Vinsamlegast athugið að þetta efni er eldra en 10 ára.
Allur ágóðinn fer í afdjöflunarstarf
Líf&Starf 29. apríl 2016

Allur ágóðinn fer í afdjöflunarstarf

Höfundur: Vilmundur Hansen

Séra Pétur Þorsteinsson, prestur hjá Óháða söfnuðinum, hefur sent frá sér 34. útgáfu af Pétrísk- íslenskri orðabók með alfræði­ívafi. Fyrsta útgáfa þessarar merkilegu orðabókar kom út árið 1988 í 40 eintökum, að þessu sinni kemur bókin út í 1.200 eintökum.

„Ég hef safnað að mér áhugaverðum orðum, snúið úr þeim eða breytt merkingu þeirra og skráð hjá mér frá því ég var í menntaskóla og það má segja að það hafi orðið hálfgerð árátta hjá mér í guðfræðideildinni. Ætli það bætist ekki við um hundrað ný orð á ári, eða tvö á viku, núorðið. Bæði eru þetta orð sem mér dettur sjálfum í hug að skrá og stundum gauka menn að mér nýjum orðum og nýrri merkingu þeirra.

Orðunum hefur fjölgað nokkuð þétt frá fyrstu útgáfunni og það eru 400 nýorð í þessari frá síðustu útgáfu og heildarfjöldi þeirra vel á þriðja þúsund.“

Fordómalaus fæða

Pétur segir að 8. maí næstkomandi muni karlakórinn Stefnir frumflytja í Dixieland-messu hjá Óháða söfnuðinum texta eftir hann sem kallast Fordómalaus fæða og er um matinn sem við borðum. Lagið sem textinn er sunginn við er Bye, Bye, Blackbird eftir Bítilinn Paul McCartney.

Étum allt í heimi hér,
alveg sama hvað það er.
Snati á fati.
Jesú lýsti alla fæðu hreina,
hann vissi, hvað hann var að meina.
Kátur í kássu.
:I: Fordóma gegn fæðu blekkja,
hugsun þín við þá hlekkja :I:
Tryggur á teini.
Á Þorra fáum andlit og eistu,
er allrabezt – veistu?
Sámur í súpu.
Hákarl og hval hámum og étum,
eins mikið og við getum.
Móri í mauki.
:I: Hvalur er okkar aðalsmerki,
kétið er vistvænt og læknar verki :I:
Lubbi í legi.

Hundaveitingahús er gott geim,
til Íslands fáum brátt heim.
Depill í deigi.
Svínakétið er safa ríkt,
vart annað getur slíkt.
Lappi í lasagna.
:I: Múhameðsmenn það ekki þakka,
Gyðingar vilja það ekki smakka :I:
Vaskur í wasabe.

Grillaður eða grafinn

Fyrsta útgáfan kom út í 40 eintökum en eintökunum hefur fjölgað frá því þá og útgáfan núna er 1.200 eintök. Fjöldi eintaka hefur rokkað milli útgáfna og var lengi 100 eintök en fór mest í 1.500 árið 2012. „Síðustu útgáfur hafa verið fáanlegar í verslunum og seldust ágætlega.“

Pétur segir að hann vinni helst í bókinni milli prestverka. „Ég fylli upp í tímann hjá mér með vinnu við bókina á stundum þegar það er enginn tilbúinn undir tréverk, hvort sem viðkomandi verður grillaður eða grafinn.“

Bókin er full af skemmtilegum orðaleikjum og útúrsnúningum. Pétur segir til dæmis að eina skiptið sem hann, sem er sköllóttur, geti farið í lagningu sé þegar hann fari í kistulagningu.

Bændablessun, hnoðmör og suðfé

Mörg orð í bókinni tengjast landbúnaði og mat og pétrískar alfræðiútleggingar á þeim skondnar.

Álegg: 1) egg haughænsna í Hvalfirði eftir að álverksmiðjan var reist þar, 2) egg, hrogn álanna.

Bændablessun: matur þar sem landbúnaðarafurðir eru í hávegum hafðar.

