir hann vori:

Anga viðir, brosa blóm,

blær í laufi þýtur.

Ljúft er að hlusta á lóuhljóm,

lífið söngsins nýtur.

Ívar Björnsson frá Steðja í Flókadal orti þessar næstu tvær sem lausar eru við alla kerskni og hégóma:

Svefns og drauma sæluhlýja

seiðimögnuð hrífur þá,

sem í vöku verða að flýja

veruleika sínum frá.

Angurværi óðurinn,

er mér kær og góður.

Hljómgrunn fær þar muni minn

með og bærist hljóður.

Heldur kveður við annan tón í næstu vísu, sem sagt er að Þorsteinn frá Gilhaga hafi ort í stríðni til konu sinnar:

Anna mín er leiðinleg,

lumpin mjög og gæðatreg.

Gjálífis hún gekk á veg,

og glæptist enginn nema ég.

Fyrir hönd stúlku orti Þorsteinn þessa vísu, á ástandsárunum:

Áður var ég engum háð,

æskurjóð og fögur.

Nú er ég orðin Bretabráð

barnshafandi og mögur.

Sagt er þessa vísu hafi ort Gísli Konráðsson, um Skagfirðing sem var á leið í ver og gisti eina nótt á Óspakseyri við Hrútafjörð, en barnaði í ógáti vinnukonu þar á bæ:

Á Óspaksstöðum át hann ket,

óspakur að neðan.

Óspakur í óspaks- lét-

akurinn - sinn á meðan.

Þessa vísu orti Ingibjörg Sigfúsdóttir sem fædd var 1909 að Forsæludal í Vatnsdal. Eitthvað hefur hún talið að skorti upp á kveðskapinn á sinni tíð:

Nú má kaupa þessi þjóð,

þrykkt og gyllt í sniðum,

í gerviskinni gerviljóð

af gerviljóðasmiðum.

Skáld-Rósa hlýtur að hafa ort þessa vísu að vorlagi, kannski á fardögum, þegar hún hefur kvatt sína æskuslóð. En hún mun hafa fæðst í Hörgárdal:

Bestan veit ég blóma þinn

blíðu innst í reitum;

far vel Eyjafjörður minn

fegri öllum sveitum.

Vel má vera að einhverjir sjái í þessum vísum Rósu tvíræðni, en aðrir fegurð:

Birtstu fljótt við bæinn minn,

bjarta nótt með vorilminn,