Vinsamlegast athugið að þetta efni er eldra en 9 ára.
Allur ágóðinn fer í afdjöflunarstarf
Líf&Starf 29. apríl 2016

Allur ágóðinn fer í afdjöflunarstarf

Höfundur: Vilmundur Hansen

Séra Pétur Þorsteinsson, prestur hjá Óháða söfnuðinum, hefur sent frá sér 34. útgáfu af Pétrísk- íslenskri orðabók með alfræði­ívafi. Fyrsta útgáfa þessarar merkilegu orðabókar kom út árið 1988 í 40 eintökum, að þessu sinni kemur bókin út í 1.200 eintökum.

„Ég hef safnað að mér áhugaverðum orðum, snúið úr þeim eða breytt merkingu þeirra og skráð hjá mér frá því ég var í menntaskóla og það má segja að það hafi orðið hálfgerð árátta hjá mér í guðfræðideildinni. Ætli það bætist ekki við um hundrað ný orð á ári, eða tvö á viku, núorðið. Bæði eru þetta orð sem mér dettur sjálfum í hug að skrá og stundum gauka menn að mér nýjum orðum og nýrri merkingu þeirra.

Orðunum hefur fjölgað nokkuð þétt frá fyrstu útgáfunni og það eru 400 nýorð í þessari frá síðustu útgáfu og heildarfjöldi þeirra vel á þriðja þúsund.“

Fordómalaus fæða

Pétur segir að 8. maí næstkomandi muni karlakórinn Stefnir frumflytja í Dixieland-messu hjá Óháða söfnuðinum texta eftir hann sem kallast Fordómalaus fæða og er um matinn sem við borðum. Lagið sem textinn er sunginn við er Bye, Bye, Blackbird eftir Bítilinn Paul McCartney.

Étum allt í heimi hér,
alveg sama hvað það er.
Snati á fati.
Jesú lýsti alla fæðu hreina,
hann vissi, hvað hann var að meina.
Kátur í kássu.
:I: Fordóma gegn fæðu blekkja,
hugsun þín við þá hlekkja :I:
Tryggur á teini.
Á Þorra fáum andlit og eistu,
er allrabezt – veistu?
Sámur í súpu.
Hákarl og hval hámum og étum,
eins mikið og við getum.
Móri í mauki.
:I: Hvalur er okkar aðalsmerki,
kétið er vistvænt og læknar verki :I:
Lubbi í legi.

Hundaveitingahús er gott geim,
til Íslands fáum brátt heim.
Depill í deigi.
Svínakétið er safa ríkt,
vart annað getur slíkt.
Lappi í lasagna.
:I: Múhameðsmenn það ekki þakka,
Gyðingar vilja það ekki smakka :I:
Vaskur í wasabe.

Grillaður eða grafinn

Fyrsta útgáfan kom út í 40 eintökum en eintökunum hefur fjölgað frá því þá og útgáfan núna er 1.200 eintök. Fjöldi eintaka hefur rokkað milli útgáfna og var lengi 100 eintök en fór mest í 1.500 árið 2012. „Síðustu útgáfur hafa verið fáanlegar í verslunum og seldust ágætlega.“

Pétur segir að hann vinni helst í bókinni milli prestverka. „Ég fylli upp í tímann hjá mér með vinnu við bókina á stundum þegar það er enginn tilbúinn undir tréverk, hvort sem viðkomandi verður grillaður eða grafinn.“

Bókin er full af skemmtilegum orðaleikjum og útúrsnúningum. Pétur segir til dæmis að eina skiptið sem hann, sem er sköllóttur, geti farið í lagningu sé þegar hann fari í kistulagningu.

Bændablessun, hnoðmör og suðfé

Mörg orð í bókinni tengjast landbúnaði og mat og pétrískar alfræðiútleggingar á þeim skondnar.

Álegg: 1) egg haughænsna í Hvalfirði eftir að álverksmiðjan var reist þar, 2) egg, hrogn álanna.