Hamborgararass og hormónalæri: hátt í hundrað þúsund Íslendingar eru nú þegar komnir í þá deild að vera þannig vaxnir, eins og margur > kanakauðinn.

Hnoðmör: fitan sem kemur út úr hjartanu, þegar verið er að hjartahnoða mann, og það rétt bjargast fyrir horn að stóra stoppið komi til.

Hænsnahúsið: Kentucy Fried Chicken.

Kúmen: hálsband, hálsól, bjalla, sem er um hálsinn á kúnni og minnir á hálsmen á mönnum.

Pokapiss: te sem kemur úr grisjupokum.

Suðfé: býfluga, býflugnabóndi er með suðfé, þar sem þær suða liðlangan daginn.

 

Í bókinni  er einnig að finna ný nöfn á nokkrum merkum einstaklingum í heimi mannanna.

Aftur og nýbúin: Forsetahjónin á Bessastöðum > Bessastaðabeikonið.

Flöskuldur: Höskuldur Jónsson, fv. forstjóri ÁTVR.

Fræið: Guðrún Markúsdóttir fræfræðingur, en hún vann á Tumastöðum í Fljótshlíð við skógrækt.

Miskunnsami Samverjinn: Þorsteinn Vilhelmsson, þar sem kvótakerfið aumkaði sig yfir hann og afhenti honum 3.000.000.000 króna.

Veggfóðurfræðingurinn í Frakklandi: Listmálarinn Erró.

Vigga vistvæna: Frú Vigdís Finnbogadóttir, fv. forseti, hún var alltaf að planta trjám úti um víðan völl.

Allur ágóði af sölu bókanna rennur til líknarmála, eða eins og Pétur orðar það, gersamlega til afdjöflunarstarfs kristilegs félags heilbrigðis.

Matvælastofnun kærir hótanir til lögreglu
Fréttir 26. maí 2026

Matvælastofnun kærir hótanir til lögreglu

Matvælastofnun hefur sent kæru til lögreglu vegna hótana um ofbeldi í garð starf...

Heimildabrunnur um lífið  í Þingeyjarsýslum
Fréttir 21. maí 2026

Heimildabrunnur um lífið í Þingeyjarsýslum

Árbók Þingeyinga hefur verið gefin út samfellt í nær sjötíu ár og er eitt elsta ...

Frjálsi lífeyrissjóðurinn og Lífeyrissjóður bænda sameinast
Fréttir 21. maí 2026

Frjálsi lífeyrissjóðurinn og Lífeyrissjóður bænda sameinast

Stjórnir Frjálsa lífeyrissjóðsins og Lífeyrissjóðs bænda hafa undirritað samning...

Sjóklæðagerðin 66°N fagnar aldarafmæli
Fréttir 20. maí 2026

Sjóklæðagerðin 66°N fagnar aldarafmæli

Ein helsta borgarhátíð Reykjavíkur, HönnunarMars, fór fram dagana 6.–10. maí sl....

Landnámssetrið 20 ára
Fréttir 20. maí 2026

Landnámssetrið 20 ára

Miðvikudaginn 13. maí eru 20 ár liðin frá opnun Landnámssetursins í Borgarnesi o...

Afréttamálafélags Flóa og Skeiða – fyrstu heiðursfélagarnir heiðraðir
Fréttir 20. maí 2026

Afréttamálafélags Flóa og Skeiða – fyrstu heiðursfélagarnir heiðraðir

Afréttamálafélag Flóa og Skeiða, sem er 73 ára gamalt félag, gerði á aðalfundi s...

Norðurslóðir hitna hraðast
Fréttir 19. maí 2026

Norðurslóðir hitna hraðast

Evrópa er sú heimsálfa sem hitnar hraðast og hitabylgjur teygja sig úr Miðjarðar...

Norðmenn geti ekki reitt  sig eingöngu á fisk
Fréttir 19. maí 2026

Norðmenn geti ekki reitt sig eingöngu á fisk

Þrátt fyrir að Noregur sé ein stærsta fiskveiðiþjóð heims er þjóðin ekki í þeirr...