Vinsamlegast athugið að þetta efni er eldra en 4 mánaða.
Bændur sturtuðu kartöflum á götur Brussel til að mótmæla Mercosur-samningi ESB og landa í Suður-Ameríku
Bændur sturtuðu kartöflum á götur Brussel til að mótmæla Mercosur-samningi ESB og landa í Suður-Ameríku
Mynd / Skjáskot
Fréttir 16. janúar 2026

Mercosur-samningurinn samþykktur

Höfundur: Steinunn Ásmundsdóttir

ESB hefur samþykkt Mercosursamning sem felur í sér tollalækkanir, loftslagsákvæði og verndarráðstafanir, þrátt fyrir harða mótstöðu m.a. Frakklands.

Evrópusambandið samþykkti nú í janúar að undirrita viðskiptasamning við Mercosur-ríkin í Suður-Ameríku eftir 25 ára samningaviðræður. Samningurinn, sem skiptist í „Interim Trade Agreement“ og samstarfssamning (EMPA), felur í sér niðurfellingu tolla á yfir 90% vöruviðskiptum í áföngum og tollkvóta fyrir kjöt, sykur og hrísgrjón. Hann inniheldur einnig verndarráðstafanir fyrir evrópska bændur og ákvæði um loftslagsábyrgð, þar á meðal aðgerðir gegn skógareyðingu í Amazon. Aukinn meirihluti aðildarríkja ESB samþykkti samninginn en Frakkar og fleiri ríki lögðust gegn honum.

Samningurinn verður formlega undirritaður í Asunción í Paragvæ nú á laugardaginn, 17. janúar, og tekur gildi að hluta, en bíður samþykktar Evrópuþings og þjóðþinga aðildarríkja. Þýskaland og Spánn fagna samningnum sem lykilskrefi til að styrkja stöðu ESB gagnvart Kína og Bandaríkjunum, en pólitísk átök halda áfram.

Hörð mótmæli voru á götum Varsjár í Póllandi þar sem Mercosur-gerningnum var mótmælt. Aukinn meirihluti aðildarríkja ESB samþykkti samninginn.

Harðvítug gagnrýni frá Frakklandi

Franska ríkisstjórnin hefur lýst yfir andstöðu og hyggst greiða atkvæði gegn samningnum. Hún telur verndarráðstafanir ekki nægjanlegar til að tryggja hagsmuni franskra bænda. Pólland, Austurríki, Ungverjaland og Írland hafa einnig gagnrýnt samninginn, en þessi ríki ná væntanlega ekki að mynda nægjanlegt vægi til að stöðva ferlið.

Franska dagblaðið Le Monde greinir frá því að evrópskir bændur óttist einkum að samningurinn muni grafa undan landbúnaði í Evrópu. Samningurinn heimilar tollfrjálsa innflutningskvóta á nautakjöti, kjúklingi, hrísgrjónum, hunangi og sykri frá Suður-Ameríku, sem gæti leitt til undirboða á verði. Þrátt fyrir að tollar taki gildi eftir kvótana, telja bændur 40% verndartolla ófullnægjandi. Auk þess eru áhyggjur af samkeppni við framleiðendur sem starfa undir mun lægri umhverfis-, dýravelferðar- og vinnuskilyrðum en gilda í Evrópu, sem gæti skapað ósanngjarna samkeppni og þrýst á evrópska framleiðendur.

Loftslagsákvæði og verndarráðstafanir

Samkomulagið felur í sér strangar reglur um efnafræðilegar leifar, neyðarsjóði og styrkjapakka fyrir bændur. Loftslagsákvæði eru talin lykilatriði, þar á meðal skuldbindingar gegn skógareyðingu í Amazon. Stuðningsríki innan ESB telja samninginn opna nýja markaði og styrkja efnahagslega stöðu sambandsins á heimsvísu.

Góður sigur strjálbýlisins
Líf&Starf 26. maí 2026

Góður sigur strjálbýlisins

Helstu stórveldin í briddsheiminum, Reykjavík og Reykjanes, urðu að lúta í lægra...

Sumar, vetur, von og haust
Líf&Starf 26. maí 2026

Sumar, vetur, von og haust

Það var á þessum tíma árs, rétt eftir sumarbyrjun, að horfellirinn lét harðast t...

Gjaldmiðill Íslands og gull
Líf&Starf 22. maí 2026

Gjaldmiðill Íslands og gull

Saga smjörs á Íslandi er samofin lífsbaráttu þjóðarinnar og ristir mun dýpra en ...

Ævintýralegt spil í úrslitunum
Líf&Starf 13. maí 2026

Ævintýralegt spil í úrslitunum

12 pör þurftu að kljást við spil dagsins sem kom upp í úrslitum Íslandsmótsins í...

Sagnaþáttur - Draugabani
Líf&Starf 27. apríl 2026

Sagnaþáttur - Draugabani

Um þessar mundir er öld liðin frá því að Indriði G. Þorsteinsson rithöfundur fæd...

Einbúinn á Þelamörk
Líf&Starf 13. apríl 2026

Einbúinn á Þelamörk

Haustið 1788 var Jóni Þorlákssyni veitt embætti sóknarprests á Bægisá á Þelamörk...

Sagnaþáttur: Velkomin Góa
Líf&Starf 10. mars 2026

Sagnaþáttur: Velkomin Góa

Góa er hafin. Mánaðarheitið góa, eða gói eins og forfeður okkar kölluðu þennan n...

Kapall er lausnarorð vísnagátu
Líf&Starf 4. mars 2026

Kapall er lausnarorð vísnagátu

Kapall er lausnarorð vísnagátunnar sem birtist í nýjasta Bændablaðinu.