Bændablessun: matur þar sem landbúnaðarafurðir eru í hávegum hafðar.

Hamborgararass og hormónalæri: hátt í hundrað þúsund Íslendingar eru nú þegar komnir í þá deild að vera þannig vaxnir, eins og margur > kanakauðinn.

Hnoðmör: fitan sem kemur út úr hjartanu, þegar verið er að hjartahnoða mann, og það rétt bjargast fyrir horn að stóra stoppið komi til.

Hænsnahúsið: Kentucy Fried Chicken.

Kúmen: hálsband, hálsól, bjalla, sem er um hálsinn á kúnni og minnir á hálsmen á mönnum.

Pokapiss: te sem kemur úr grisjupokum.

Suðfé: býfluga, býflugnabóndi er með suðfé, þar sem þær suða liðlangan daginn.

 

Í bókinni  er einnig að finna ný nöfn á nokkrum merkum einstaklingum í heimi mannanna.

Aftur og nýbúin: Forsetahjónin á Bessastöðum > Bessastaðabeikonið.

Flöskuldur: Höskuldur Jónsson, fv. forstjóri ÁTVR.

Fræið: Guðrún Markúsdóttir fræfræðingur, en hún vann á Tumastöðum í Fljótshlíð við skógrækt.

Miskunnsami Samverjinn: Þorsteinn Vilhelmsson, þar sem kvótakerfið aumkaði sig yfir hann og afhenti honum 3.000.000.000 króna.

Veggfóðurfræðingurinn í Frakklandi: Listmálarinn Erró.

Vigga vistvæna: Frú Vigdís Finnbogadóttir, fv. forseti, hún var alltaf að planta trjám úti um víðan völl.

Allur ágóði af sölu bókanna rennur til líknarmála, eða eins og Pétur orðar það, gersamlega til afdjöflunarstarfs kristilegs félags heilbrigðis.

Loðdýrabændur starfa áfram í deild Bændasamtaka Íslands
Fréttir 9. apríl 2026

Loðdýrabændur starfa áfram í deild Bændasamtaka Íslands

Loðdýrabændur munu áfram starfa í sérstakri búgreinadeild, þó einungis eitt bú s...

Skilyrði verði sköpuð fyrir aukna innlenda framleiðslu
Fréttir 9. apríl 2026

Skilyrði verði sköpuð fyrir aukna innlenda framleiðslu

Deildarfundur garðyrkjudeildar Bændasamtaka Íslands var haldinn á Búnaðarþingi í...

Hrönn nýr formaður skógarbænda
Fréttir 9. apríl 2026

Hrönn nýr formaður skógarbænda

Stjórnar og formannsskipti voru gerð í deild skógarbænda. Hrönn Guðmundsdóttir e...

Óttast kostnað af tilflutningi eftirlits
Fréttir 9. apríl 2026

Óttast kostnað af tilflutningi eftirlits

Deild alifuglabænda í Bændasamtökum Íslands sendi frá sér ályktun þar sem því va...

Nýr formaður hrossabænda
Fréttir 9. apríl 2026

Nýr formaður hrossabænda

Skeggrætt var á fundi hrossabænda á deildarfundi þeirra á Búnaðarþingi í lok mar...

Tollur fylgir ekki verðlagi
Fréttir 9. apríl 2026

Tollur fylgir ekki verðlagi

Á deildarfundi eggjabænda hjá Bændasamtökum Íslands lögðu fulltrúar áherslu á að...

Vilja leyfi til að flytja inn laxahrogn
Fréttir 9. apríl 2026

Vilja leyfi til að flytja inn laxahrogn

Landeldisbændur á Búnaðarþingi lögðu fram þrjár umfangsmiklar tillögur sem snert...

Gripagreiðslur til fjölgunar geita
Fréttir 9. apríl 2026

Gripagreiðslur til fjölgunar geita

Nýtt skýrsluhaldskerfi kemst brátt í gagnið og er mikilvægt til utanumhalds á st...