Uppnám í jarðarberjaræktun
Skæður sveppasjúkdómur er kominn upp í jarðarberjaræktun í Noregi og vekur upp miklar áhyggjur. Stærsti jarðarberjaframleiðandinn þar í landi er meðal þeirra sem varð fyrir sjúkdómnum en hann hefur selt plöntur til fleiri bænda.
Erfitt er að eiga við sjúkdóminn sem leggst á rætur plantnanna og tekur gjarnan tíma að uppgötva. Hann getur eyðilagt uppskeru og setið í jarðveginum í allt að 15 ár. Rætur jarðarberjaplantna eiga að vera ljósar á litinn en verða brúnar eða rauðleitar í gegn séu plöntur sýktar.
Í svari Þórhildar Ísberg, leiðandi sérfræðings í plöntueftirliti hjá Matvælastofnun, segir að flestar jarðarberjaplöntur sem fluttar eru inn til Íslands komi frá Hollandi. Hún segir téðan sjúkdóm (Phytophtora fragariae) vera á skaðvaldalista reglugerðar um innflutning og útflutning á plöntum og plöntuafurðum sem bannað er að flytja inn. „Allar plöntur eru fluttar inn á plöntuheilbrigðisvottorði sem vottar að varan uppfylli skilyrði reglugerðar,“ segir Þórhildur.
Engin meðferð er til við sjúkdómnum og aðgerðir hjá norsku jarðarberjabændunum miðast að því að takmarka smitið og hvíla sýkt svæði. Mögulegt er að rækta aðrar tegundir þar sem sjúkdómurinn leggst ekki á. Í viðtali við Danmarks Radio, segir Andreas Andersen, sem er jarðarberjaræktandi, að smitið hafi mögulega komið frá Hollandi eða Þýskalandi en geti líka hafa borist á milli akra með landbúnaðartækjum, bílum eða skófatnaði. Hann áréttar að nauðsynlegt sé að þvo bæði ökutæki og skóbúnað þegar farið er á milli akra. Sama gildir hér á Íslandi þegar farið er á milli bæja og gróðrastöðva til að forðast mögulegt smit á hvers kyns plöntusjúkdómum.
