Jarmað, hneggjað, baulað ...

Þær hafa sömuleiðis minni aðgang að fjármagni, tækni og menntun til slíkra starfa og þær taka enn fremur minni þátt í ákvörðunum um það hvernig starfsumhverfi þeirra og annarra sem starfa í landbúnaði er háttað. Markmiðið með því að beina athyglinni að konum í landbúnaði er að breyta þessu og auka bæði stuðning við konur í þessari atvinnugrein vítt og breytt um heiminn og fjölga tækifærum þeirra.

Herdís Magna Gunnarsdóttir, kúabóndi á Egilsstöðum og varaformaður Bændasamtaka Íslands, fjallaði um stöðu kvenna í landbúnaði við setningu Búnaðarþings á mánudag. Í hennar máli kom fram að staðan á Íslandi er að mörgu leyti betri en víðast hvar annarsstaðar. Hvað varðar þátttöku kvenna í landbúnaði er hún raunar til fyrirmyndar. Hér er 27% bænda konur en í Danmörku, Noregi og Svíþjóð eru þær einungis 8-16% bænda, lægst er hlutfallið í Danmörku. Hindranir sem taldar eru standa í vegi fyrir því að konur verði bændur í Skandinavíu eru menning í greininni, landbúnaður hefur lengi verið talinn hefðbundið karlastarf og þannig birtist það almenningi í fjölmiðlum og í daglegu tali. Fleiri drengir erfa bú og konur fá minni þjálfun í tæknilegum hluta bústarfanna. Herdís Magna nefndi sérstaklega að rannsóknir hefðu sýnt að þó að aukin tæknivæðing hefði ekki endilega fjölgað konum í landbúnaði, eins og gera hefði mátt ráð fyrir, heldur hafi fleiri tól og tæki frekar vakið enn frekari áhuga karla á því að starfa í greininni. Eitt af því sem þyrfti að gera væri því að efla tækniþekkingu kvenna sem sækja landbúnaðarnám. Að endingu gæti vinnumenning í sveitum verið krefjandi fyrir konur.

En þó að konur séu hlutfallslega fleiri í bændastétt hér á landi en í Skandinavíu sagði Herdís Magna að hér mætti gera enn betur og raunar gætu opinber gögn verið að vanmeta framlag kvenna. Konur væru í raun um 40 prósent þeirra sem starfa í landbúnaði en þær væru sjaldnar en ekki taldar til bænda. Þær séu einnig í meirihluta nemenda í landbúnaðarnámi á landinu. Og meðlimir Bændasamtakanna eru 40 prósent konur. Þar eru þær þó oftar í minnihluta stjórna. Konur eru síður formenn búgreina og aldrei hefur kona verið formaður Bændasamtakanna. Á Búnaðarþingi vikunnar voru karlar svo sjötíu prósent þingmanna. Konur koma með öðrum orðum ekki að ákvörðunum í jafn miklum mæli og karlar.

Það má því sannarlega gera betur í þessum efnum þó að staðan sé að mörgu leyti betri hér en víðast annarsstaðar. Þess má geta að lokum að í Bændablaðinu á þessu ári verður sjónum beint sérstaklega að konum í landbúnaði.