Skrásetja sögu brautryðjenda

Sögur brautryðjenda í garðyrkju varpa ljósi á þá miklu þróun sem hefur átt sér stað í íslenskri garðyrkjuframleiðslu á undanförnum áratugum.

Deild garðyrkjubænda hjá Bændasamtökum Íslands mun á næstu vikum birta viðtöl við brautryðjendur í íslenskri garðyrkju. Óli Finnsson, eigandi og ræktunarstjóri í garðyrkjustöðinni Heiðmörk, heldur utan um verkefnið.

Dýrmæt þekking

Hann segir tilganginn að heiðra þá frumkvöðla sem gert hafa íslenska garðyrkju að þeirri þekkingargrein sem hún er í dag.

„Íslensk garðyrkja á sér stutta sögu miðað við annan landbúnað hér á landi. Fyrir hundrað árum síðan, eða árið 1924, hófst ræktun í fyrsta atvinnugróðurhúsinu í Mosfellsdalnum. Á síðustu fjörutíu árum hafa miklar tæknibyltingar átt sér stað sem hefur gert íslenskum garðyrkjubændum kleift að stunda heilsársræktun á grænmeti og blómum í gróðurhúsum og rækta harðgerðar garð- og skógarplöntur sem þrífast á Íslandi,“ segir Óli.

Hann segir þá garðyrkjubændur sem starfað hafa við greinina undanfarna áratugi búa yfir dýrmætri þekkingu sem honum og öðrum í stjórn deildar garðyrkjubænda þótti vert að skrásetja með viðtölunum.

Sjálfur tók hann við sinni garðyrkjustöð árið 2021. „Mikið hefur verið rætt um kynslóðaskipti og nauðsyn þess að fá inn ungt fólk í greinina. Þá hefur búum verið að fækka og þau sem eftir verða að stækka. Hver garðyrkjustöð hefur að sama skapi verið að sérhæfa sig og því mjög sérhæfð þekking sem byggist upp á hverju garðyrkjubúi. Þá er mjög mikilvægt fyrir nýliða í greininni að fræðast um þá sem ræktað hafa íslenska garðyrkju á undanförnum áratugum til að læra af þeim svo þeir geti gert betur fyrir komandi kynslóðir.“

Margir við það að hætta störfum

Pálmi Jónasson, rithöfundur og blaðamaður, tekur viðtölin og vinnur handritin fyrir vefinn en meðal viðmælenda eru garðyrkjubændur sem eru að hætta störfum.

Þeirra á meðal eru Bergvin Jóhannsson í Áshóli, Gunnar Þorgeirsson og Sigurdís Edda Jóhannesdóttir í Ártanga og Eiríkur Ágústsson og Olga Lind Guðmundsdóttir í Silfurtúni.

Þá má nálgast útdrátt úr viðtali við Hólmfríði Geirsdóttur í Jarðarberjalandi í Reykholti hér í blaðinu. Viðtölin má nálgast á vef búgreinadeildar garðyrkjubænda á bondi.is.

– Sjá nánar á síðu 26. í nýju Bændablaði