Sýklalyfjanotkun dýra jókst um rúm 20% í fyrra
Heildarsala sýklalyfja dýra jókst um 21,4% frá árinu 2024 til 2025. Þetta kemur fram á vef Matvælastofnunar. Aukningin skýrist meðal annars af sýklalyfjanotkun í landeldi á bleikju en sala sýklalyfja annarra dýrategunda jókst einnig.
Sýklalyfjanotkun vegna kýlaveikibróður í bleikjueldi hefur verið stöðug um nokkurra ára skeið. Kýlaveikibróðir er einn helsti sjúkdómurinn í fiskeldi. Þessi sýklalyfjanotkun hefur átt og á áfram stóran þátt í heildarsölu sýklalyfja dýra á Íslandi.
Í ársskýrslu MAST og Embættis landlæknis kemur fram að staðan á Íslandi hvað varðar sýklalyfjaónæmi er að öðru leyti góð í samanburði við mörg Evrópulönd. Þó er ónæmi fyrir cíprófloxacíni áfram algengt í bakteríunni Campylobacter coli í svínum á Íslandi en 71,8% þeirra stofna sem voru ónæmisprófaðir árið 2025 voru ónæmir fyrir lyfinu. Þá segir í frétt MAST að önnur mikilvæg niðurstaða var að búfjártengdur meticillínónæmur Staphylococcus aureus (MÓSA), fjölónæm baktería, greindist í fyrsta sinn í íslenskum svínum. Þetta kom í ljós við skipulega skimun á svínabúum og voru öll svínabú á landinu skimuð sérstaklega eftir það. Bakterían fannst í fjórum svínabúum sem eru nátengd. Búfjártengdur MÓSA þekkist vel í svínarækt í Evrópu en er þetta í fyrsta sinn sem hann greinist í íslenskum svínum.
Á meðan að heildarsala sýklalyfja dýra jókst um 21,4% dróst heildarsala sýklalyfja hjá mönnum saman um 4,6% á milli ára 2024 og 2025. Sýklalyfjaónæmi er almennt lítið á Íslandi í evrópskum samanburði þó fylgjast verði vel með ákveðnum gerðum ónæmis sem veldur áhyggjum. Þar má nefna að árið 2025 greindust 22 einstaklingar með karbapenemasamyndandi Enterobacterales (CPE) og eru það fleiri en hafa nokkru sinni greinst á einu ári.
Þessar niðurstöður sýna að heildstæð vöktun og regluleg skimun er mikilvæg, eins og kemur fram í tilkynningu MAST, þá tengir sýklalyfjaónæmi saman heilbrigði manna, dýra og umhverfisins.
