Í Kaliforníu hefur mikill vatnsskortur þvingað bændur til að leita annarra leiða til landnýtingar.
Í Kaliforníu hefur mikill vatnsskortur þvingað bændur til að leita annarra leiða til landnýtingar.
Mynd / Levi Meir Clancy – Unsplash
Utan úr heimi 8. apríl 2026

Sólarorkubúskapur í Kaliforníu

Höfundur: Sigurður Már Harðarson

Geysistór sólarorkugarður er í þróun í hjarta Kaliforníu. Ef hann verður byggður, mun hann þekja 51 þúsund hektara af landi og framleiða 21.000 megavött af rafmagni, sem er nóg til að knýja heilar borgir. Risastórar raf- hlöður munu geyma hluta af þeirri orku þar til hennar er mest þörf.

Greint er frá þessum áformum á vefmiðlinum NPR. Þar segir að bændur séu meðal stuðningsmanna verkefnisins, enda hafi þróunin orðið sú á stórum svæðum Kaliforníu að þeir hafa ekki nægt vatn til að rækta sitt land og leita því að öðrum valkostum til landnýtingar.

Ný vatnskreppa

Haft er eftir bóndanum Ross Franson, sem hefur verið stórtækur í margvíslegri akuryrkju, að bændur myndu helst vilja yrkja jörðina og ef þeir hefðu nægt vatn myndu þeir frekar gera það. „Raunveruleikinn er sá að það er ekki til staðar. Maður verður að spila úr þeim spilum sem manni eru gefin,“ segir Ross sem einnig er í stjórn Westlands Water district, samtaka sem rekin eru af bændum og eru lykilaðili í þessu sólarorkuverkefni. Þau semja við sólarorkufyrirtæki og eftirlitsstofnanir stjórnvalda fyrir hönd félagsmanna sinna. Westlands hefur lengi gætt hagsmuna bænda á stóru landsvæði vestan megin við San Joaquin-dalinn, milli bæjanna Firebaugh og Huron. Fyrir áratugum síðan áttu samtökin þátt í að sannfæra alríkisstjórnina um að byggja risavaxinn skurð til að veita áveituvatni á þetta svæði úr ám alla leið frá Norður-Kaliforníu. Þrátt fyrir áveituvatnið standa bændur á þessu svæði frammi fyrir nýrri vatnskreppu. Skurðurinn hefur skilað minna vatni á undanförnum árum vegna þurrka og samkeppni um vatnið. Þar til nýlega höfðu bændurnir varavatnsból og gátu dælt vatni úr grunnvatnsæðum hundruð metra neðanjarðar. Nú eru hins vegar ný ríkislög að taka gildi sem banna ofdælingu úr grunnvatnsæðinni.

Sólarorkan ný tegund búskapar

Því hafa stór svæði í Westlands ekki verið í ræktun og hefur sólarorku- framleiðandinn Golden State Clean Energy gripið tækifærið og kynnt Westlands Water District nýtt aðal- skipulag sem gerir ráð fyrir klösum af gríðarstórum sólarorkuverkefnum. Eftir nokkurra ára skipulagsferli kaus svo stjórn samtakanna í desember síðastliðnum að taka þátt í verkefninu að fullu og hafa um 150 bændur ákveðið að láta setja upp sólarsellur á hluta af landi sínu.

Líta þeir á sólarorkuna sem nýja tegund búskapar og tekjur af honum munu auðvelda þeim að halda hefð- bundnum búskap áfram á hluta landa þeirra, sem muni halda bændasam- félaginu á lífi.

Í litlu bæjunum í nágrenninu, þar sem margt starfsfólk búanna eiga heima, eru hins vegar áhyggjur af því að íbúar á svæðinu muni ekki sjá mikinn ávinning af verkefninu. Samdráttur í landbúnaður þýði að færri störf verði í boði fyrir það landbúnaðarverkafólk sem vann á búunum.

Sagnaþáttur: Velkomin Góa
Líf&Starf 10. mars 2026

Sagnaþáttur: Velkomin Góa

Góa er hafin. Mánaðarheitið góa, eða gói eins og forfeður okkar kölluðu þennan n...

Kapall er lausnarorð vísnagátu
Líf&Starf 4. mars 2026

Kapall er lausnarorð vísnagátu

Kapall er lausnarorð vísnagátunnar sem birtist í nýjasta Bændablaðinu.

Lausn á vísnagátu
Líf&Starf 24. nóvember 2025

Lausn á vísnagátu

Lausnin á vísnagátu Guðbjörns Sigurmundssonar í síðasta Bændablaði er orðið mál.

Skákmánuðurinn janúar
Líf&Starf 3. febrúar 2025

Skákmánuðurinn janúar

Janúarmánuður hefur lengi verið frekar stór skákmánuður á Íslandi. Í þeim mánuði...

Þörfnumst heilbrigðara sambands við tímann
Líf&Starf 13. desember 2024

Þörfnumst heilbrigðara sambands við tímann

Carl Honoré, sem gjarnan hefur verið kallaður rödd alþjóðlegu Hæglætishreyfingar...

Sækja áhrif til Suður-Evrópu
Líf&Starf 9. október 2024

Sækja áhrif til Suður-Evrópu

Í síðustu úthlutun Matvælasjóðs fengu bændur í Syðra-Holti í Svarfaðardal rúmleg...

Brautryðjandi í búskap með íslenska hesta í Noregi
Líf&Starf 14. ágúst 2024

Brautryðjandi í búskap með íslenska hesta í Noregi

Ingebjørg Helkås Vaa fæddist í Noregi 14. júlí 1933, yngst fimm systkina. Hún va...

Stjörnuspá vikunnar
Líf&Starf 2. júlí 2024

Stjörnuspá vikunnar

Vatnsberinn veit vart í hvorn fótinn hann á að stíga þessa dagana. Lífið virðist...